იულიუს ნეპოსი

ცოდნა სინათლეა - Knowledge is light - Знание свет -  

                        იულიუს ნეპოსი

                                       იულიუს ნეპოსის სოლიდუსი , აღინიშნება:    dn ivl nepos p f avc

რომის იმპერატორი დასავლეთში​

იტალიაში​

474 წლის 24 ივნისი – 475 წლის 28 აგვისტო

წინამორბედი

გლიცერიუსი

მემკვიდრე

რომულუს ავგუსტულუსი

დალმაციაში​

475 წლის 28 აგვისტო – 480 წლის 9 მაისი 

მემკვიდრე

თანამდებობა გაუქმებულია

( ზენონი აღმოსავლეთში ) 

დაბადებული

დალმაცია

გარდაიცვალა

480 წლის 9 მაისი  სალონას

მახლობლად

მეუღლე

ლეო I- ის დისშვილი

დინასტია

ლეონიდი

მამა

ნეპოტიანუსი

დედა

მარცელინუსის და

იულიუს ნეპოსი (გარდაიცვალა 480 წლის 9 მაისს),  ან უბრალოდ ნეპოსი ,  დასავლეთის რომის იმპერატორი მართავდა 474 წლის 24 ივნისიდან 475 წლის 28 აგვისტომდე. იტალიაში ძალაუფლების დაკარგვის შემდეგ, ნეპოსი მშობლიურ პროვინცია დალმაციაში გადავიდა , საიდანაც ის აგრძელებდა დასავლეთის იმპერიული ტიტულის მოთხოვნას, აღმოსავლეთ რომის იმპერიის მიერ აღიარებით , სანამ 480 წელს არ მოკლეს. მიუხედავად იმისა, რომ ნეპოსის მემკვიდრე იტალიაში, რომულუს ავგუსტულოსი ( მეფობდა  475–476 ), ტრადიციულად დასავლეთ რომის უკანასკნელ იმპერატორად ითვლება, ზოგიერთი ისტორიკოსი ნეპოსს დასავლეთის ნამდვილ უკანასკნელ იმპერატორად მიიჩნევს, როგორც ამ თანამდებობის უკანასკნელ ფართოდ აღიარებულ მფლობელს.დალმაციის მკვიდრმა ნეპოსმა თავისი კარიერა პროვინციის ნახევრად ავტონომიური გუბერნატორის თანამდებობაზე დაიწყო, რომელმაც თავისი ბიძა , გამოჩენილი გენერალი მარცელინუსი , დალმაციის მაგისტერ მილიტუმის („ჯარების მეთაური“) თანამდებობაზე შეცვალა. დასავლეთის იმპერატორის, ანთემიუსის ( მეფობდა  467–472 ) გარდაცვალების შემდეგ, რომელიც აღმოსავლეთის იმპერატორმა ლეონ I-მა ( მეფობდა  457–474 ), ასევე ანთემიუსის მემკვიდრის, ოლიბრიუსის ( მეფობდა  472) მიერ დანიშნული იყო , ლეონმა დასავლეთში თავისი ძალაუფლების განმტკიცება სცადა და 473 წლის დეკემბერში ნეპოსს არმიის მეთაურობა მიანიჭა იტალიაზე თავდასხმისა და გლიცერიუსის ( მეფობდა  473–474 ) ჩამოგდების მიზნით, რომელიც ბურგუნდიელმა გენერალმა გუნდობადმა იმპერატორად გამოაცხადა . ნეპოსი 474 წლის გაზაფხულზე იტალიაში გაემგზავრა, ლეონის მემკვიდრის, ზენონის მხარდაჭერით , და თავისი არმიით რომთან ახლოს, პორტუსთან გადავიდა . ნეპოსმა სწრაფად გადააყენა გლიცერიუსი და 474 წლის 24 ივნისს რომში დასავლეთის იმპერატორად აკურთხეს.  ის იყო უკანასკნელი იმპერატორი, რომელიც ქალაქში აკურთხეს მეცხრე საუკუნეში კარლოს დიდამდე .  გაურკვეველია, იყო თუ არა შემოჭრის თავდაპირველი განზრახვა ნეპოსის დასავლეთის იმპერატორად დანიშვნა, მაგრამ ნებისმიერ შემთხვევაში, ზენონმა ის სწრაფად აღიარა დასავლეთის კანონიერ იმპერატორად.ნეპოსი ცდილობდა დასავლეთ იმპერიის პრესტიჟისა და ავტორიტეტის აღდგენას , თუმცა ძირითადად წარუმატებლად. შესაძლოა, მან მოიგერია ვესტგოთების შეტევა იტალიაზე და კიდევ ერთხელ მოახერხა ბურგუნდიელების ფედერაციაში დამორჩილება . ნეპოსმა ყურადღება ძირითადად გალიაში იმპერიული კონტროლისა და ავტორიტეტის აღდგენაზე გაამახვილა , თუმცა დასავლეთ იმპერიას აღარ შეეძლო საკმარისი ძალის გამოჩენა რეგიონში ვესტგოთების დაპყრობების შესაჩერებლად. გალიაში ვესტგოთების დამარცხების წარუმატებლობამ და ზენონის ხანმოკლე დამხობამ კონსტანტინოპოლში უზურპატორი ბასილისკოს მიერ , ნეპოსის ისედაც არამყარი პოზიცია შეასუსტა იტალიაში. 475 წელს ნეპოსის ახლად დანიშნული მაგისტრი მილიტუმი ორესტე აჯანყდა და დასავლეთ იმპერიის დედაქალაქ რავენაში გაემართა . ორესტეს ძალებთან გამკლავება ვერ შეძლო, ნეპოსი დალმაციაში გაიქცა და ორი თვის შემდეგ ორესტემ თავისი მცირეწლოვანი ვაჟი, რომულუს ავგუსტულუ იმპერატორად გამოაცხადა.

