Translate

четверг, 5 марта 2020 г.

ფრიდაივინგი

                                       ფრიდაივინგი

ფრიდაივერი ოკეანის ფსკერზე


                                                                 ფრიდაივერი
ინგლ. free - თავისუფალი და ინგლ. dive  -  ჩაყვინთვა - წყალქვეშა ცურვა შეკავებული სუნთქვით. ეს არის ყველაზე ადრეული ფორმა  ცურვა დღევანდლამდე ვარჯიშობენ, როგორც სპორტული, ასევე კომერციული მიზნით. თავისუფალი ყვინთვა , თავისუფალი ყვინთვა , თავისუფალი ყვინთვა ან სუნთქვის შეკავებით ყვინთვა არის წყალქვეშა ყვინთვის ისეთი რეჟიმი , რომელიც ეფუძნება სუნთქვის შეკავებას (აპნოეს) ზედაპირზე ამოსვლამდე და არა სუნთქვის აპარატის, მაგალითად, აკვალანგის აღჭურვილობის გამოყენებას . ისტორიულად და სასაუბრო ენაზე, ტერმინი „კანის ყვინთვა“ თავისუფალი ყვინთვის მონაცვლეობით გამოიყენება. თუმცა, თანამედროვე და რეკრეაციულ კონტექსტში, „კანის ყვინთვა“ ზოგადად გულისხმობს რეკრეაციულ სუნთქვის შეკავებით ყვინთვას არაღრმა სიღრმეზე, ზღვის ცხოველებზე დასაკვირვებლად, ხოლო თავისუფალი ყვინთვა აღიარებულია, როგორც ცალკე დისციპლინა, რომელიც ფოკუსირებულია წყალქვეშა სუნთქვის შეკავების ხანგრძლივობის, სიღრმის ან მანძილის მაქსიმიზაციაზე. შეჯიბრებით თავისუფალ ყვინთვას აქვს აპნოეს დისციპლინების ფართო სპექტრი; რომელშიც შეჯიბრებები ცდილობენ მიაღწიონ დიდ სიღრმეებს, დროს ან მანძილებს ერთი ჩასუნთქვით.თავისუფალი ყვინთვის პრაქტიკა მრავალფეროვანი რეკრეაციული, პროფესიული და სპორტული მიზნებისთვისაა. აქტივობები მოიცავს ტრადიციულ თევზაობის ტექნიკას, წყალქვეშა თევზაობას , წყალქვეშა ფოტოგრაფიას , სინქრონულ ცურვას , წყალქვეშა ფეხბურთს , წყალქვეშა რაგბის , წყალქვეშა ჰოკეის , წყალქვეშა სამიზნეში სროლას და ქალთევზაზე ნადირობას . სუნთქვის შეკავებით დაწესებული შეზღუდვების გარდა, წყალში ჩაძირვას და მაღალი გარემო წნევის ზემოქმედებას ასევე აქვს ფიზიოლოგიური ეფექტები, რაც კიდევ უფრო ზღუდავს თავისუფალი ყვინთვის დროს მიღწევად სიღრმეებსა და ხანგრძლივობას.
იხ. ვიდეო - The Science of Freediving | The Deepest Breath | Netflix



ფიზიოლოიური
როგორც ყველა ძუძუ მწოვარა ჩაყვინთვისას წყალში ირთვება  რეფლექსი. ამვე დროს შეინიშნება ბრადიკარდია, ლარილგისპაზმა, ვაზიკონტსრტია და სისხლის ცვლა. ეს მოვლენები იწვევს სტიმულირება პარასიმპატიკური ნერვული სისტემის და მიმართულება ფინქციის შენახვა მნიშნელოვანი სისტემის ორგანიზმის აპნოე.
ბრადიკარდია - დაცემა გულის რიტმის. ჩვეუყლებრივ ქვემოთ 55 დარტყმა წუთში. ბრადიკარდიის დროს ორგანიზმი არ ირებს საკმარისი რაოდენობის ჟანგბადს და აუციელებელი საკვები ნივთიერებები სრული მუშაობისთვის.
დეკომპრესიული ავადმყოფობა
დეკომპრესიის (დეკომპრესიული) დაავადების დროს რა ხდება, შეგიძლიათ იხილოთ ცქრიალა წყლის გახსნის ბოთლი: გარე წნევა მკვეთრად ეცემა და თხევადი იწყებს მასში გახსნილ აირებს ბუშტების სახით. იგივე ხდება მყვინთავის სისხლში, რომელიც სწრაფად ჩნდება დიდი სიღრმეებიდან. ბუშტუკები არღვევს სისხლძარღვებში სისხლის ნაკადს და აქვს დესტრუქციული ეფექტი უშუალოდ ქსოვილზე. კუნთებსა და სახსრებში ქავილი და ტკივილი, კანის შეშუპება და სისხლჩაქცევები შეიძლება დამახასიათებელი რბილი სიმპტომები იყოს. მძიმე ფორმები იწვევს შეუქცევად ცვლილებებს ქსოვილებში, თავის ტვინსა და ზურგის ტვინში, დამბლას და სიკვდილსაც კი. განმათავისუფლებლები არ განიცდიან ამ ფენომენებს, რადგან ისინი შედარებით მოკლედ, ღრმად იკვებებიან და არ სუნთქავენ შეკუმშულ ჰაერს წყალქვეშა, ზედმეტი გაჯერებული სისხლით გაზებით. მიუხედავად ამისა, შესაძლებელია, რომ ათეულობით მეტრზე ხშირი ჩაძირვების სერიამაც შეიძლება გამოიწვიოს დამახასიათებელი სიმპტომები.

