ცოდნა სინათლეა - Knowledge is light - Знание свет -
რობერტ ბოში (23 სექტემბერი, 1861 - 12 მარტი, 1942) იყო გერმანელი ბიზნესმაგნატი , ინჟინერი და გამომგონებელი. ის იყო Bosch- ის დამფუძნებელი .
ბიოგრაფია
ბოში დაიბადა ალბეკში , შვაბიის მაღალმთიანეთში , ულმის მახლობლად . ის იყო სერვატიუს ბოსხისა და მარია მარგარიტა დოლეს თორმეტი შვილიდან ერთ-ერთი. სერვატიუსი დიდ პროგრესულ ფერმას მართავდა, რომელშიც ლუდსახარშიც იყო. რობერტ ბოშის ძმისშვილი იყო მომავალი ნობელის პრემიის ლაურეატი კარლ ბოში . რობერტ ბოში 1879 წლამდე სწავლობდა ულმში მდებარე „Realanstalt“-ში, რაც მოიცავდა „ზუსტი ინსტრუმენტების დამამზადებლის“ შეგირდობას. დამთავრების შემდეგ ბოშის სხვადასხვა სამსახურს შორის იყო C. & E. Fein- ში მუშად მუშაობა . 1881 წელს მან სამხედრო სამსახური ულმში გაიარა, რასაც მოჰყვა Schuckert & Co.- ში მუშაობა 1883 წლამდე. 1883-84 წლებში ბოში პროფესორ ვილჰელმ დიტრიხთან სწავლობდა შტუტგარტის ტექნიკურ უნივერსიტეტში .
1884 წლის 24 მაისს ბოში გაემგზავრა შეერთებულ შტატებში და ნიუ-იორკში თომას ედისონისა და ზიგმუნდ ბერგმანის ხელმძღვანელობით ინჟინრად დაიწყო მუშაობა. 1885 წლის 13 მაისს ბოში ლონდონში გაემგზავრა, სადაც კომპანია Siemens Brothers- ში დაიწყო მუშაობა. 1886 წლის 15 ნოემბერს მან შტუტგარტში გახსნა საკუთარი „ზუსტი მექანიკისა და ელექტროტექნიკის სახელოსნო“ . [ 1 ] : 35–42, 49–50, 78
1887 წელს გოტლიბ დაიმლერმა ბოშს ჰკითხა, შეეძლო თუ არა მას ისეთი მოწყობილობის აწყობა, როგორიც დაბალი ძაბვის მაგნიტო- მოწყობილობის იყო ცეცხლგამძლე წერტილებით, რომელსაც ბენზინის ძრავების ქარხანა „დეიცი“ თავის ოთხტაქტიან ძრავში იყენებდა . დეიცმა განაცხადა, რომ მოწყობილობას პატენტი არ იცავდა, ამიტომ ბოშმა ოთხი მოწყობილობა დაამზადა. მოწყობილობის დანიშნულება იყო ელექტრული ნაპერწკლის გენერირება ცილინდრში ჰაერ-საწვავის ნარევის მაქსიმალური შეკუმშვით აალებისთვის. მომდევნო რამდენიმე წლის განმავლობაში ბოშმა რამდენიმე ასეული ააშენა ბენზინის ძრავების მწარმოებელი ქარხნებისთვის.
1893 წელს ფრედერიკ რიჩარდ სიმსი შეხვდა Bosch-ს, რომლის მიზანიც იყო Bosch-ის მიერ შექმნილი სტაციონარული ძრავის მაგნიტოების ადაპტირება ისე, რომ ისინი მოტორულ სატრანსპორტო საშუალებებზე ადაპტირებულიყო. კერძოდ, ჟიულ-ალბერ დე დიონის სამთვლიანი ველოსიპედი იყო სატესტო შემთხვევა. არნოლდ ცერინგერმა და გოტლობ ჰონოლდმა შეცვალეს Bosch-ის მოწყობილობა ისე, რომ მას ჰქონოდა გაზრდილი სიმძლავრე და საჭირო იყო ნაპერწკლების უფრო სწრაფი თანმიმდევრობა, 250 ბრ/წთ-დან 1800 ბრ/წთ-მდე. ახალგაზრდა რალმა ასევე შეცვალა ელექტროდი, მინანქარი აზბესტის იზოლატორით ჩაანაცვლა. სრული მოწყობილობა დაპატენტებული იყო. 1898 წლის იანვარში ახალი მაგნიტო სამთვლიან ველოსიპედზე იქნა დემონსტრირებული და მალევე მოჰყვა შეკვეთები გოტლიბ დაიმლერისგან . 1900 წელს, მოწყობილობის მოტორულ სატრანსპორტო საშუალებებზე გამოყენების გარდა, Bosch-ის მაგნიტო აალება გამოიყენებოდა Daimler-ის ძრავებში Zeppelin-ზე .
