Falcon Heavy(ფალკონ ჰევი)

                 Falcon Heavy(ფალკონ ჰევი)

იუპიტერის თანამგზავრის, ევროპას , შესასწავლად NASA- ს Europa Clipper-ის მისიის გაშვება Falcon Heavy-ზე

საერთო                  მონაცემები
ქვეყანა	აშშ
ოჯახიდან	Falcon
დანიშნულება	აკეტა - მატარებელი ზე მძიმე  კლასი
შეიმუშავა	SpaceX
დაამზადა	SpaceX
ძირითადი    მახასიათებლები
რაოდენობა საფეხურების	2+
სიგრძე (საწვავით )	70 მ
დიამეტრი	3,66 მ (სიგანე გვერდების  დამაჩქარებლებით  —  12,2 მ)
სასტარტო  მასა	1 420 788 კგ
მასა   სასარგებლო    დატვირთვა
• на НОО	63 800 კგ
• на ГПО	26 700 კგ
• на Марс	16 800 კგ
•პლუტონზ	3500 კგ
ისტორია   გაშვების
მდგომარეობა	მიმდინარეობს გამოცდა
ადგილი გაშვების	LC-39A, КЦ Кеннеди SLC-4E, ვანდერბერგი
რიცხვი გაშვებული	1
• წარმატებული	1
პირველი გაშვება	6 თებერვალი 2018 წ
ისტორია   დაშვების
ადგილი  დაშვების	დაშვების  ზონა 1, დაშვების ზონა  2, პლატფორმა ASDS
რიცხვი  დაშვების	3 (ერთი  გაშვება)
• წარმატებული	2
• დედამიწაზე	2 (გვარდითი  დამაჩქარებელი )
• წარუმატებელი	1
• პლათმორმაზე	1 (ცენტრალური ბლოკი)
დამაჩქარებელი    (საფეხური  0)
რადენობა დამაჩქარებელი	2
მარშირებული ძრავი	9 × Merlin 1D
წევა	ზღვის  დონიდან : 7686 კ ნ ვაკუუმი : 8227 კნ
გამოყოფილი იმპულსი	ზღვის  დონიდან : 282 წ ვაკუუმი : 311 წ
საწვავაი	ნავთი RP-1
მჟანგავი	გადაციებული  თხევადი  ჯანგბადის
პირველი    საფეხური
მარშირებული ძრავები	9 × Merlin 1D
წევა	ზღვის  დონიდან : 7686 კნ ვაკუუმი : 8227 кН
გამოყოფილი  იმპულსი	уровень моря: 282 წ ვაკუუმში: 311 с
საწვავი	ნავთი  RP-1
მჟაგავი	გადაციებული თხევადი  ჟანგბადი
მეორე    საფეხური
სამარშო ძრავი	Merlin 1D Vacuum
წევა	ვაკუუმი: 981 кН
გამოყოფილი იმპულსი	ვაკუუმი: 342 წ
დრო მუშაობის	397წ
საწვავი	ნავთი  RP-1
მჟანგავი	გადაციებული თხევადი  ჟანგბადის

იხ. ვიდეო თავად შეგიძლიათ იხილოთ ილონ მასკის ხელმზღვანელობით წარმატებული გაფრენა ასეთი რამ არასოდეს მომხდარა მითუმეტეს საკუთარი მანქანა არავის გაუგზავნია კოსმოსოსში.

(სიტყვასითყვით ინგლ. - მძიმე ,,შეავრდენი'') - ამერიკული რაკეტა-მატარებელი მძიმე კლასის შესაძლებლობით ხელმეორედ გამოყენების პირველი საფეხურის.  დაპროექტებულია და  წარმოებული კომპანია SpaceX. იხ. ლინკზე შედის ,,ფალკონების'' კლასის ოჯახში და წარმოადგენს ერთერთი უმსხვილეს რაკეტა-მატარებელს მსოფლიო რაკეტამშენებლობის ისტორიაში - გვერდით ,,სატურნ-5 იხ. ლინკზე, Н-1», სისტემური ,,სფეის შატლი'' და ,,ენერგია''. დამზადებულია  РН Falcon 9 საფუძველზე და იყენებს არსებული სახეცვლილი პირველი საფეხურს ცენტრალურ ბლოკს (პირველი საფეხური), ასევე ორი დამატებითი მოდიფიცირებული პირველი საფეხურს Falcon 9 გვერდითი დამაჩქარებლები (ე.წ. ნულოვანი საფეხურები)
დღეისთვის ითვლება - ყველაზე მსხვილტვითის ამწევი რაკეტა-მატარებლად.ასევე Falcon Heavy მიეკუთვნება აბსოლიტურად რეკორდცმენია მარშირებული ძრავების რაოდენობით (28, მათ შორის 27 ერთდროულად მუშაობს) შორის წარმატებული მფრენი რაკეტა-მარებლებს შორის. პირველი გამოცდა განხორციელდა 2018წ-ის 6 თებერვალს. იხ ვიდეო