სერტიფიკაცია

არსებობს რამდენიმე სასწავლო სააგენტო, რომლებიც უზრუნველყოფენ ფრიდვაივინგის სერტიფიცირებას სხვადასხვა დონეზე, დამწყებიდან ინსტრუქტორამდე. ზოგიერთი მათგანი, როგორიცაა AIDA და Molchanovs, ორიენტირებულია ექსკლუზიურად ფრიდვაივზე, განსაკუთრებით შეჯიბრებით ასპექტებზე, ზოგი კი, როგორიცაა PADI და SSI, ძირითადად საერთაშორისო რეკრეაციული სკუბაინგის სასწავლო სააგენტოებია, რომლებიც რეკრეაციულ ფრიდვაივინგშიც გაერთიანდნენ. ყველა ეს სააგენტო უზრუნველყოფს ინსტრუქციებსა და პრაქტიკულ ტრენინგებს უსაფრთხოების ასპექტებში, ფრიდვაივინგის ფიზიოლოგიის საბაზისო თეორიასა და პრაქტიკულ ტექნიკაში. 


საფრთხეები, შედეგები და რისკი

ფარული ჰიპოქსია ღრმად ჩაყვინთვის სპეციფიკური საფრთხეა. ამ ეფექტმა შეიძლება გამოიწვიოს ჰიპოქსიური დაბინდვა ზედაპირზე ამოსვლისას. 

თავისუფალი ყვინთვის დროს სუნთქვის შეკავების დროს სუნთქვის შეკავება,  ან აპნოეს შეკავება ჰიპოქსიური დაბინდვის სახეობაა, რომელიც სუნთქვის შეკავების (თავისუფალი ყვინთვის ან დინამიური აპნოეს ) დროს ცერებრალური ჰიპოქსიით გამოწვეული გონების დაკარგვას წარმოადგენს , როდესაც მოცურავეს სუნთქვის გადაუდებელი მოთხოვნილება არ აქვს და არ აქვს სხვა აშკარა სამედიცინო მდგომარეობა, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს ეს.

გონების დაკარგვა შეიძლება გამოწვეული იყოს ჩაყვინთვის წინ ჰიპერვენტილაციით , ან ასვლისას წნევის შემცირების შედეგად, ან ამ ორი კომბინაციით. ეს იმიტომ ხდება, რომ სუნთქვის სურვილი ძირითადად გამოწვეულია ნახშირორჟანგის ( CO2 ) დონის მატებით და არა ჟანგბადის დონის დაქვეითებით. ჩაყვინთვის წინ ჰიპერვენტილაცია მნიშვნელოვნად ამცირებს სისხლში ნახშირორჟანგის დონეს, რაც აფერხებს ორგანიზმის სუნთქვის გამაფრთხილებელ სიგნალებს და შეიძლება შეცდომაში შეიყვანოს ტვინი , რათა თავი კომფორტულად იგრძნოს, მიუხედავად იმისა, რომ ჟანგბადის დონე საშიშ დონემდე ეცემა. ამ მიზეზით, ფრიდაივერებს მკაცრად ურჩევენ, რომ ჩაყვინთვის წინ ჰიპერვენტილაცია არ გამოიყენონ. 

გონების დაკარგვა უფრო მეტად ზედაპირზე ამოსვლისას ხდება, ვიდრე ჩასვლისას ან სიღრმეში ყოფნისას. ეს იმიტომ ხდება, რომ მყვინთავი ასვლისას წნევა იკლებს, რაც იწვევს ფილტვებში ნაწილობრივი წნევის ვარდნას. ამან შეიძლება სწრაფად შეამციროს ორგანიზმისთვის ხელმისაწვდომი ჟანგბადის დონე და თუ ჟანგბადის დონე ტვინისთვის საჭირო დონეზე დაბლა დაეცემა, გონების დაკარგვა შეიძლება რამდენიმე წამში მოხდეს. უსაფრთხოების სახელმძღვანელო მითითებები მყვინთავებს ურჩევს, დაიცვან თავიანთი შესაძლებლობები, გაითვალისწინონ სხეულის სიგნალები და ნელა ამოვიდნენ. 

თავისუფალი მყვინთავების შემთხვევაში , განმეორებითი სუნთქვის შეკავების ვარჯიშებისადმი ადაპტაციის შედეგად, ნახშირორჟანგის ( CO2 ) მიმართ შემცირებული მგრძნობელობა შეიძლება განვითარდეს. ეს მათ საშუალებას აძლევს უკეთ აიტანონ CO2- ის მაღალი კონცენტრაციები და შეაფერხონ სუნთქვის სურვილი, რაც აუმჯობესებს მათ სუნთქვის შეკავების უნარს. თუმცა, რადგან CO2- ის შემცირებული მგრძნობელობა ასევე აფერხებს სუნთქვის გამაფრთხილებელ სიგნალებს, ეს ნიშნავს, რომ ფიზიკურად კონდიცირებული მყვინთავები ჰიპოქსიური დაბინდვის თავიდან ასაცილებლად დისციპლინირებულ ლიმიტებსა და უსაფრთხოების პრაქტიკებს უნდა დაეყრდნონ.  ემპირიულად, მსხვერპლები ხშირად სუნთქვის შეკავებით ყვინთვის გამოცდილი პრაქტიკოსები არიან, არიან კარგ ფორმაში მყოფი, ძლიერი მოცურავეები და ადრეც დაასრულეს მრავალი ჩაყვინთვა პრობლემების გარეშე. 

