ტრანსომი (არქიტექტურა)

ცოდნა სინათლეა - Knowledge is light - Знание свет -  

                ტრანსომი (არქიტექტურა)

ლონდონში, დაუნინგ-სტრიტის 10 ნომერში მდებარე კარი; ჩანს განივი ძողი, რომელიც კარს მის ზემოთ არსებული სარკმლისგან გამოყოფს

არქიტექტურაში „ტრანსომი“ (ინგლ. transom) არის განივი ჰორიზონტალური კონსტრუქციული ელემენტი — ძელი ან ძողი, რომელიც კარს მის ზემოთ მდებარე ფანჯრისგან გამოყოფს. (ეს განსხვავდება „იმპოსტის“ ანუ ვერტიკალური კონსტრუქციული ელემენტისგან). აშშ-ში ტერმინი „ტრანსომი“ (ან „ტრანსომის ფანჯარა“) ასევე გამოიყენება თავად იმ ფანჯრის აღსანიშნავად, რომელიც ამ განივი ელემენტის ზემოთ მდებარეობს.

ბრიტანულ ინგლისურში ასეთ ფანჯარას, როგორც წესი, „ფენლაითს“ (ინგლ. fanlight — „მარაოსებრი ფანჯარა“) უწოდებენ. ასეთ ფანჯრებს ხშირად ნახევარწრიული ფორმა აქვთ; განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ისინი დაყოფილია სეგმენტებად, რაც დასაკეცი ხელის მარაოს წიბოებს მოგვაგონებს. ამის თვალსაჩინო მაგალითია დაუნინგ-სტრიტის მე-10 ნომერში — გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრის ოფიციალურ რეზიდენციაში — არსებული მთავარი შესასვლელი.

ისტორია

ადრეული გოთიკური პერიოდის საეკლესიო არქიტექტურაში ტანსომები გვხვდება მხოლოდ სამრეკლოს ან შპილის ღია (უჭიქო) ღიობებში. აქ ისინი საჭირო იყო ვერტიკალური ძელების (იმპოსტების) გასამაგრებლად, რადგან არ არსებობდა რკინის დამაკავშირებელი ღეროები, რომლებიც ჭიქიან ფანჯრებში ანალოგიურ ფუნქციას ასრულებდა. გვიანდელ გოთიკაში, და განსაკუთრებით „პერპენდიკულარულ პერიოდში“, ტრანსომების გამოყენება ყველა ტიპის ფანჯარაში გავრცელებული მოვლენა გახდა.

ფუნქცია

კარის ან ფანჯრის ზემოთ განთავსებული მცირე ზომის ფანჯრები (ე.წ. „ტრანსომები“), რომელთა გაღებაც შესაძლებელი იყო, უზრუნველყოფდნენ ჰაერის ცირკულაციას (ჯვარედინ ვენტილაციას). ამავდროულად, მათი მცირე ზომისა და იატაკიდან საკმაოდ მაღლა მდებარეობის გამო, ისინი უსაფრთხოებასა და კონფიდენციალურობასაც ინარჩუნებდნენ. მე-20 საუკუნის დასაწყისსა და შუა პერიოდამდე, სანამ ცენტრალური კონდიცირებისა და გათბობის სისტემები ფართოდ გავრცელდებოდა, ასეთი ფანჯრები ხშირი ელემენტი იყო ბინებში, საცხოვრებელ სახლებში, საოფისე შენობებში, სკოლებსა და სხვა ნაგებობებში.

მათ გასაღებად, როგორც წესი, გამოიყენებოდა სპეციალური მექანიზმი — ერთგვარი გრძელი ჯოხი ან ბერკეტების სისტემა. სამრეწველო დანიშნულების შენობებში კი ასეთი ფანჯრების სამართავად შესაძლოა სხვადასხვა სახის მექანიკური მოწყობილობა ყოფილიყო გამოყენებული.

ფანჯრის ჯვარედინი ფანჯრის ნაწილები, გარედან დანახული

იდიომატური მნიშვნელობა

გამოთქმა „over the transom“ (სიტყვასიტყვით: „ტრანსომის თავზე/გავლით“) აღნიშნავს ისეთ ნამუშევრებს, რომლებიც გამომცემლობას წინასწარი მოთხოვნის გარეშე, ინიციატივის წესით ეგზავნება. ეს ფრაზა ქმნის წარმოდგენას, თითქოს ავტორი ხელნაწერს გამომცემლის კაბინეტის კარის ზემოთ არსებულ ღია ფანჯარაში აგდებს.