ტვირთამწეობა: მას შემდეგ რაც 2018წ-ის 6 თებერვალს წამრმატებით იქნა გაშვებული უმსხვილესი დღეისთვის რაკეტა-მატარებელი, ორჯერ აღემატება Delta IV Heavy სასარგებლო დატვირთვისთვის, რ-საც შეუძლია გაიყვანოს დაბალ ორბიტაზე. მიუხედავ ამისა ეს რაკეტა-მატარებელი არ წარმოადგენს ყველაზე მსხვილ რაკეტა-მატარებელს ისტორიაში მაგ, ,,სატურნ-5'' და ,,ენერგიას'' შეეეძლოთ წაღება სასარგებლო ტვირთი 141 და 105ტ. დაგეგმილია, რომ დაუბრუნებელი ვარიანტი  ,,Falcon Heavy'' შეუძლია მიტანა 63,8-მდე ტ დაბალ ორბიტაზე, და 26,7 გეოგადასვლის ორბიტაზე და 16,8ტ მარსზე, 6,5 ტ - ცალკეული ტრაექტორიით პლუტონზე.  

იხ. ვიდეო

2019წ-ის 11 აპრილი წარმატებული კომრციული გაფრენა ფალკონ ჰევის იხ. ვიდეო

შედარება Falcon Heavy და Delta IV Heavy

Falcon Heavy	Delta IV Heavy
სიმაღლე	70 მ	72 მ
წონა	1 420 788 კგ	733 000 კგ
ტვირთამწეობა	63 800 კგ	28 790 კგ

პირველი კომერციული კონტრაქტები

2012 წლის მაისში SpaceX-მა გამოაცხადა, რომ Intelsat-მა ხელი მოაწერა პირველ კომერციულ კონტრაქტს Falcon Heavy-ს ფრენისთვის. Intelsat-ის პირველი გაშვების თარიღი დადასტურებული არ იყო, თუმცა შეთანხმების თანახმად, SpaceX თანამგზავრებს გეოსინქრონულ გადაცემის ორბიტაზე (GTO) გაუშვებდა.  2016 წლის აგვისტოში გაირკვა, რომ Intelsat-ის ეს კონტრაქტი გადაეცა Falcon 9 Full Thrust მისიას, რათა Intelsat 35e ორბიტაზე 2017 წლის მესამე კვარტალში გაეყვანა .  2012 წლის განცხადების შემდეგ Falcon 9 -ის ავტომობილების ოჯახის მუშაობის გაუმჯობესებამ , რომელიც GTO-სთვის 8.3 ტონას (18,000 ფუნტს) უტოლდებოდა,  შესაძლებელი გახადა ამ 6 ტონიანი თანამგზავრის გაშვება Falcon Heavy-ს ვარიანტზე განახლების გარეშე.  

2014 წელს Inmarsat-მა Falcon Heavy-ით სამი გაშვება დაჯავშნა  , მაგრამ შეფერხებების გამო, 2017 წლისთვის ტვირთამწეობა Ariane 5 -ზე გადაიტანა. ^{[ 190 ]} Intelsat 35e-ს შემთხვევის მსგავსად , ამ კონტრაქტიდან კიდევ ერთი თანამგზავრი, Inmarsat 5-F4, გაზრდილი აფრენის სიმძლავრის გამო Falcon 9 Full Thrust-ზე გადავიდა.  დარჩენილი კონტრაქტი მოიცავდა Inmarsat-6 F1- ის გაშვებას 2020 წელს Falcon 9 -ით . 

თავდაცვის დეპარტამენტის კონტრაქტები

2012 წლის დეკემბერში, SpaceX-მა გამოაცხადა Falcon Heavy-ს პირველი გაშვების კონტრაქტი აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტთან (DoD). აშშ-ის საჰაერო ძალების კოსმოსური და სარაკეტო სისტემების ცენტრმა SpaceX-ს მიანიჭა ორი ევოლუციური გამშვები მოწყობილობის (EELV) კლასის მისია, მათ შორის Falcon Heavy-ს კოსმოსური ტესტირების პროგრამა 2-ის (STP-2) მისია, რომლის გაშვება თავდაპირველად 2017 წლის მარტში იყო დაგეგმილი  , რომელიც 700 კმ (430 მილი) სიმაღლეზე თითქმის წრიულ ორბიტაზე უნდა განთავსებულიყო , 70.0°-იანი დახრილობით. 