მყვინთავები და მოცურავეები, რომლებიც წყალქვეშ გონებას კარგავენ ან გაცვეთილნი არიან , როგორც წესი, იხრჩობიან , თუ მათ მოკლე დროში არ გადაარჩენენ და არ ჩაუტარდებათ რეანიმაცია.  ამ ტიპის გონების დაკარგვას მაღალი სიკვდილიანობის მაჩვენებელი აქვს და ავსტრალიიდან მიღებული მონაცემები მიუთითებს, რომ ეს ძირითადად 40 წლამდე ასაკის მამაკაცებს ეხება, თუმცა, ზოგადად, მისი თავიდან აცილება შესაძლებელია. რისკის რაოდენობრივი განსაზღვრა შეუძლებელია, მაგრამ ის აშკარად იზრდება ჰიპერვენტილაციის ნებისმიერი დონით. 

თავისუფალი ყვინთვის დროს გონების დაკარგვა შეიძლება მოხდეს ნებისმიერი ჩაყვინთვის პროფილის დროს: მუდმივ სიღრმეზე, სიღრმიდან ასვლისას ან ზედაპირზე სიღრმიდან ასვლის შემდეგ და შეიძლება აღიწეროს რამდენიმე ტერმინით, რაც დამოკიდებულია ჩაყვინთვის პროფილსა და სიღრმეზე, სადაც გონების დაკარგვა ხდება. არაღრმა ჩაყვინთვის დროს გონების დაკარგვა განსხვავდება ღრმა ჩაყვინთვის დროს გონების დაკარგვისგან იმით, რომ ასვლის დროს გონების დაკარგვა გამოწვეულია დეპრესიით სიღრმიდან ასვლისას, ხოლო მუდმივად არაღრმა წყალში გონების დაკარგვა ჰიპერვენტილაციის შემდგომი ჰიპოკაპნიის შედეგია. 

ასევე არსებობს გარემოსდაცვითი საფრთხეების ფართო სპექტრი , რომლებიც სპეციფიკურია ადგილისთვის, წყლისა და ამინდის პირობებისთვის ყვინთვის დროს და შესაძლოა არსებობდეს სხვა საფრთხეებიც, რომლებიც დამახასიათებელია თავისუფალი ყვინთვის აქტივობისთვის, როგორიცაა წყალქვეშა თევზაობა . 

ფიზიოლოგიურ გამაფრთხილებელ სიგნალებზე რეაგირების შეუძლებლობამ ან გონებრივი ბარიერის ძლიერი ნებისყოფით გადალახვამ შეიძლება გამოიწვიოს გონების დაკარგვა წყალქვეშ ან ზედაპირზე ამოსვლისას.  გაწვრთნილმა ფრიდაივერებმა კარგად იციან ამის შესახებ და შეჯიბრებები უნდა ჩატარდეს მკაცრი მეთვალყურეობის ქვეშ და კომპეტენტური პირველადი დახმარების მუშაკების თანდასწრებით.  თუმცა, ეს არ გამორიცხავს გონების დაკარგვის რისკს. 

შეჯიბრის უსაფრთხოება

შეჯიბრებებში ორი ფრიდაივერის გარდაცვალების შემდეგ, AIDA-მ შექმნა სისტემა წყალქვეშ გონებადაკარგული მონაწილეების მონიტორინგისა და საჭიროების შემთხვევაში, ამოსაყვანად. 2022 წლის მონაცემებით, სიღრმისეული შეჯიბრებების დროს არასასურველი მოვლენების შემთხვევები შეჯიბრებების 3-დან 4%-მდე მერყეობს. ეს მაჩვენებელი შედარებით დაბალ მაჩვენებლად ითვლება და მოსალოდნელია შეჯიბრებებში, სადაც მყვინთავები სუნთქვის შეკავების ზღვარს აჭარბებენ. თითქმის ყველა ამ მყვინთავმა წარმატებით მიიღო დახმარება და სრულად გამოჯანმრთელდა. უფრო სერიოზული დაზიანებების შემთხვევები გაცილებით დაბალია. 

უსაფრთხოების მყვინთავები

კონტრწონით თავისუფალი ყვინთვის უსაფრთხოების ღრმა პრინციპები

უსაფრთხოების ჯგუფი, როგორც წესი, შედგება მოხალისეებისგან ან ზოგიერთი მნიშვნელოვანი ღონისძიების ანაზღაურებადი პერსონალისგან და მას ზედამხედველობსუსაფრთხოების უფროსი . თითოეულ მონაწილეს აკონტროლებს სუნთქვის შეკავების უნარის მქონე მყვინთავთა გუნდი, რომლებიც დროულად ჩავლენ მონაწილესთან შესახვედრად ასვლის დროს და აკვირდებიან მას ასვლის დარჩენილი პერიოდის განმავლობაში. ისინი ჩაერევიან საჭიროების შემთხვევაში, როგორც წესი, მონაწილეს სასუნთქი გზების დაცვით და ზედაპირზე ამოცურვით. პირველი მყვინთავი მონაწილეს შეხვდება სამიზნე სიღრმის დაახლოებით 1/3-დან 1/4-მდე, ჩვეულებრივ, მაქსიმუმ 30 მეტრზე. მეორე მათ დაახლოებით 10 მეტრით უფრო ღრმად შეხვდება, ხოლო მესამე საგანგებო სიტუაციის შემთხვევაში მზად იქნება. სამუშაო შეიძლება რთული იყოს, რადგან დღეში ბევრი ჩაყვინთვა სრულდება, ამიტომ მყვინთავთა გუნდი, როგორც წესი, იცვლებიან, რათა უზრუნველყოფილი იყოს, რომ მათზე ზედმეტი დავალებები არ იყოს.  უსაფრთხოების ჯგუფის შემადგენლობაში შეიძლება იყვნენ სკუბა მყვინთავები და სკუტერებით ფრიდაივერები. 