სიმსმა ინგლისურ ბაზარზე Bosch-ის ანთების მოწყობილობა Simms-Bosch-ის სახელით წარადგინა. 1899 წელს ისინი ფრანგულ ბაზარზე Automatic Magneto Electric Ignition Company, Ltd.-ის სახელით შევიდნენ.
პირველი გაყიდვების ოფისი და პირველი ქარხანა აშშ-ში შესაბამისად 1906 და 1910 წლებში გაიხსნა. 1913 წლისთვის კომპანიას ფილიალები ჰქონდა ამერიკაში, აზიაში, აფრიკასა და ავსტრალიაში და გაყიდვების 88%-ს გერმანიის ფარგლებს გარეთ აწარმოებდა. პირველი მსოფლიო ომის შემდგომ წლებში Bosch-მა სწრაფად დაიწყო საავტომობილო ინოვაციები, მათ შორის დიზელის საწვავის ინექცია 1927 წელს. 1920-იან წლებში გლობალურმა ეკონომიკურმა კრიზისმა Bosch აიძულა, თავის კომპანიაში მოდერნიზაციისა და დივერსიფიკაციის მკაცრი პროგრამა დაეწყო. სულ რაღაც რამდენიმე წელიწადში მან მოახერხა თავისი კომპანიის მცირე საავტომობილო მიმწოდებლიდან მრავალეროვნულ ელექტრონიკის ჯგუფად გადაქცევა.
თავიდანვე ბოში დიდად იყო დაინტერესებული პროფესიული მომზადების ხელშეწყობით. სოციალური პასუხისმგებლობისადმი მისი ცნობიერებით, ის იყო ერთ-ერთი პირველი მრეწველები გერმანიაში, რომელმაც რვასაათიანი სამუშაო დღე შემოიღო , რასაც მოჰყვა სხვა სოციალური შეღავათები მისი თანამშრომლებისთვის. რობერტ ბოშს არ სურდა მოგების მიღება პირველი მსოფლიო ომის დროს მისი კომპანიისთვის გაცემული შეიარაღების კონტრაქტებიდან. ამის ნაცვლად, მან რამდენიმე მილიონი გერმანული მარკა შესწირა საქველმოქმედო მიზნებს, მათ შორის 1940 წელს შტუტგარტში რობერტ ბოშის საავადმყოფოს დაარსებას.
1920-იან და 1930-იან წლებში რობერტ ბოში პოლიტიკურად აქტიური იყო. როგორც ლიბერალი ბიზნესმენი, ის არაერთი ეკონომიკური კომიტეტის წევრი იყო. მან დიდი ენერგია და ფული დაუთმო გერმანიასა და საფრანგეთს შორის შერიგების საქმეს. მას იმედი ჰქონდა, რომ ეს შერიგება ევროპაში ხანგრძლივ მშვიდობას მოიტანდა და ევროპული ეკონომიკური ზონის შექმნას გამოიწვევდა .
მესამე რაიხი
გერმანიაში ნაცისტურმა რეჟიმმა მოულოდნელად დაასრულა Bosch-ის სამშვიდობო ძალისხმევა. Bosch-ის კომპანიამ მიიღო შეიარაღების კონტრაქტები და ომის დროს დაახლოებით 20 000 მონა (მათ შორის დაახლოებით 1200 საკონცენტრაციო ბანაკის პატიმარი, რომლებიც „ლანგენბილაუს ქარხანაში სასტიკად შეურაცხყვეს“) დაიმონა . , Bosch მხარს უჭერდა ადოლფ ჰიტლერს და მის უახლოეს თანამოაზრეებთან ერთად ნაცისტური პოლიტიკიდან სარგებლობდა.
ოთხმოცი წლის იუბილეზე ბოშს ჰიტლერმა „Pionier der Arbeit“ (შრომის პიონერის) წოდება მიანიჭა , ხოლო ერთი წლის შემდეგ, როდესაც ის გარდაიცვალა, მესამე რაიხმა სახელმწიფო დაკრძალვა უზრუნველყო.
ბოში ძალიან იყო დაინტერესებული სოფლის მეურნეობის საკითხებით და ფლობდა ფერმას მიუნხენის სამხრეთით . ის ასევე იყო გატაცებული მონადირე. გარდაცვალების შემდეგ მას ორი ქორწინებიდან ოთხი შვილი დარჩა. პირველი ქორწინებიდან ვაჟი 1921 წელს ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა.
1937 წელს ბოშმა თავისი კომპანია კერძო შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებად (დახურული კორპორაცია) გადააკეთა . მან შეადგინა ანდერძი, რომელშიც მითითებული იყო, რომ კომპანიის შემოსავალი საქველმოქმედო მიზნებისთვის უნდა გამოყენებულიყო. ასევე, მის ანდერძში განსაზღვრული იყო კორპორაციის წესდების მონახაზები, რომელიც მისმა მემკვიდრეებმა 1964 წელს შეიმუშავეს და დღემდე ძალაშია.
ის 1984 წელს შეიყვანეს საავტომობილო დიდების დარბაზში .
იხ.ვიდეო - Bosch. History – Continuity – Change