მიუხედავად იმისა, რომ ნეპოსი იტალიას აღარ აკონტროლებდა, მას არასდროს უთქვამს უარი დასავლეთ იმპერიაზე და აღმოსავლეთ იმპერია კვლავ დასავლეთის ლეგიტიმურ იმპერატორად აღიარებდა. 476 წელს ბარბაროსმა სარდალმა ოდოაკრმა რომულუს ავგუსტულუსი ტახტიდან ჩამოაგდო და იტალიის პირველი მეფე გახდა . ნეპოსი არაერთხელ მიმართავდა ზენონს, რომელმაც იმ დროისთვის ბასილისკო დაამარცხა, იტალიაზე კონტროლის აღდგენაში დახმარებისთვის, თუმცა მან მხოლოდ ნომინალური აღიარება მოიპოვა ოდოაკრისგან, რომელიც ნეპოსის სახელით მონეტებს ჭრიდა, მაგრამ ძირითადად უგულებელყოფდა მას. 480 წელს ნეპოსი მისმა ორმა სარდალმა, ოვიდამ და ვიატორმა, შესაძლოა დიოკლეტიანეს სასახლეში , შესაძლოა იტალიის დასაბრუნებლად საკუთარი ექსპედიციის დაგეგმვისას, მოკლეს.

ფონი

გეოპოლიტიკური ფონი

აღმოსავლეთ (ნარინჯისფერი) და დასავლეთ (მწვანე) რომის იმპერიები 476 წელს

იდეა, რომ რომის იმპერია იმდენად დიდი იყო, რომ ერთი იმპერატორის მიერ ეფექტურად მართვა შეუძლებელი იყო და უფრო მიზანშეწონილი იყო ორი თანამმართველი იმპერატორის მიერ მართვა, იმპერატორ დიოკლეტიანეს ( მეფობდა  284–305) დროს, III საუკუნის ბოლოს დამკვიდრდა. IV საუკუნის განმავლობაში, სხვადასხვა დაყოფა განხორციელდა მანამ, სანამ იმპერია მტკიცედ და სამუდამოდ არ გაიყო იმპერიული ადმინისტრაციის დასავლეთ და აღმოსავლეთ სფეროებად იმპერატორ თეოდოსიუს I- ის ( მეფობდა  379–395) გარდაცვალებიდან 395 წელს.  მიუხედავად იმისა, რომ თანამედროვე ისტორიკოსები ახალი პოლიტიკური სიტუაციის აღსაწერად, როგორც წესი, იყენებენ ტერმინებს „დასავლეთ რომის იმპერია“ და „აღმოსავლეთ რომის იმპერია“ , თავად რომაელები არასდროს თვლიდნენ, რომ იმპერია ფორმალურად იყო დაყოფილი, კვლავ მას ერთ ერთეულად მიიჩნევდნენ, თუმცა ყველაზე ხშირად ორი მმართველი ჰყავდათ ერთის ნაცვლად.  დასავლეთ რომის იმპერია უფრო სოფლის ტიპის იყო, ვიდრე აღმოსავლეთი, ნაკლები მოსახლით და ნაკლებად სტაბილური ეკონომიკით. V საუკუნის განმავლობაში მან განიცადა გერმანული ბარბაროსების შემოსევებისა და დასახლებების მზარდი რაოდენობა და დაცემის პერიოდი.  410 წელს ალარიხ I-ის მეთაურობით ვესტგოთებმა რომი გაძარცვეს ; 455 წელს თეოდოსიანელთა დინასტიის უკანასკნელი დასავლელი იმპერატორი , ვალენტინიანე III ( მეფობდა 425–455 წლებში ), ტახტიდან ჩამოაგდეს და მოკლეს. იმავე წელს რომი კვლავ გაძარცვეს , ამჯერად გეიზერიხის მეთაურობით ვანდალებმა , რომლებმაც ვალენტინიანეს ქვრივი, ლიცინია ევდოქსია და მისი ორი ქალიშვილი, ევდოკია და პლაციდია , ტყვედ აიყვანეს . დასავლეთ რომის არმია თანდათან სულ უფრო მეტად დამოკიდებული გახდა ბარბაროს დაქირავებულ ჯარისკაცებზე. ვალენტინიანეს მკვლელობის შემდეგ, ყველაზე ძლიერი ბარბაროსი გენერლები, როგორიცაა რიციმერი , პოლიტიკურად დომინანტები გახდნენ, რომლებიც მარიონეტული იმპერატორების გამოცხადებით მართავდნენ .  ვალენტინიანეს გარდაცვალებასა და იულიუს ნეპოსის ტახტზე ასვლას შორის პერიოდში, ოც წელზე ნაკლები ხნის განმავლობაში, დასავლეთს შვიდი სხვადასხვა იმპერატორი მართავდა და ეფექტური იმპერიული კონტროლი მხოლოდ იტალიაში , რეტიასა და გალიის ზოგიერთ რეგიონში ხორციელდებოდა .  