უფრო ღრმა ინციდენტის შემთხვევაში, შეჯიბრის მონაწილე ჩაყვინთვის მთელი პერიოდის განმავლობაში მიმაგრებულია ქვევით მდებარე ძელზე, რომლის სწრაფად აწევაც შესაძლებელია ზედაპირზე მყოფი დამხმარე ჯგუფის მიერ, რომელიც სამედიცინო დახმარების ჯგუფსაც მოიცავს.

რეკლამა  -  მომზადება ვოკალში -   პროფესიონალი   მომღერალი   ოპერის სოლისტი    მრავალი    კონკურისის      ლაურეატი მოამზადებს ნებისმერ მსურველს     ვოკალში საოპერო,    კამერული, საესტრადო, ფოლკორში. ხმისა და სუნთქვის დაყენება, გაძლიერება,     დიაპაზონის გაზრდა სათანადო რეპერტუარით,      სწავლების ინტესივობა და მიმართულება განისაზღვრება ინდივიდულურად მასწავლებლის მიერ. ფასი 40ლ. ერთი გაკვეთილი ტ 595 33 01 77,   5977 872 64


ბრიტანეთში სტაჟირებული, სერტირთიფიცირებული ინგლისური ენის სპეციალისტი,  თარგმნა, ინგლისურიდან ქართულში ან პირიქით ტექსტის კორექტირიება,  აკრეფა ვორდში და ინგლისურში ნებისმირი მსურველის მომზადება  ინგლისურში სკოლის მოსწავლეებს, აბიტურიენტებს ან სხვა ნებისმიერ მსურველს სათანადო პროგრამით  FCF , TOEFl, IEFLtS სათანადო  აუდიო თუ ვიდეო მასალის გამოყენებით  ფასი შეთანხმებით ასევე ონლაინ მომსახურება და სწავლა ტ. 591 102 949

რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1768-1774)

           რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1768-1774) და                                     საქართველო

                        ალეგორია გამარჯვება  ეკატერინეს თურქეთზე გამარჯვება (1772), სტეფანო ტორელი

როგორ გადავიდა საქართველო ერთი იმპერიიდან მეორე იმპერიის ხელში და სხვა                ხახლები და ქვეყნებიც რა დაკარგა საქართველომ ამის შემდეგ სამეფო დამოუკიდებლობა და ავტოკეფალია ის რაც აქამდე ავად თუ კარგად გვქონდა.                                                  ტოტლებენის და რუსების მუხანათობა
ადგილი  - დუნაის სამეფო, ბულგარეთი, ზაპოროჟია, ყირიმი, ეგეოსის ზღვა, ხმელთაშუაზღვის ზღვა, ლევანტი, კავასია, შავი ზღვა. 

რუსეთის ეკონომიკური განვითარება და გაბატონებული კლასების ინტერესები გადაუდებლად მოითხოვდა შავ ზღვაზე გასვლას. ოსმალეთი თავის მხრივ სამფლობელოების გავრცელებას შავიზღვისპირეთსა და ჩრდილოეთ კავკასიაში ფიქრობდა, ასტრახანის აღებასაც ლამობდა. გარდა ამისა, რუსეთი და ოსმალეთი პოლონეთის საკითხშიც ვერ თანხმდებოდნენ. ომის საბაბად ოსმალეთმა ის გამოიყენა, რომ რუსეთმა უარით უპასუხა პოლონეთიდან ჯარის გაყვანის მოთხოვნას, საფრანგეთისა და ავსტრიის დიპლომატიის წაქეზებით 1768 წლის 25 სექტემბერს ოსმალეთმა რუსეთს ომი გამოუცხადა, რუსეთის სტრატეგიული გეგმა 1769 წელს ითვალისწინებდა მთავარი ძალებით (1-ლი არმია გენერალ ა. გოლიცინისა - 80-90 ათ. კაცი) შეტევას ხოტინზე. მე-2 არმია გენერალ პეტრე რუმიანცევისა (35 ათ. კაცი) უზრუნველყოფდა მთავარი ძალების შეტევას და ყირიმელი თათრებისაგან იცავდა სამხრეთ საზღვარს დონიდან დნეპრამდე. ამავე დროს რუსეთის ფლოტი ბალტიის ზღვიდან ხმელთაშუა ზღვაში უნდა შესულიყო დარდანელის ბლოკირებისათვის და საბერძნეშთი ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის, როგორც ანტიოსმალური ძალის მხარდაჭერისათვის. ამავე დროს აპირებდნენ ცალკეული რაზმების გამოყენებას ჩრდილოეთ კავკასიაში ნოღაელი თათრების დასამორჩილებლად და ქართლ-კახეთისა და იმერეთის მეფეების ოსმალეთის წინააღმდეგ ომში ჩასაბმელად.
იხ. ვიდეო - რუსეთ-ოსმალეთის ომები (1768-1918) | აქტუალური ისტორია