ანალოგიურად, ეს გამოთქმა გამოიყენება იმ გზის აღსაწერად, რომლითაც კონფიდენციალური დოკუმენტები, ინფორმაცია ან ცნობები ანონიმურად მიეწოდება პირს, რომელსაც ოფიციალურად არ უნდა ჰქონდეს მათზე წვდომა.

ზოგიერთ შემთხვევაში, მსგავსი გამოთქმები შესაძლოა უკავშირდებოდეს გემის უკანა ნაწილს — ე.წ. „ტრანსომს“ (ტრანცს); გემის უკან დიდი ტალღის მოვარდნისას, წყალი შესაძლოა სწორედ ამ ნაწილიდან — ტრანსომის თავზე გადავლით — შემოვიდეს გემზე.

კოჩის ციხესიმაგრეში არსებული „რანმა“ (ranma), რომელიც ტალღის ფორმისაა.

გამოთქმა „როგორც პიანინოს გატევა ტრანსომში“ (Like pushing a piano through a transom) ხალხური იდიომაა და აღწერს უკიდურესად რთულ ამოცანას. მშობიარობის პროცესთან დაკავშირებით ამ გამოთქმის გამოყენებას (და, შესაძლოა, მის წარმოშობასაც) მიაწერენ ელის რუზველტ ლონგვორტსა და ფენი ბრაისს.

კოჩის ციხესიმაგრეში აღმოჩენილი, ტალღის ფორმის რანმა

საფრანგეთი

ფრანგულ ენაში კარის ან ფანჯრის ზედა ნაწილში არსებულ ფანჯარას „imposte“ ეწოდება. ტერმინი „vasistas“ (რომელიც ადრე „wass-ist-dass“-ის სახით იწერებოდა) წარმოიშვა გერმანული კითხვის — „was ist das?“ (რას ნიშნავს ეს? / რა არის ეს?) — არასწორი გაგების შედეგად. ეს სიტყვა აღნიშნავს კარის ან ფანჯრის ჩარჩოში ჩასმულ დამოუკიდებელ, გასაღებ სექციას, რომელიც საშუალებას იძლევა, ოთახი განიავდეს მთლიანი კარის ან ფანჯრის გაღების გარეშე.

იაპონია

ტრადიციულ იაპონურ ნაგებობებში, კარების ზემოთ ხშირად გვხვდება არქიტექტურული ელემენტები, რომლებსაც „რანმა“ (欄間) ეწოდება.

ეს ელემენტები შეიძლება იყოს როგორც „შოჯის“ (shōji) სტილის მარტივი ტიხრები, ისე რთული ხის ჩუქურთმები; ისინი სტუმრებისთვის ოჯახის უფროსის ტრადიციული მისალმების ფუნქციას ასრულებენ.

იხ.ვიდეო - History Spotlight: Transom Windows

მომზადება ვოკალში -   პროფესიონალი   მომღერალი   ოპერის სოლისტი    მრავალი    კონკურისის      ლაურეატი მოამზადებს ნებისმერ მსურველს     ვოკალში საოპერო,    კამერული, საესტრადო, ფოლკორში. ხმისა და სუნთქვის დაყენება, გაძლიერება,     დიაპაზონის გაზრდა სათანადო რეპერტუარით,      სწავლების ინტესივობა და მიმართულება განისაზღვრება ინდივიდულურად მასწავლებლის მიერ. ფასი 40ლ. ერთი გაკვეთილი ტ 595 33 01 77,   5977 872 64

ბრიტანეთში სტაჟირებული, სერტირთიფიცირებული ინგლისური ენის სპეციალისტი,  თარგმნა, ინგლისურიდან ქართულში ან პირიქით ტექსტის კორექტირიება,  აკრეფა ვორდში და ინგლისურში ნებისმირი მსურველის მომზადება  ინგლისურში სკოლის მოსწავლეებს, აბიტურიენტებს ან სხვა ნებისმიერ მსურველს სათანადო პროგრამით  FCF , TOEFl, IEFLtS სათანადო  აუდიო თუ ვიდეო მასალის გამოყენებით  ფასი შეთანხმებით ასევე ონლაინ მომსახურება და სწავლა ტ. 591 102 949