წარმომავლობა და ოჯახი

აღმოსავლეთის იმპერატორის, ლეონ I-ის ( მეფობდა 457–474 წლებში  ) ბიუსტი, რომელმაც ნეპოსს დაავალა იტალიის დასაპყრობი არმია და რომელიც შესაძლოა ნეპოსის ცოლის ბიძა იყო.

იულიუს ნეპოსი რომის პროვინცია დალმაციის მკვიდრი იყო .  დალმაცია, მიუხედავად იმისა, რომ პოლიტიკურად, ეკონომიკურად და გეოგრაფიულად დასავლეთ რომის იმპერიისკენ იყო ორიენტირებული, ფორმალურად აღმოსავლეთ რომის იმპერიის მმართველობის ქვეშ იმყოფებოდა 437 წლიდან, როდესაც დასავლეთის იმპერატორმა ვალენტინიანე III-მ ის აღმოსავლეთს დაუთმო. პრაქტიკულად, პროვინცია ხშირად მეტ-ნაკლებად ავტონომიური იყო.  ნეპოსი იყო ნეპოტიანუსის (გარდაიცვალა 465 წელს) ვაჟი ,  გენერლის, რომელიც დასავლეთის იმპერატორ მაჟორიანის ( მეფობდა  457–461) დროს მსახურობდა. მაგისტერ მილიტუმის ( „ჯარების მეთაური“, მაღალი რანგის სამხედრო ოფიცერი) მარცელინუსის (გარდაიცვალა 468 წელს) ძმისშვილი,  რომელიც მარცელინუსის ერთ-ერთი დის ვაჟი იყო.  ნეპოსი შესაძლოა დალმაციაში ცნობილი ადგილობრივი რომაული ოჯახის წევრი ყოფილიყო. ამას ადასტურებს დაახლოებით ოთხი თანამედროვე ადამიანის მემორიალური წარწერები; აელია ნეპოტესი, აელია ნეპოსი, კიდევ ერთი იულიუს ნეპოსი და ნეპოტესი, რომლებიც დალმაციაში იყვნენ იდენტიფიცირებულნი. 

ნეპოსის ბიძა მარცელინუსი გვიანდელი რომაელი გამოჩენილი მხედართმთავარი იყო, რომელმაც რამდენიმე კამპანიაში ვანდალებს ებრძოდა და მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ვანდალების მიერ სარდინიაზე კონტროლის მოპოვების მცდელობების დროებით მოგერიებაში . 461 წელს, რიციმერის მიერ იმპერატორ მაიორიანის მკვლელობის შემდეგ, მარცელინუსს, როგორც ჩანს, იტალიაში შეჭრა ჰქონდა დაგეგმილი რიციმერის მარიონეტი იმპერატორის, ლიბიუს სევერუსის ( მეფობდა  461–465) ჩამოსაგდებად, თუმცა აღმოსავლეთის იმპერატორმა ლეო I-მა ამ ნაბიჯის გადადგმა გადააფიქრებინა.  ნეპოსმა რომაელ დიდგვაროვან ქალზე იქორწინა, რომლის სახელიც არ არის რეგისტრირებული, მაგრამ რომელიც აღმოსავლეთის იმპერატრიცა ვერინას ნათესავი იყო ,  შესაძლოა, ლეო I-ის დისშვილი. 