1769 წლის იანვარში ყირიმის ხანი 80-ათასიანი ჯარით შეიჭრა უკრაინაში. რუსეთის მეორე არმიამ უკუაქცია ყირიმელი თათრები და აზოვის ზღვის სანაპირო დაიკავა. აპრილსა და ივნისში რუსეთის პირველმა არმიამ ორჯერ მიიტანა იერიში ხოტინზე, მაგრამ უშედეგოდ. შემდეგ ვერც ოსმალებმა შეძლეს ხოტინის მომარაგება და სექტემბერში დატოვეს იგი. 1-ლი არმიის სარდლად რუმიანცევი დანიშნეს, ხოლო მის მაგიერ მე-2 არმიის მეთაურობა პ. პანინს დაავალეს. რუმიანცევის არმიამ ქალაქი იასი დაიკავა. ბალტიის ზღვიდან კი რუსეთის ესკადრა ადმირალ გ. სპირიდოვის მეთაურობითხმელთაშუა ზღვისკენ დაიძრა. 1770 წლის 24-26 ივნისს ეგეოსის ზღვაზე ჩესმენის ყურეში, რუსეთის ესკადრამ გაანადგურა ოსმალთა ფლოტი. რუმიანცევის არმიამ მდინარე ლარგსა და მდინარე კაგულზე გამარჯვებები მოიპოვა. შემდეგ ბენდერის, იზმაილის, კილიასა და აკერმანის ციხესიმაგრეები აიღო.
1771 წელს მეორე არმიამ ვ. დოლგორუკის ხელმძღვანელობით პერეკოპი აიღო და ყირიმში შევიდა. რუმიანცევის არმიამ დუნაის მარჯვენა ნაპირზეც დაიწყო მოქმედება. რუსეთის ჯარის წარმატებამ აიძულა ოსმალები მშვიდობიანი მოლაპარაკება დაეწყოთ ჯერ ჟურჟაში, შემდეგ ფოქშანსა და ბუქარესტში, მაგრამ ყოველივე უშედეგოდ დამთავრდა. 1772 წლის 1 ნოემბერს რუსეთმა ყირიმის ხან საჰიბ-გირეისთან ხელშეკრულება დადო. ყირიმი ოსმალეთისაგან დამოუკიდებელ და რუსეთის მფარველობის ქვეშ მყოფ სახანოდ გამოცხადდა.
1773 წლის მარტიდან რუმიანცევი დუნაის ფორსირებისათის მზადებას სეუდგა. ალექსანდრე სუვოროვის მეთაურობით სამხედრო რაზმმა ტურტუკაისაკენ რეიდი წარმატებით ჩაატარა. 1774 წლის 6 ივნისს მთავარმა ძალებმა დუნაი გადალახეს. სუვორვის 18-ათასიანმა კორპუსმა კოზლუჯასთან 40-ათასიანი ოსმალთა ლაშქარი გაანადგურა. ი. სალტიკოვის რაზმმა კი ტურტუკაისტან გაიმარჯვა. რუსეთის ჯარმა შუმლუს, რუშჩუკისა და სილისტრიის ციხესიმაგრეების ბლოკირება მოახერხა. ამ პირობებში ოსმალები ზავის დადებაზე დათანხმდნენ, 1774 წლის 10 ივლისს ქუჩუკ-კაინარჯში ხელი მოაწერეს საზავო ხელშეკრულებას. რუსეთმა მიიღო დნეპრისა და სამხრეთის ბუგს შორის მდებარე ტერიტორია და კინბურნის, ქერჩისა და ენიკალეს სიმაგრეები. რუსეთის ფლოტმა შავ ზღვაში თავისუფალი ნაოსნობის უფლება მოიპოვა. ხელშეკრულების 23-ე მუხლით რუსეთის მთავრობა დასავლეთ საქართველოში ოსმალეთის უფლებას ცნობდა იმ პირობით, რომ ოსმალეთი უარს ამბობდა იმერეთის ხარკზე.
ამ ომში რუსეთის მხარეზე აქტიურად გამოვიდნენ ქართ-კახეთის მეფე ერეკლე II და იმერეთის მეფე სოლომონ I. საქართველოში რუსეთის მთავრობამ საექსპედიციო რაზმი გამოგზავნა გენერალ გ. ტოტლებენის მეთაურობით, მაგრამ ტოტლებენის თვითნებურმა მოქმედებამ ქართველ მეფეთა უკმაყოფილება გამოიწვია. 1770 წლის 19 აპრილს მან მოულოდნელად მიატოვა ერეკლე II აწყურის ციხესთან და უკან გაბრუნდა. ერეკლე II-მ მოიგერია აწყურიდან გამოსული მტრის იერიში. 20 აპრილს ასპინძასთან ქართველებმა ოსმალეთის ლაშქართან ბრძოლაში დიდი გამარჯვება მოიპოვეს.