2015 წლის აპრილში, SpaceX-მა აშშ-ის საჰაერო ძალებს გაუგზავნა განახლებული განზრახვის წერილი, რომელშიც აღწერილი იყო მისი რაკეტა Falcon Heavy-სთვის ეროვნული უსაფრთხოების თანამგზავრების გაშვების სერტიფიცირების პროცესი. პროცესი მოიცავდა Falcon Heavy-ს სამ წარმატებულ ფრენას, მათ შორის ორ ზედიზედ წარმატებულ ფრენას და წერილში ნათქვამი იყო, რომ Falcon Heavy-ს შეუძლია მზად იყოს ეროვნული უსაფრთხოების ტვირთის გასაშვებად 2017 წლისთვის.  თუმცა, 2017 წლის ივლისში, SpaceX-მა გამოაცხადა, რომ პირველი სატესტო ფრენა 2017 წლის დეკემბერში განხორციელდებოდა, რამაც მეორე გაშვება (კოსმოსური ტესტირების პროგრამა 2) 2018 წლის ივნისამდე გადადო.  2018 წლის მაისში, Falcon 9 Block 5 ვარიანტის პირველი გაშვებისას , გამოცხადდა შემდგომი გადადება 2018 წლის ოქტომბრამდე და გაშვება საბოლოოდ 2019 წლის 25 ივნისამდე გადაიდო.  STP-2 მისიამ გამოიყენა სამი Block 5 ბირთვი. 

SpaceX-ს 2024 წლიდან 2027 წლამდე ეროვნული უსაფრთხოების კოსმოსური გაშვების (NSSL) კონტრაქტების მე-2 ფაზაში გაშვების 40% მიენიჭა , რაც მოიცავს რამდენიმე გაშვებას, ვერტიკალური ინტეგრაციის ობიექტს და უფრო დიდი საფარის განვითარებას. 

კოსმოსური ტესტირების პროგრამა 2 (STP-2) მისია

თავდაცვის დეპარტამენტის STP-2 მისიის ტვირთი მოიცავდა აშშ-ის სამხედრო ძალების, NASA-ს და კვლევითი ინსტიტუტების 25 მცირე ზომის კოსმოსურ ხომალდს: 

„ მწვანე საწვავის ინფუზიის მისია “ (GPIM) ტვირთის გადაზიდვის მისია იყო; ეს არის პროექტი, რომელიც ნაწილობრივ შემუშავებულია აშშ-ის საჰაერო ძალების მიერ ნაკლებად ტოქსიკური საწვავის დემონსტრირებისთვის. 

კიდევ ერთი მეორადი დატვირთვაა მინიატურული ღრმა კოსმოსური ატომური საათი , რომელიც, სავარაუდოდ, ავტონომიურ ნავიგაციას შეუწყობს ხელს.  აშშ-ის საჰაერო ძალების კვლევითი ლაბორატორიის დემონსტრაციული და სამეცნიერო ექსპერიმენტების (DSX) მასა 500 კგ-ია (1,100 ფუნტი) და ის გაზომავს ძალიან დაბალი სიხშირის რადიოტალღების გავლენას კოსმოსურ რადიაციაზე.  ბრიტანული „ორბიტალური სატესტო საწოლი“ რამდენიმე კომერციულ და სამხედრო ექსპერიმენტს მასპინძლობს.  

სხვა მცირე თანამგზავრებს შორის იყო Prox 1, რომელიც ჯორჯიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის სტუდენტებმა 3D პრინტერით დაბეჭდილი ძრავისა და მინიატურული გიროსკოპის შესამოწმებლად ააწყვეს ^{, LightSail-ი The Planetary Society-ის მიერ, Oculus-ASR ნანოსატელიტი მიჩიგანის ტექნოლოგიური ინსტიტუტიდან}  და CubeSats აშშ - ის ^{საჰაერო ძალების აკადემიიდან} , საზღვაო ასპირანტურის სკოლიდან ^{, აშშ} - ის საზღვაო კვლევითი ლაბორატორიიდან , ტეხასის უნივერსიტეტიდან ოსტინში , კალიფორნიის პოლიტექნიკური სახელმწიფო უნივერსიტეტიდან და CubeSat, რომელიც ფლორიდაში, მერიტის კუნძულის საშუალო სკოლის სტუდენტებმა ააგეს  .

ბლოკის 5-წამიანი ეტაპი მრავალჯერადი ხელახალი აალების საშუალებას იძლეოდა, რათა მისი მრავალი ტვირთი მრავალ ორბიტაზე განეთავსებინათ. გაშვება დაგეგმილი იყო 5 ტონა (11,000 ფუნტი) ბალასტური მასის გამოყენებით,  , მაგრამ ბალასტური მასა მოგვიანებით გამოტოვეს ტვირთის დასტის მთლიანი მასიდან 3.7 ტონა (8,200 ფუნტი) .     