გარდაცვალების დროისთვის მარცელინუსი დალმაციაში ნახევრად ავტონომიური გუბერნატორი იყო და მისი გარდაცვალების შემდეგ  ეს თანამდებობა ნეპოსმა მემკვიდრეობით მიიღო.  ნეპოსის შესახებ პირველად 473 წლის 1 ივნისს წერია  , როდესაც იგი აღწერილია, როგორც magister militum Dalmatiae , თუმცა შესაძლებელია, რომ მას ეს წოდება მარცელინუსის გარდაცვალების შემდეგაც ეკავა. ^{შესაძლოა ,} ნეპოსს ეს თანამდებობა 474 წელს იმპერატორობამდე ეკავა, რომლისთვისაც ის უკვე პატრიციუსი გახდა . 

იხ.ვიდეო - Юлий Непот восстанавливает Западную Римскую империю!

დანიშვნა

დასავლეთის იმპერატორის, ანთემიუსის ( მეფობდა  467–472) და მისი მემკვიდრის, ოლიბრიუსის ( მეფობდა  472) გარდაცვალების შემდეგ , რომელიც აღმოსავლეთში არ იყო აღიარებული, ლეონ I-მა, ერთადერთმა რომის იმპერატორმა, განაცხადა, რომ მას ჰქონდა ახალი დასავლეთის იმპერატორის არჩევის უფლება. თავდაპირველად, ლეონმა ეს უფლება არ გამოიყენა, შესაძლოა იმიტომ, რომ მას არ ჰყავდა შესაფერისი კანდიდატები დასაწინაურებლად ან ანთემიუსის ძალადობრივი დასასრულის გამო, რომელიც ადრე ლეონ I-მა დანიშნა. 473 წლის მარტში, ბურგუნდიის მეფემ , გუნდობადმა , რიციმერის ძმისშვილმა, დასავლეთის იმპერატორად კომეს დომესტიკორუმი (სასახლის მცველთა მეთაური) გლიცერიუსი დანიშნა .  ამით გაბრაზებულმა ლეონმა ნეპოსი იტალიაზე თავდასხმისა და გლიცერიუსის ჩამოგდების მიზნით არმიის მეთაურად დანიშნა.  უცნობია, თუ რატომ დააყოვნა ლეონმა ამდენ ხანს ნეპოსის დანიშვნა, მაგრამ ამ დროისთვის ზამთრის გამო ნეპოსს რამდენიმე თვის განმავლობაში არ შეეძლო გლიცერიუსის წინააღმდეგ ზომების მიღება.  ნეპოსის შემოჭრის სათავეში დანიშვნით, ლეონი არა მხოლოდ დასავლეთში თავისი ძალაუფლების განმტკიცებას ცდილობდა, არამედ შესაძლოა აღმოსავლეთში შესაძლო მეტოქისგან თავის დაღწევასაც იმედოვნებდა.  მას შემდეგ, რაც ლეონ I-ის 474 წლის 18 იანვარს გარდაცვალების შემდეგ კონსტანტინოპოლში პოლიტიკური სიტუაცია საკმარისად სტაბილიზდა, ნეპოსი 474 წლის გაზაფხულზე იტალიაში გაემგზავრა, ახალი აღმოსავლეთის იმპერატორის, ზენონის მხარდაჭერით . 

მეფობა

იტალიის იმპერატორი (474–475)

ნეპოსის სოლიდი მოჭრილი არლში , სამხრეთ გალიაში

ნეპოსი და მისი ჯარი კონსტანტინოპოლიდან გაემგზავრნენ და რომის მახლობლად, პორტუსში გადმოვიდნენ ^{, სადაც ის მაშინვე} კეისრად გამოაცხადეს  ავგუსტუსის (იმპერატორის) წოდებამდე ამაღლების წინა პროცედურის შესაბამისად . 24 ივნისს,  გლიცერიუსის ტახტიდან გადაყენების შემდეგ, ნეპოსი რომში დასავლეთ ავგუსტუსად გამოცხადდა .  ამგვარად, ნეპოსმა იტალიაში ზუსტად ის ინტერვენცია განახორციელა, რაც მისმა ბიძამ, მარცელინუსმა, რამდენიმე წლით ადრე დაგეგმა.  ნეპოსი იყო უკანასკნელი იმპერატორი, რომელიც რომში 800 წელს კარლოს დიდის კორონაციამდე გვირგვინით აკურთხეს.  გლიცერიუსმა ნეპოსის წინააღმდეგ წინააღმდეგობა არ გაუწია  და მისი სიცოცხლე შეინარჩუნეს; იგი სალონის  ეპისკოპოსად აკურთხეს , დალმაციის პროვინციის დედაქალაქის.  გაურკვეველია, ნეპოსის იმპერატორად აყვანა ზენონის გეგმა იყო თუ არა, მაგრამ ნებისმიერ შემთხვევაში, ზენონმა სწრაფად აღიარა იგი ლეგიტიმურ დასავლეთის იმპერატორად.  მისი მმართველობა ასევე მიიღეს რომის სენატმა და იტალიის ხალხმა . 