შედეგი რუსეთის გამარჯვება - ქუჩუქ-კანარჯის საზავო ხელშეკრულება
ქუჩუქ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულება (1774) — რუსეთისა და ოსმალეთს შორის 1774 წლის 21 ივლისს, სოფელ ქუჩუქ-კაინარჯში დადებული ხელშეკრულება, რომლითაც დამთავრდა რუსეთ-ოსმალეთის 1768-1774 წლების ომი. ევროპელი დიპლომატების მტრული პოზიციისა და რთული საშინაო ვითარების მიუხედავად, რუსეთმა მნიშვნელოვან შედეგებს მიაღწია: გადაეცა ტერიტორია დნეპრსა და ბუგს შორის, სიმაგრეები შავ ზღვაზე — კინბურნი, ქერჩი და იენიკალე; რუსეთის სავაჭრო ფლოტს შავ ზღვაზე თავისუფალი ნაოსნობისა და სრუტეებში გავლის ნება დართო; კავკასიაში რუსეთის საზღვარი მდინარე ეისა და თერგის ხაზზე გავიდა; ყირიმის სახანოს დამოუკიდებლობა მიენიჭა (გათავისუფლდა ოსმალეთის ბატონობისგან). ქუჩუქ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულებამ ხელი შეუწყო ზღვაზე ვაჭრობის განვითარებისა და რუსეთის სამხედრო სტარატეგიული პოზიციის განმტკიცებას.
ქუჩუქ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულების 23-ე მუხლი საქართველოს ეხებოდა. ოსმალეთი „საზეიმოდ“ აცხადებდა, რომ იგი ამიერიდან „სამუდამოდ“ იღებდა ხელს იმერეთისაგან ხარკის მოთხოვნაზე, საქართველოში ქრისტიანული სარწმუნოების შევიწროვებაზე. ხელშეკრულებაში იყო სადავო ადგილებიც — იმერეთის ციხებს (ბაღდათი, შორაპანი, ქუთაისი), რომელიც რუსეთის ჯარმა გაათავისუფლა, რუსეთი იმის საკუთრებად ცნობდა, „ვისაც იგი ძველთაგან ეკუთვნოდა“, ხოლო ოსმალეთს უკრძალავდა საქართველოში ახალი რაიონების (ის, რაც „ძველთაგან არ ეკუთვნოდა“) მითვისებას; დამარცხებულმა ოსმალეთმა ვერ შეძლო ქუჩუქ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულების სადავო მუხლების თავის სასარგებლოდ გამოყენება. ამიტომ სოლომონ I-მა საშუალება არ მისცა ოსმალეთს ხელახლა გაბატონებულიყო იმერეთში, ქვეყანა დამშვიდდა და მოსახლეობამაც მნიშვნელოვნად იმატა.
ქუჩუქ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულებით რუსეთმა მიიღო უფლება გამოსარჩლებოდა ოსმალეთის უღელქვეშ მყოფ ქრისტიან ხალხებს (ქართველები, მოლდაველები, რუმინელები), რაც ოსმალეთის საშინაო საქმეებში ჩარევას ნიშნავდა. ეს კი ხელს უწყობდა ბალკანეთისა და კავკასიელი ხალხების განმათავისუფლებელი მოძრაობის აღმავლობას.
                                                  Heraclius II of Eastern Georgia.jpg
                                                      კახეთის მეფე რეკლე II
                                                             