NASA-ს კონტრაქტები

მზის სისტემის სატრანსპორტო მისიები

2011 წელს NASA-ს ეიმსის კვლევითმა ცენტრმა შემოგვთავაზა მარსის მისია სახელწოდებით „წითელი დრაკონი“ , რომელიც გამოიყენებდა „Falcon Heavy“-ს გამშვებ და ტრანსმარსიული ინექციის აპარატად, ხოლო მარსის ატმოსფეროში შესასვლელად „ Dragon “ კაფსულის ვარიანტს. შემოთავაზებული სამეცნიერო მიზნები იყო ბიოხელმოწერების აღმოჩენა და დაახლოებით 1 მეტრის (3.3 ფუტი) სიღრმეზე მიწისქვეშა ბურღვა, რათა შეგროვებულიყო ნიმუშები წყლის ყინულის რეზერვუარებიდან , რომლებიც, როგორც ცნობილია, ზედაპირის ქვეშ არსებობს. მისიის ღირებულება 2011 წლის მდგომარეობით იყო.   გაშვების ხარჯების გამოკლებით, პროგნოზით, ეს თანხა 425 მილიონ აშშ დოლარზე ნაკლები იქნებოდა.  SpaceX-ის 2015 წლის შეფასებით , მარსის ზედაპირზე 2,000–4,000 კგ (4,400–8,800 ფუნტი) იყო, რბილი, რეტროპროპულსიური დაშვებით, პარაშუტისა და სითბური ფარის გამოყენებით ატმოსფეროში შეზღუდული შენელების შემდეგ . ^{[ 203 ]} Red Dragon-ის კონცეფციის გარდა , SpaceX ხედავდა პოტენციალს, რომ Falcon Heavy-მ და Dragon 2-მა სამეცნიერო ტვირთი მზის სისტემის დიდ ნაწილში , განსაკუთრებით იუპიტერის თანამგზავრ ევროპაზე გადაეტანათ .  თუმცა, SpaceX-მა 2017 წელს გამოაცხადა, რომ Dragon 2-ის პროპულსიური დაშვება შემდგომში არ განვითარდებოდა და კაფსულას დასაჯდომი ფეხები არ ექნებოდა. შესაბამისად, მარსზე Red Dragon-ის მისიები გაუქმდა Starship-ის სასარგებლოდ , უფრო დიდი ხომალდის სასარგებლოდ, რომელიც სხვა დაშვების ტექნოლოგიას იყენებდა.   

ფსიქე , ევროპა კლიპერი და ჭრიჭინა

NASA-მ Falcon Heavy აირჩია მეტალის ასტეროიდზე მისიის გამშვებ აპარატად; ის 2023 წლის 13 ოქტომბერს გაეშვა.  117 მილიონი აშშ დოლარი იყო. 

თავდაპირველად, Europa Clipper-ის გაშვება SLS რაკეტით იყო დაგეგმილი. თუმცა, დიდი შეფერხებების გამო, 2021 წელს NASA-მ სრულად გასაშლელი Falcon Heavy-ს გაშვების კონტრაქტი SpaceX-ს გადასცა.  ის 2024 წლის 14 ოქტომბერს გაუშვეს. 

„დრაგონფლაი“ , სატურნის მთვარე ტიტანისკენ მიმავალი როტორკრაფტის მისია , Falcon Heavy-ზე 2028 წლის ივლისში უნდა გაეშვას. 

2019 წ-ის 25  ივნისი ფალკონ ჰევი იხ ვიდეო

რეკლამა  -  მომზადება ვოკალში -  პროფესიონალი მომღერალი ოპერის სოლისტი მრავალი კონკურისის ლაურეატი მოამზადებს ნებისმერ მსურველს ვოკალში საოპერო, კამერული, საესტრადო, ფოლკორში. ხმისა და სუნთქვის დაყენება, გაძლიერება, დიაპაზონის გაზრდა სათანადო რეპერტუარით, სწავლების ინტესივობა და მიმართულება განისაზღვრება ინდივიდულურად მასწავლებლის მიერ. ფასი 40ლ. ერთი გაკვეთილი ტ 595 33 01 77,   5977 872 64

ბრიტანეთში სტაჟირებული, სერტირთიფიცირებული ინგლისური ენის სპეციალისტი,  თარგმნა, ინგლისურიდან ქართულში ან პირიქით ტექსტის კორექტირიება,  აკრეფა ვორდში და ინგლისურში ნებისმირი მსურველის მომზადება  ინგლისურში სკოლის მოსწავლეებს, აბიტურიენტებს ან სხვა ნებისმიერ მსურველს სათანადო პროგრამით  FCF , TOEFl, IEFLtS სათანადო  აუდიო თუ ვიდეო მასალის გამოყენებით  ფასი შეთანხმებით ასევე ონლაინ მომსახურება და სწავლა ტ. 591 102 949

                                      ტყვია

                                                      

                           მძიმე მეტალი მოვერცხლიფრო-სერი ფერის მოცისფრო ფერით

 ქიმიური ელემენტი, რომელიც აღინიშნება სიმბოლოთი Pb (ლათ.Plumbum - სახელწოდების წარმოშობა უცნობია) და მისი ატომური ნომერია82. იმყოფება ლითონთა მთავარი ჯგუფის მეთოთხმეტე ჯგუფში ქიმიურ ელემენტთა პერიოდულ სისტემაში. ტყვიას აქვს ყველაზე დიდი ატომური ნომერი მდგრად ელემენტებს შორის, თუმცა მომდევნო უმძიმეს ელემენტს, ბისმუტს, გააჩნია ნახევრად დაშლის პერიოდი, რომელიც ისეთი ხანგრძლივია, რომ შეიძლება ჩაითვალოს მდგადად. ტყვიის ოთხ მდგრად იზოტოპს გააჩნია 82 პროტონი, "მაგიური რიცხვი" ატომის ბირთვისღრუბელისებურ მოდელში.