ნეპოსის მეფობის შესახებ მცირე ჩანაწერებია შემორჩენილი და მისი საქმიანობის შესახებ ცოტა რამ არის ცნობილი.  ცნობილია, რომ მან მონეტები მოჭრა მთელ იტალიაში, მაგალითად, რომში, რავენასა და მედიოლანუმში . ჩრდილოეთ გალიაში მისი სახელით მოჭრილი მონეტები მიუთითებს, რომ მისი მმართველობა მიიღო რომაელმა გენერალმა სიაგრიუსმა , რომელიც იქ საკუთარ, მეტ-ნაკლებად ავტონომიურ პროვინციას მართავდა .  ნეპოსმა ასევე მოჭრა ზენონისა და მისი უმცროსი კოლეგის, ლეონ II- ის სიმბოლური მონეტები , რაც მის მჭიდრო კავშირებსა და აღმოსავლეთის კარისადმი მადლიერებაზე მიუთითებს. 

რომში მოჭრილი ნეპოსის ტრემისისი.

ნეპოსი იმპერიული პრესტიჟის აღსადგენად მუშაობდა. მისი საწყისი ძალისხმევის შედეგად, როგორც ჩანს, ვესტგოთების შეტევა იტალიაზე მოიგერიეს და ბურგუნდიელები კვლავ ფედერატებად (იმპერიის ბარბაროს მოკავშირეებად) გადაიქცნენ . ^[ 27 ] როგორც ჩანს, ნეპოსი ძირითადად თავის ძალისხმევას გალიაში იმპერიული ხელისუფლების აღდგენისა და განმტკიცების მცდელობაზე მიმართავდა, რისთვისაც მან ესპანეთი დათმო. გალიაში დარჩენილ იმპერიულ ტერიტორიებს იმ დროს ვესტგოთების მეფე ევრიკი იპყრობდა , რომელიც ასევე იბრძოდა რომაული ძალების წინააღმდეგ ესპანეთში და იმედოვნებდა, რომ აკვიტანია პრიმას პროვინციაზე კონტროლს დაიპყრობდა .  საფრთხის წინააღმდეგ საბრძოლველად, ნეპოსმა დასავლეთის ყოფილი იმპერატორის, ავიტუსის ( მეფობდა 455–456) ვაჟი, ეკდიციუსი , პატრიციუსად და მაგისტერ მილიტუმად დანიშნა .  თანამედროვე გალიურ-რომაელი ავტორების, როგორიცაა სიდონიუს აპოლინარისი , შემორჩენილი ნაშრომების თანახმად, ნეპოსის ტახტზე ასვლა გალიაში დარჩენილ იმპერიულ სამფლობელოებში ენთუზიაზმით მიიღეს.  ეკდიციუსმა წარმატებით მოახერხა ვესტგოთების მიერ არლის ალყის მოხსნა 474 წელს. მიუხედავად ამისა, 475 წელს ის ნაკლებად წარმატებული იყო, რადგან უბრალოდ არ იყო საკმარისი დარჩენილი სამხედრო რესურსები გამარჯვების მისაღწევად.  მას შემდეგაც კი, რაც ეკდიციუსმა ვერ შეძლო ვესტგოთების დამარცხება,  იმპერიული შემოჭრის საფრთხემ ევრიკი ნეპოსთან მოლაპარაკების სურვილი გამოთქვა. 475 წლის გაზაფხულზე ნეპოსმა ევრიკში ელჩებად გაგზავნა რომაელი ეპისკოპოსების ჯგუფი, რომელთა შორის იყო ეპიფანე პავიელი , რომელმაც ადრე რიციმერსა და იმპერატორ ანთემიუსს შორის მშვიდობა დადო. მიუხედავად იმისა, რომ ეპიფანემ და მისმა დელეგაციამ, როგორც ჩანს, მშვიდობას მიაღწიეს, მეორე დელეგაცია, რომელიც შედგებოდა ეპისკოპოსებისგან: არლის ლეონტიუსი, რიესელი ფაუსტი, მარსელიელი გრეკუსი და ექსელი ბასილიუსი, გაიგზავნა მოგვიანებით, 475 წელს, შესაძლოა, სამშვიდობო ხელშეკრულების კონკრეტული პირობების შემუშავების დავალების დაკისრებით. გალიაში მყოფი რომაელები, მათ შორის სიდონიუს აპოლინარი, შოკირებულები დარჩნენ, როდესაც შეიტყვეს, რომ ზავი ოვერნის რეგიონის ვესტგუთებისთვის დათმობას გულისხმობდა, სანაცვლოდ კი გალიაში იმპერიის კონტროლის ქვეშ დარჩენილი დანარჩენი ტერიტორია მხოლოდ მათთვის დაეტოვებინათ.  ნეპოსის მიერ ვესტგუთების დამარცხების უუნარობამ, 475 წლის დასაწყისში კონსტანტინოპოლში ზენონის დამხობასთან ერთად, უზურპატორი ბასილისკოს მიერ , ნეპოსის პოზიციები შეასუსტა,  რომელიც თავიდანვე არამყარი იყო იტალიაში. 