                                                             ასპინძის ბრძოლა

1770 წლის 20 აპრილს ქართველთა ბრძოლა ოსმალეთის ლაშქართან ერეკლე II-ის სარდლობით რუსეთ-ოსმალეთის ომის (1768-1774) დროს. საქართველოში შემოსულ რუსთა საექსპედიციო რაზმს, რომელსაც ამიერკავკასიის ფრონტზე ოსმალთა ძალების ნაწილი უნდა მიეზიდა, ერეკლე II-მ შესთავაზა რუს-ქართველთა ერთობლივი ძალით ახალციხეზე გალაშქრება. მისი მიზანი იყო მესხეთის განთავისუფლება ოსმალთა ბატონობისაგან.
1770 მარტში სურამში რუსებისა და ქართველთა ჯარები შეერთდნენ. რუსთა სამხედრო რაზმს (1200 კაცი) გენერალი გ. ტოტლებენი მეთაურობდა, ქართულ ლაშქარს (დაახლოებით 7 ათასი კაცი) - ერეკლე II. 24 მარტს შეერთებული მხედრობა ბორჯომის ხეობით ახალციხისაკენ დაიძრა და 14 აპრილს აიღო სადგერის ციხე, 17 აპრილს კი ალყა შემოარტყა აწყურის ციხეს. აქ ერეკლე II-მ უშუალოდ ახალციხეზე გალაშქრება მოითხოვა, რადგან აწყურის ძნელად მისადგომი ციხის მცირერიცხოვანი გარნიზონის წინააღმდეგ ბრძოლა დროისა და ძალის დაკარგვად მიაჩნდა, ხოლო ციხის ღრმა ზურგში მოტოვება, მისი აზრით, თავისთავად გადაწყვიტდა აწყურის საკითხს. ტოტლებენი შეუძლებლად თვლიდა გამაგრებული ციხის ზურგში მოტოვებას და ამიტომ საიერიშო ღონისძიებათა მომზადებას შეუდგა, მაგრამ ციხის გარემოცვისა და ბრძოლის მისეული გეგმა არასწორი იყო. ამით ისარგებლა ახალციხის ფაშამ და 18 აპრილს აწყურის ციხეში 2000-კაციანი დამხმარე რაზმი შეგზავნა.
19 აპრილს ტოტლებენი თავისი რაზმითურთ მოულოდნელად უკან დაბრუნდა. მტერმა დრო იხელთა, ციხიდან გამოიჭრა და თავს დაესხა ქართველებს. ერეკლე II-მ სწრაფი კონტრშეტევით უკუაგდო მტერი და ასპინძისკენ დაიძრა. ქართველთათვის გზა რომ გადაეჭრა, ახალციხის ფაშამ 1500 მეომარი გამოიყვანა ახალქალაქისა და ხერთვისის ციხეებიდან, მაგრამ ერეკლემ ეს რაზმი დაამარცხა და უკუაქცია. მალე ასპინძასთან მტრის ძირითადი ძალები გამოჩნდა. ოსმალ-ლეკთა 8 -ათასიანი კორპუსის დიდ ნაწილს ერეკლემ მტკვარზე გადმოსვლის საშუალება მისცა, ღამით კი აღაბაბა ერისთავს, სვიმონ მუხრანბატონსა და ხუდია ბორბაჩალოელს მალულად გადაახერხინა ხიდის თავხეები ("ისრები"). ამით მტერს უკანდასახევი გზა მოეჭრა. 20 აპრილს ქართველები მტრის პირისპირ საბრძოლო წყობით განლაგდნენ: მარჯვენა ფლანგს დავით ორბელიანი სარდლობდა, მარცხენას - გიორგი ბატონიშვილი (შემდგომში გიორგი XII), ცენტრს - ერეკლე II, რომელიც საერთო ხელმძღვანელობასაც ახორციელებდა.
                                                      Solomon I of Imereti.jpg
                                                          იმერეთის მეფე სოლომონ I
ბრძოლა ქართველთა შეტევით დაიწყო. მტერმა ვერ გაუძლო დარტყმას და უწესრიგოდ იწყო უკან დახევა ხიდისაკენ. თავხეებგადახერხილი ხიდი ჩაინგრა და ასობით ოსმალ-ლეკი თან ჩაიტანა ადიდებულ მტკვარში. მტერმა ბრძოლის ველზე 4 ათასი მოკლული დატოვა. დაღუპულთა შორის იყვნენ ოსმალთა კორპუსის მთავარსარდალი, რამდენიმე ცნობილი ფაშა და ბეგი. ერეკლემ ორთაბრძოლაში მოკლა ლეკთა ბელადი მალაჩილა (კოხტა-ბელადი). ქართველებმა ხელთ იგდეს ტყვეები, დროშები, ცხენები და დიდძალი იარაღი.
XVIII საუკუნის 80-იანი წლებიდან ერეკლე II-ის სამეფო საბოლოოდ დაუკავშირდა რუსეთს, გაფორმდა 1783 რუსეთ-საქართველოს მფარველობითი ტრაქტატი, ერეკლე II-ს მიაჩნდა, რომ რუსეთის სახელმწიფო ხელს შეუწყობდა ქართლ-კახეთის სამეფოს შემდგომ წინსვლას და მის სამეფოს გარეშე მტრებისგან დაიცავდა, მაგრამ საქართველოს საგარეო პოლიტიკური ვითარება მალე შეიცვალა, დიდი სახელმწიფოები გააქტიურდნენ და კვლავ დაიწყეს ბრძოლა ამიერკავკასიის დასაუფლებლად.
შეუძლებელია, დღეს განსაზღვრო შეინარჩუნებდა თუ არა ქართლ–კახეთის სამეფო დამოუკიდებლობას, რომ არ ყოფილიყო დადებული ტრაქტატი, ძნელია გაამართლო ან გაამტყუნო ერეკლე რუსეთთან კავშირის გამო. მალე გამოიხატა, რომ რუსეთი, ტრაქტატის თანახმად მიღებული ვალდებულებების შესრულებას არ აპირებდა. ქართლ–კახეთის სამეფოს რუსეთთან კავშირის კატეგორიული წინააღმდეგი იყო ირანი და ოსმალეთი, აგრესიით განეწყვნენ მეზობელი მაჰმადიანური სახანოები. კავკასიაში რუსეთის გამოჩენა ევროპის ქვეყნებისთვისაც მიუღებელი იყო. თუმცა ერეკლეს მაინც ჰქონდა რუსეთის მხარდაჭერის იმედი.