ბუნებაში	ქვის მეტეორიტებში	დუნიტი და სხვ.	ბაზალტის და სხვ.	დიროიტი და სხვ.	გრანიტი და სხვ.	თიხა  და სხვ.	მიწის ქერქში
შემადგენლობა , მასა.%	2×10−5	1×10−5	8×10−4	1,5×10−3	2×10−3	2×10−3	1,6×10−3

ობიექები	ცოცხალი ნივთიერება დედამიწაზე	ლითოსფერო	ნიადაგში	მცენარეული  (ზოლში)	წყალი ოკეანეში (მგ/ლ)
შემადგენლობა, მასა.%	5×10−5	0,0016	0,001	0,001	0,00003

ტყვია რბილი და ძლიერ პლასტიკური მძიმე ლითონია. მყარ მდგომარეობაში მონაცრისფრო-მოცისფრო ფერი აქვს, გამდნარი ტყვია ელვარებს მოვერცხლისფრო-ქრომის ფრად, ხოლო აირად მდგომარეობაში გადასვლისას იგი ბუნდოვან ნაცრისფერ ნისლად იქცევა. ტყვიას ფართო გამოყენება აქვს სხვადასხვა სფეროში. მისგან მზადდება აკუმულიატორები, ვაზნები, გირები, ტოლჩები და სხვა. გამომდინარე იქიდან, რომ ტყვია რადიაციას არ ატარებს, მისგან მზადდება რადიაციასაწინააღმდეგო ფენები. კალისა და ტყვიის შენადნობი ადვილად ლღვება დაბალ ტემპერატურაზე და გამოიყენება სადენების ერთმანეთზე მისარჩილავად.

მედიცინაში მას იყენებენ რადიციის დაცვისთვის.

როგორც მოგეხსენებათ მედიაში არერთხელ გავცელდა ინფორმაცია ტყვიის აღმოჩენის როგორც საკვებში ასევე საწვავის გამონაბოლქვში., სათამაშოებში ეხლა კი ფართოდ განვიხილოთ თუ რას იწვევს

ორგანიზმში მოხვედრისას ტყვია მომწამვლელია ცხოველებისთვის. იგი აზიანებს ნერვულ სისტემას და იწვევს უწესრიგობას ტვინში. მეტისმეტად მაღალი კონცენტრაცია იწვევს ასევე სისხლის მიმოქცევის დარღვევას ძუძუმწოვრებში. ისევე როგორც ვერცხლისწყალი, კიდევ ერთი მძიმე ლითონი, ტყვიაც ძლიერი ნეიროტოქსინია და აზიანებს როგორც კან-კუნთოვან, ასევე ძვლოვან ქსოვილებს. ტყვიისგან მოწამვლა დოკუმენტირებულია ჯერ კიდევ ძველი რომის, ძველი საბერძნეთისა და ძველი ჩინეთის პერიოდიდან. მოწამვლა, ჩვეულებრივ, ტყვიის შემცველი საკვებისა და წყლის მიღებით ხდება, მაგრამ შესაძლოა ასევე გრუნტის, მტვერისა და ტყვიაზე დაფუძნებული საღებავის შემთხვევითი შესუნთქვითაც მოხდეს. განსაკუთრებით საშიშია ბავშვებში ვინაიდა ტყვიას უმატებენ დაბალი ხარისხის სათამაშოებში, ასევე უხარისხო საღებავებსა და სამშენებლო მასალებში და ეთერიზებული საწვავში. იხ. ვიდეო

                                                  ტყვიით მოწამლა

                                              

რენტგენოგრაფია.დამახასიათებელი შეცვლა მეტაფიზიკის მიწამლის შედეგად ტყვით

ლათ. saturnus ფართოდ გავრცელებული სახეობა მოწამლის მძიმე მეტალით. ჩვეულებრივ ავადყოფობა შეინიშნება ბავსვებში წლიდან ხუთ წლამდე. ტყვია პირველ რიგში ორგანიზმში ხვდება ტყვიის მთვერით, ან ორთქლით, რაც იწვევს ფიქოტროპული, ნეოროტოქსიკული და ჰემოლითიანი მოქმედებას. ორგანიზმში მოხვედრის შემდეგ ყალიბდება ქრონიკული ინტოქსიკაცია. ყველა ორგანოზე მოქედებს თავის თვინზეც.