საგარეო პოლიტიკაში ნეპოსს ასევე მოუწია გამკლავება ვანდალებთან , რომლებიც ჩრდილოეთ აფრიკას მართავდნენ და მათ განახლებულ და გაძლიერებულ მეკობრულ თავდასხმებთან მთელ ხმელთაშუა ზღვაში. დასავლეთ იმპერიის სუსტი პოზიციის გამო, ნეპოსი იძულებული გახდა ეღიარებინა ვანდალების მმართველობა იმ ტერიტორიებზე, რომლებიც მათ უკვე ჰქონდათ დაკავებული აფრიკასა და მთელ ხმელთაშუა ზღვაში, როგორიცაა სარდინიისა და კორსიკას კუნძულები , ბალეარის კუნძულები და სიცილიის ნაწილები . 

ნეპოსის გალიაში წარუმატებელი მცდელობების შემდეგ, მან ეკდიციუსი გაათავისუფლა და მაგისტერ მილიტუმად ორესტეთი ჩაანაცვლა ,  ^{გამორჩეული} ოფიცრით, რომელიც ერთ დროს ჰუნების მეფე ატილას ნოტარიუსის (მდივნის) თანამდებობას იკავებდა .  ნეპოსმა ორესტეს დაავალა სამხრეთ გალიაში ვესტგოთების და ბურგუნდიელების წინააღმდეგ კიდევ ერთი არმიის ხელმძღვანელობა.  ორესტეს არმიაში შედიოდა ფედერაციული ჯარის მრავალი წევრი, რომლებიც, მისი ინფორმაციით, იმპერატორზე განაწყენებულები იყვნენ მიწის მინიჭების თხოვნაზე უარის თქმის გამო.  ამ არმიის მხარდაჭერით, ორესტე ნეპოსის ბრძანებებს არ დაემორჩილა და დასავლეთ იმპერიის დედაქალაქ რავენაში გაემართა.  კონტროლის შენარჩუნების იმედით, ნეპოსმა გალიიდან ეკდიციუსი გაიწვია, მაგრამ ის დროულად ვერ ჩავიდა.  475 წლის 28 აგვისტოს ორესტე თავისი არმიით რავენაში შევიდა, ნეპოსი კი ადრიატიკის ზღვით დალმაციის სალონაში გაიქცა,  იტალიაში მხოლოდ 14 თვის მეფობის შემდეგ.  31 ოქტომბერს ორესტემ თავისი მცირეწლოვანი ვაჟი, რომულუს ავგუსტულუსი , იმპერატორად გამოაცხადა. 

გადასახლება დალმაციაში (475–480)

ნეპოსის სამფლობელოს მიახლოებითი ფართობი დალმაციაში 476 წელს, მეზობელ სახელმწიფოებთან ერთად