სისხლში ხდება კონცეტრაცია ამ ნივთიერების. ამიტომ 1950წ-დან იყო მცდელობა მიეღოთ კრიტერიუმები ბიომონიტორინგის დახმარებით. შემდეგი განვითარება მეცნიერების შესაძლებლობა მოგვცა ფორმურირება მომხდარიყო მოთხოვნის,აშშ სტანდარტებით :

სამრეწველო  ეარმოებაში	ტარიღი , როცა უნდა იყოს შესრულრბული მოთხოვნები შემცირება  ზემოქმედება  50 მკგ/მ 3 (1)
ტყვია - შემადგენლობა ქიმიური ნივთიერება, საშუალო დნობა სპოლენძში	19 ივლისი1996წ
ლითიუმიანი წარმოება ფერადი მეტალურგიაში	19 ივლისი 1996წ (2)
წარმოება შენაერთი иბრონზი სა  და ლატუნში	6 წ (3)

იხ.ვიდეო ტყვიის მოწამლის შესახებ.

                                   რეკლამა

იხ. ბმულზე . . .  ➢➢➢➢➢

https://shotashota75.blogspot.com/2020/06/blog-post_3.html

ამერიკული დოლარი

                       ამერიკული დოლარი

                                                                         
               მეოთხედი დოლარის ანუ 25 ცენტიანი მონეტა ინგლ. Quarter dollar,                                                                                 სასაუბროდ quarter  ქუეტორ

სახელი	წინა მხარე	უკანა მხარე	პორტრეტი
1 დოლარი			ჯორჯ ვაშინგტონი
2 დოლარი			ტომას ჯეფერსონი
5 დოლარი			აბრაამ ლინკოლნი
10 დოლარი			ალეგზანდერ ჰამილტონი
20 დოლარი			ენდრიუ ჯექსონი
50 დოლარი			ულის გრანტი
100 დოლარი			ბენჯამინ ფრანკლინი
უკანასკნელად 1945-ში დაბეჭდილი; 1969-ს უკან გაწვეული; კვლავაც ლეგალური გადახდის საშუალებები
500 დოლარი			უილიამ მაკკინლი
1000 დოლარი			გროვერ კლივლენდი
5000 დოლარი			ჯეიმზ მედისონი
10 000 დოლარი			სალმონ პ. ჩეიზი
მიმოქცევაში არ იმყოფება, მიუხედავად ამისა ლეგალური გადახდის საშუალება:
100 000 დოლარი			ვუდრო უილსონი

იხ.ვიდეო

 (The dollar, ვალუტის კოდი USD) — ამერიკის შეერთებული შტატების ვალუტა. მისი საყოველთაოდ მიღებული აბრევიატურაა $, ან ალტერნატიულად US$, სხვა დოლარის დენომინაციის ვალუტებისგან განსასხვავებლად (ზოგიერთ ქვეყანაში ასევე გამოიყენება პესოს აღსანიშნავად). ერთი აშშ-ის დოლარი იყოფა 100 ცენტად. მიღებული იყო 1785 წელს აშშ-ის კონგრესისმიერ და ამჟამად ყველაზე მეტად 

იხ.ვიდეო როგორ უნდაგაარჩიო კუპიურა ყალბია თუ არა

გამოყენებული ვალუტაა მსოფლიოში. ერთეული ქვეყნებისა აშშ-ის დოლარს საკუთარ ვალუტად იყენებს, ასევე რამდენიმე სხვა ქვეყანაში ის დე-ფაქტო ვალუტაა. 1995 წელს $380 მილიარდზე მეტი დოლარი იყო ბრუნვაში, აქედან ნახევარზე მეტი სხვა ქვეყნებში.

ყოველდღიურად აშშ უშვებს დაახლ. 35მლნ ბანკნოტს სსხვადასხვა ნომინალის თანხას, საერთო თანხის დაახლ  635მლნ დოლარი. 95% ბანკოტი იბეჭდება ყოველდღიურად, შესაცვლელად ნახმარი ფული. 2005წ-ს ღრებულება ერთ ბაკნოტის ტოლია 5,7 ცენტის თითქმის არ განსხვავდება ნომინალები. ყველა თანამედროვე ბანკნოტი ერთი ზომისაა 155,956 -ზე 66,294 და მასა 1 გრ. იხ ვიდეო რამდენს იწონის მილიონი დოლარი

იხ. ვიდეო როგორ გახდა დოლარი მსოფლიო ვალიუტა რეალურად

ყინულები მთვარეზე

                    ყინულები მთვარეზე                                      
                                                                            LCROSS 2009
წყალი მყარ მდგომარეობაში, რ-იც დღეისთვის ზუსტად არის დამტკიცებული, მთვარეზე არსებობს. თხევად მდგომარეობაში შეუძლებელია არსებობდეს მთვარის ზედაპირზე, ვინაიდან ის აორთქლდება ზემოქმედების შედეგად მზის შუქის გამო და შემდგომ გაიფანტება კოსმოსურ სივრცეში.
იხ. ვიდეო

 მიუხედავ ამისა 1960წ-ს ასრებობდა ჰიპოთეზა , რომ წყის ყინული უნდა შენახულიყო კრატერებში და პოლუსებზე მთვარის, სადაც არ შეუძლია შეაღწიოს მზის სინათლე.
მთავრის ყინულებს შეუძლია უზრუნველყოს წყლის მარაგით პირველი მთავრის კოლონისტებს მომავალში ანუ თეორიულად გახდეს მცენრეები მთვარეზე.
იხ. ვიდეო - КАК ВОДУ НАШЛИ НА ЛУНЕ?

მაგ., 40 კრატერი ჩრდილოეთ პოლუსზე მთვარის რაიონში აღმოჩენილია დაახლ. 0,6 კმ³  ყინული. ასევე ყინულები სამხრ. პოლუსზე ; ,,ნასას'' შეფასებით ყინულით დაფარულია დაახლ. 22% ზედაპირი კრატერ შელქტონში. 

იხ. ვიდეო

სიცოცხლე მთვარეზე 

მთვარე — დედამიწის ერთადერთი ბუნებრივი თანამგზავრი. მზის სისტემის ერთ-ერთი უდიდესი ბუნებრივი თანამგზავრი, და უდიდესი თანამგზავრებს შორის ზომის შეფარდებით იმ პლანეტასთან, რომლის გარშემოც ისინი ბრუნავენ. აგრეთვე, დღეს ცნობილი თანამგზავრების სიმკვრივეებს შორის, ის ამ მაჩვენებლით მეორეა (იუპიტერის თანამგზავრ იოს შემდეგ). მას რაიმე ფორმალური სახელი გარდა მთვარისა არ გააჩნია, თუმცა ზოგადად მეცნიერულ შრომებში მას „ლუნა"-დაც (ზედს. ლუნარული) მოიხსენიებენ (ლათ. Luna). მისი სიმბოლოა ნახევარმთვარე. მთვარის საშუალო სიშორე დედამიწიდან 384 000კმ-ია. პერიგეუმში მანძილი 363 104 კმ -ია და აპოგეუმში 405 696 კმ. დიამეტრი 3 476 კმ-ია.

მთვარე ბნელი და ცივი, „ბრმა“ ციური სხეულია, რომელიც მზისგან არეკლილი სინათლით ანათებს, იგი მზიდან გამოსხივებული სინათლის მხოლოდ 7%-ს ირეკლავს.

პირველი ხელოვნური ობიექტი, რომელიც მთვარეზე დაეშვა იყო „ლუნა 2“ (1959). პირველი ფოტოსურათები მთვარის დედამიწისგან მოფარებულ მხარეს გადაიღო „ლუნა 3“-მა იმავე წელს. პირველი ადამიანები, რომლებმაც მთვარეზე დადგეს ფეხი იყვნენ ხომალდიდან „აპოლო 11“ (აშშ, 1969).დედამიწის ირგვლივ მთვარის ბრუნვისას მზე მის სხვადასხვა ნაწილს ანათებს. სინამდვილეში მთვარის ფორმა სრულებით არ იცვლება. იგი 27,3 დღეს ანდომებს დედამიწის გარშემო შემობრუნებას. მთვარის „ფორმაცვლილებებს“ ფაზები ეწოდება.

როდესაც მზე მთვარის უკანა მხარეს ანათებს, მთვარე ცაზე თითქმის არ ჩანს. ამ მოვლენას ახალმთვარეობა ეწოდება. მომდევნო ორი კვირის მანძილზე, მთვარის დედამიწის ირგვლივ ბრუნვისას, მზის სინათლის ქვეშ მისი მეტი და მეტი ნაწილი ექცევა.

როდესაც მთვარე დედამიწას სანახევროდ შემოუვლის, იგი მთლიანად გამოჩნდება. ამ მოვლენას სავსემთვარეობა ეწოდება. მომდევნო ორი კვირის განმავლობაში მთვარის დისკო ცაზე პატარავდება, რადგან მზის სინათლე მის სულ უფრო მცირე ნაწილს ხვდება. მალე მთვარე ახალ შემობრუნებას დაიწყებს. 

                                                                          მთვარის ლიბერაცია

                                   

მთვარეზე დიდი რაოდენობით წყლის არსებობა მნიშვნელოვანი ფაქტორი იქნება მთვარის საცხოვრებლის ეკონომიურად ეფექტურობისთვის, რადგან დედამიწიდან წყლის (ან წყალბადის და ჟანგბადის) ტრანსპორტირება ძალიან ძვირი იქნება. თუ მომავალი გამოკვლევებით დადგინდება, რომ რაოდენობები განსაკუთრებით დიდია, წყლის ყინულის მოპოვება შესაძლებელია სასმელი და მცენარეების გამრავლებისთვის თხევადი წყლის უზრუნველსაყოფად, და წყალი ასევე შეიძლება დაიყოს წყალბადად და ჟანგბადად მზის პანელებით აღჭურვილი ელექტროსადგურებით ან ბირთვული გენერატორით. უზრუნველყოფს სუნთქვის ჟანგბადს, ასევე სარაკეტო საწვავის კომპონენტებს. წყლის ყინულის წყალბადის კომპონენტი ასევე შეიძლება გამოყენებულ იქნას მთვარის ნიადაგში ოქსიდების გამოსატანად და კიდევ უფრო მეტი ჟანგბადის მოსავლის მისაღებად.