ნეპოსის დალმაციაში გვიანდელი საქმიანობის შესახებ ცოტა რამ არის ცნობილი, რადგან წყაროები არ არის შემორჩენილი.  ნეპოსმა არასდროს უარი თქვა დასავლეთის იმპერიაზე თავის პრეტენზიაზე და აღმოსავლეთში რომულუს ავგუსტულუსის ნაცვლად კვლავ აღიარებული იყო.  გადასახლებაში ყოფნის განმავლობაში ნეპოსი იმედოვნებდა, რომ იტალიაზე კონტროლს დაიბრუნებდა.  476 წლის 4 სექტემბერს რომულუს ავგუსტულუსმა ბარბაროსმა სარდალმა ოდოაკრმა ჩამოაგდო ტახტიდან, რომელიც იტალიის პირველი მეფე გახდა .  ოდოაკრმა რომულუსის დასავლური საიმპერატორო რეგალიები აღმოსავლეთში, ზენონს გაუგზავნა და ერთგულება შეჰფიცა, რომ დასავლეთში სხვა იმპერიული მემკვიდრეების გარეშე იმეფა.  ოდოაკრმა რომის იმპერია ამ მომენტიდან მხოლოდ ერთ იმპერატორად მიიჩნია, რომელიც კონსტანტინოპოლიდან მართავდა.  ამავდროულად, ნეპოსის ელჩი კონსტანტინოპოლში ჩავიდა, რომელმაც ზენოს ბასილისკოსგან კონსტანტინოპოლის დაბრუნება მიულოცა და იტალიაში ნეპოსის ხელისუფლებაში აღდგენაში დახმარება სთხოვა. ზენონმა რომის სენატის წევრების, ოდოაკრუსის მიერ გაგზავნილ ელჩებს უპასუხა, რომ მათ აღმოსავლეთის მომხრე იმპერატორი (ანთემიუსი) მოკლეს და ერთი (ნეპოსი) განდევნეს და რომ კარგად გაართმევდნენ თავს, თუ ნეპოსი თავიანთ მმართველად დაიბრუნებდნენ. ზენონმა ასევე განაცხადა, რომ ოდოაკრს საუკეთესოდ ექნებოდა პატრიციუსის წოდების მიღება, რაც მან არა ზენოსგან, არამედ კანონიერი დასავლელი მმართველისგან, ნეპოსისგან მოითხოვა, თუმცა ზენონმა დაჰპირდა, რომ ამ წოდებას მიანიჭებდა, თუ ნეპოსი ამას არ გააკეთებდა. ზენონმა ასევე მოუწოდა ოდოაკრს, ნეპოსი იტალიაში იმპერატორად დაებრუნებინა.  მიუხედავად იმისა, რომ ზენონი და ვერინა, რომლებიც კარზე გავლენიანები რჩებოდნენ, ოფიციალურად უჭერდნენ მხარს ნეპოსის აღდგენას და კვლავ დასავლეთის იმპერატორად თვლიდნენ მას,  მას არ მიეცა იტალიის დასაბრუნებლად საჭირო სამხედრო მხარდაჭერა ან დაფინანსება. 

დიოკლეტიანეს სასახლე , შესაძლოა, იულიუს ნეპოსის რეზიდენცია დალმაციაში მისი ნომინალური მმართველობის დროს.

ოდოაკრმა მხოლოდ ნომინალურად მიიღო ნეპოსის მმართველობა, იტალიის ზარაფხანებში ნეპოსის სახელით ოქროს მონეტების წარმოება განაახლა, თუმცა მისი ტახტის აღსადგენად სერიოზული ზომები არ მიუღია.  იტალიაში როგორც ნეპოსის, ასევე ზენონის მონეტები იჭრებოდა და ოდოაკრმა შესაძლოა ნეპოსს პენსია უზრუნველყო,  მაგრამ პრაქტიკაში უგულებელყო იგი. 477 ან 478 წელს ნეპოსმა კვლავ მიმართა ზენოს იტალიის დაბრუნებაში დახმარებისთვის.  ასევე 477 წელს სამხრეთ გალიაში დარჩენილი საიმპერატორო სამფლობელოების ნაწილი ოდოაკრს აჯანყდა, სავარაუდოდ, ნეპოსის აღდგენისთვის ბრძოლას აპირებდნენ. ზენომ ელჩები მიიღო როგორც ოდოაკრისგან, ასევე გალიისგან, მაგრამ იძულებული გახდა ოდოაკრისთვის მხარი დაეჭირა, რადგან გალიელი აჯანყებულების ოდოაკრთან ბრძოლა ოდოაკრისთვის ომის გამოცხადების ტოლფასი იქნებოდა, რისთვისაც ზენონი მზად არ იყო. 

479 წელს ნეპოსის იმედები შესაძლოა გაღვივებულიყო, როდესაც ოსტგოთების მეფემ, თეოდორიხმა , შესთავაზა თავისი ჯარების ნეპოსის პრეტენზიებისთვის ბრძოლაში მონაწილეობა.  ნეპოსი მოკლეს 480 წლის 9 მაისს,  სალონასთან ახლოს მდებარე საკუთარ ვილაში, შესაძლოა იმავე შენობაში, სადაც დიოკლეტიანეს სასახლე მდებარეობს ,  მისი ამალა წევრების, კომიტების , ოვიდას და ვიატორის მიერ.  შესაძლებელია, რომ ყოფილმა იმპერატორმა გლიცერიუსმა, რომელიც ნეპოსმა გადააყენა, ასევე ითამაშა წამყვანი როლი მკვლელობაში,  შესაძლოა, როგორც ინიციატორი.  თუ გლიცერიუსი არ იყო ინიციატორი, შესაძლებელია, რომ მკვლელობა გამოწვეული ყოფილიყო ნეპოსის მიერ 480 წელს აქტიურად დაწყებული ძალების იტალიის სამხედრო გზით დაბრუნების რეალური მცდელობისთვის მომზადებაში და რომ მისი მომხრეები დალმაციაში არ იყვნენ მზად ასეთი თავგადასავლისთვის წასულიყვნენ.  მიუხედავად იმისა, რომ იმდროინდელი მემატიანეები ნეპოსის ძალადობრივ და მოულოდნელ სიკვდილზე წერდნენ, მას მცირე ყურადღება დაეთმო და გარკვეული დროის განმავლობაში მისი მკვლელების წინააღმდეგ არანაირი ზომები არ მიღებულა.  მხოლოდ 481 წლის ბოლოს ან 482 წელს შეიჭრა ოდოაკრმა დალმაციაში და სიკვდილით დასაჯა ოვიდა, რომელიც პროვინციის მმართველი გახდა,  ნეპოსის მკვლელობა საბაბად გამოიყენა პროვინციის დასაპყრობად.  აღმოსავლეთ იმპერიამ მის შეჩერებას არანაირი მცდელობა არ გაუკეთებია.  ნეპოსის გარდაცვალების შემდეგ, ოდოაკრმა ზენონი თავის ახალ სუზერენად აღიარა და ზენონმა ახალი დასავლეთის იმპერატორი არ დანიშნა, რითაც გახდა მთელი იმპერიის პირველი ნამდვილი რომის იმპერატორი თეოდოსიუს I- ის გარდაცვალების შემდეგ 395 წელს (თუმცა ის ეფექტურად მხოლოდ აღმოსავლეთ პროვინციებს აკონტროლებდა). 

მემკვიდრეობა

ნეპოსის მემკვიდრე იტალიაში, რომულუს ავგუსტულუს , როგორც წესი, დასავლეთ რომის ბოლო იმპერატორად ითვლება,  თუმცა რამდენიმე ისტორიკოსი ამტკიცებს, რომ ეს განსხვავება უკეთესად ნეპოსზე უნდა იქნას გამოყენებული,  იმის გათვალისწინებით, რომ ის დალმაციაში იმპერიული ტიტულით და აღმოსავლეთ იმპერიის სრული აღიარებით, თუმცა არა სრული სამხედრო მხარდაჭერით, 480 წელს მკვლელობამდე აგრძელებდა მმართველობას.  უცნაური დამთხვევით, რომულუს ავგუსტულუს რომის დამაარსებლის ( რომულუსი ) და მისი პირველი იმპერატორის ( ავგუსტუსი ) სახელს იზიარებს ,  რამაც, გარდა იმისა, რომ იტალიაში მმართველი უკანასკნელი დასავლეთის იმპერატორი იყო, შესაძლოა, ხელი შეუწყო მის ნეპოსის ბოლო იმპერატორად მიჩნევას.  ნეპოსს მსგავსი დამთხვევა აქვს იმით, რომ მას თავისი სახელი, იულიუსი, იულიუს კეისართან , ავგუსტუსის მშვილებელ მამასთან და რომის სახელმწიფოს ავტორიტარული მმართველის წინამორბედთან აქვს. 

ნეპოსის 480 წელს გარდაცვალების დროისთვის დასავლეთ რომის იმპერია აღარ არსებობდა და რომაელი ისტორიკოსის, რალფ ვ. მათიზენის სიტყვებით, ნეპოსი „არასასურველ ანაქრონიზმად “ იქცა; ეს იყო დაბრკოლება ოდოაკრისთვის, რომელსაც თავად სურდა დალმაციაში გაფართოება და სირცხვილი ზენონისთვის, რომელსაც არ შეეძლო მისთვის სრული მხარდაჭერის გაწევა. მიუხედავად იმისა, რომ მისი სიკვდილი დასავლეთში იმპერატორების ხაზის დასასრულს აღიქვამდნენ, იმ დროს ეს თითქმის არ იყო აღიარებული.  მომდევნო საუკუნისთვის აღმოსავლეთ რომაელი ისტორიკოსები აღარ აღიარებდნენ ნეპოსის მეფობას დალმაციაში 475-დან 480 წლამდე, როგორც მისი იმპერიული მმართველობის ლეგიტიმურ გაგრძელებას: მე-6 საუკუნის აღმოსავლელი ისტორიკოსები მარსელინუს კომესი , პროკოპიუსი და იორდანე ყველა ბავშვ იმპერატორს, რომულუს ავგუსტულს, ბოლო დასავლეთის იმპერატორად მიიჩნევდა.

იხ.ვიდეო - Julius Nepos restores the Western Roman Empire! (Alternate History)