მთვარის ყინულის ანალიზი ასევე იძლევა სამეცნიერო ინფორმაციას მთვარის ზემოქმედების ისტორიისა და კომეტებისა და ასტეროიდების სიმრავლის შესახებ ადრეულ შიდა მზის სისტემაში.

საკუთრება

მთვარეზე წყლის გამოსაყენებელი რაოდენობის ჰიპოთეტური აღმოჩენამ შესაძლოა გააჩინოს სამართლებრივი კითხვები იმის შესახებ, თუ ვის ეკუთვნის წყალი და ვის აქვს მისი ექსპლუატაციის უფლება. გაეროს კოსმოსური ხელშეკრულება ხელს არ უშლის მთვარის რესურსების ექსპლუატაციას, მაგრამ ხელს უშლის ცალკეული ერების მიერ მთვარის მითვისებას და ზოგადად განმარტებულია, როგორც აკრძალავს ქვეყნებს თქვან მთვარის რესურსებზე საკუთრებაში. თუმცა, იურიდიული ექსპერტების უმეტესობა თანხმდება, რომ საკითხის საბოლოო გამოცდა წარმოიქმნება ეროვნული ან კერძო საქმიანობის პრეცედენტებით.

მთვარის ხელშეკრულება კონკრეტულად ადგენს, რომ მთვარის რესურსების ექსპლუატაცია უნდა იმართებოდეს „საერთაშორისო რეჟიმით“, მაგრამ ეს ხელშეკრულება რატიფიცირებულია მხოლოდ რამდენიმე ქვეყნის მიერ და, პირველ რიგში, მათ მიერ, რომლებსაც არ აქვთ დამოუკიდებელი კოსმოსური ფრენის შესაძლებლობები.

ლუქსემბურგმა და აშშ-მთავის მოქალაქეებს მიანიჭეს უფლება მოიპოვონ მაღაროები და ფლობდნენ კოსმოსურ რესურსებს, მათ შორის მთვარის რესურსებს. ამის შესახებ აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა 2020 წლის 6 აპრილის აღმასრულებელ ბრძანებაში პირდაპირ განაცხადა

ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტო

                              
                                                                                სააგენტოს დროშა

 (ინგლ. IAEA, შემოკლ. International Atomic Energy Agency) – საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომლის მიზანია თანამშრომლობა ატომური ენერგიის მშვიდობიანი გამოყენებისათვის. შტაბ-ბინა მდებარეობს ავსტრიის დედაქალაქ ვენაში (ვენის საერთაშორისო ცენტრი).

სააგენტო დაარსდა 1957 წელს გაეროს 1954 წლის 4 დეკემბრის გადწყვეტილების საფუძველზე. თავდაპირველად იგი იყო გაეროს დამოუკიდებელი მთავრობათაშორისი ორგანიზაცია. თავისი საქმიანობის შესახებ ყოველწლიურად წარუდგენდა მოხსენებას გაეროს გენერალური ასამბლეას და, საჭიროების შემთხვევაში, უშიშროების საბჭოს.

სააგენტოს დებულება მიიღეს ნიუ-იორკში 1956 წლის 26 ოქტომბერს და ძალაში შევიდა 1957 წლის 29 ივლისს.

სააგეტნო შეიქმნა როგორც დამოუკიდებელი  საერთაშორისო სახელმწიფოთაშორისო ორგანიზაცია გაეროს სისტემაში.

ის იწვევს საერთაშორისო სამცნიერო ფორუმს განხლისთვის საკითხების განვითარების ატომური ენერგეტიკის, აგზავნის სხვადასხვა ქვეყნებში სპეციალისტებს დახმარებისთვის კვლევების მუშაობაში, უწევს შუამავლობას სახლემწიფოთაშორისო მომსახურებას გადცემისა ბირთვული აღჭურვილობას და მასალებს, აღასრულებს კონტროლის ფუნქციას და კერძოდ თვალყურს ადევნებს იმას, რომ არ იყოს გამოყენებული რაიმე სახედო მიზნისთვის. განსაკუტრებული ყურადღება უთმობს უზრუნველყოფას უსაფრთხოებას ბირთვული ნერგეტიკას, მას შემდეგ რაც ჩერნობილის კასტროფა მოხდა 1986წ-ს. იხ. ვიდეო