ერეკლე ხვდებოდა, რომ მხოლოდ სახელმწიფოებრივი ცხოვრების ევროპულ ყაიდაზე გარდაქმნას შეეძლო უზრუნველყო საქართველოს მომავალი წარმატებები. ქართული ჯარის ევროპულ ყაიდაზე გასაწყობად სესხის აღებაც უნდოდა ევროპის ზოგიერთი ქვეყნისაგან, მაგრამ ევროპა, იმ დროს ნაკლებად იყო დაინტერესებული ამ მხარით. ევროპისკენ მიმავალ გზად კი ერეკლე რუსეთთან ურთიერთობაში ხედავდა. აშკარა იყო რომ მეზობელი სამი დიდი სახელმწიფოდან, როგორებიც იყო თურქეთი სპარსეთი და რუსეთი, თითეული ცდილობდა დაეპყრო საქართველო. ისიც გამოიკვეთა, რომ საქართველოს დიდი ხნის თავისუფლება არ ეწერა. საქართველოს დამონებისათვის მიმდინარე ბრძოლაში საბოლოოდ რუსეთმა გაიმარჯვა, რომელიც აგრესიით მოიწევდა ამიერკავკასიისაკენ და ჩანდა, რომ მის გადაწყვეტილებას წინ ვერაფერი დაუდგებოდა.
რუსეთთან კავშირის გამო აითვალისწუნა და გაწირა იმდროინდელმა გავლენიანმა სამყარომ აღმოსავლეთ საქართველო. ბედის მწარე დაცინვა კი ის იყო, რომ რუსეთი არამც თუ არაფერს აკეთებდა საქართველოს საკეთილდღეოდ,არამედ ხელს უწყობდა საქართველოს თვითმყოფადობის უნარის დაკარგვას, რათა შემდგომში მისი დაპატრონება არ გაჭირვებოდა.
ანალიზის სახით შეგვიძლია შევაფასოთ შემდეგი გარეომეობები რომელიც შეგვიქმნა და ჩამოყალიბდა ქართველების მითები
                                         რუსების მითები ქართველებზე
1. პირველი მითი ის არის რომ ქართველები არიაც ძალინ მცირე ერი და ის  იყო გადაშენების გზაზე და არ იყო სხვა გზა გარდა იმისა, რომ რუსეთან გაერთიანებისა
საქართველოს ისტორიის მანძილზე საქართველო არაერთხელ ყოფილი ჩავარდნილი უმძიმეს მდგომარეობაში მათ შორის ფიზიკური არსებობისა მაგალითისთვის განვიხილოთ დავით აღმაშენებლის მამის გიროგი მეორეს პერიოდი ამ დროისთვის საქართველო ძალიან მძიმე მდგომარებაში იყო ჩავარდნილი პირველი კი რათქმა უნდა დიდი თურქობის პერიოდი როგორც ვიცით თურქ სელჩუკები მომთაბარე ხახლი იყო და ისინი არა მარტო დასახარკად მოდიოდნენ ქვეყნების არამედ ტერიტორიის იალაღები თურქები ცხვარით და კარვით ანუ ოჯახით მოდიოდა და აღარ მიდიოდა ასე მოხდა თანამდროვე თურქეთის ტერირიაზე ანუ ძველი ბიზანტიის ტერიტორიის და იქ მცხოვრები ხახლების გათურქება და მაშინ ბიზანტიას ჯერ კიდევ ქონდა ძალა შეეჩერებინა თურქები და ამიტომ მთელი ეს მომთაბარე ურდო საქართველოში წამოვიდა. როგორც იმ დროის ისტორიკოსი  წერს ქვეყანა გავერანებულა  და ქუთაისის იქით მეფისთვისაც იყო საშიში ან ნადირისგან ან მომთაბარე თუ ყაჩაღებისგან. გარდა ამისა არნახული  მიწისძვა მომხდარა საქართველოში და მძიმე ზამთარი. სად იყო მაშინ რუსეთი, მაგრამ მაშინ იყო უდიდესი მეფე დავით მეოთხე აღმაშენებლი რომელმაც 60 ბრძოლა გადაიტანა და არცერთი არ წაუგია.
2. ის თითქოსად და ბაგრატიონები ეხვეწებოდნენ და და ფეხებს უკოცნიდნენ რუს იმპერატორს აგერ დაგვიმონე და წაგვართვი მეფობა და ქვეყანაო. რა თქმა უნდა პოლიტიკური და რელიგიური გადაწყვეტილებით უწევდათ მაშინდელ ქართველ ბაგრატონებს რუსეთისკენ, მაგრამ ეს იმიტომ კი არა რომ ვინმეს მონები გამხდარიყვნენ არამედ სახმედრო მეგობრული თანამშრომლობის საფუძველით აეღო რუსეთს საქართველოს დახმარება რათქმა უნდა ასეთი ნაბიჯით გარკვეული საგარეო უფლებების შეზღვუდასა და ლავირების საშუალებიას გვიზღვუდავდა. ამის მაგალითია გიორგისევსკის ტრაქტატი შესაძლოა ჩვენ ქართველებმა ვიდავოთ რამდენად იყო საჭირო ასეთი ნაბიჯით იარანის გამოწვევა და შესაძლებელი იყო თუ არა აღამახმადა ხანის შემოსევისგან თავის არიდება ან ასე ბრმად რატომ ენდობოდნენ რუსებს ერეკლე თუნდაც მაშინ უნდა დარწმუნებულიყო ტოტლებენის ისტორის გამო  ალაბათ ერეკლემ ერთი სამხედრო მოხელეს მიწაერა ეგ ყველაფერი რაშიც შემდეგი განვითარებული მოვლენებმა დაადასტურა, რომ ამაში მწარედ ცდებოდნენ ბაგრატონები.

        მომზადება ვოკალში -   პროფესიონალი   მომღერალი   ოპერის სოლისტი    მრავალი    კონკურისის      ლაურეატი მოამზადებს ნებისმერ მსურველს     ვოკალში საოპერო,    კამერული, საესტრადო, ფოლკორში. ხმისა და სუნთქვის დაყენება, გაძლიერება,     დიაპაზონის გაზრდა სათანადო რეპერტუარით,      სწავლების ინტესივობა და მიმართულება განისაზღვრება ინდივიდულურად მასწავლებლის მიერ. ფასი 40ლ. ერთი გაკვეთილი ტ 595 33 01 77,   5977 872 64


ბრიტანეთში სტაჟირებული, სერტირთიფიცირებული ინგლისური ენის სპეციალისტი,  თარგმნა, ინგლისურიდან ქართულში ან პირიქით ტექსტის კორექტირიება,  აკრეფა ვორდში და ინგლისურში ნებისმირი მსურველის მომზადება  ინგლისურში სკოლის მოსწავლეებს, აბიტურიენტებს ან სხვა ნებისმიერ მსურველს სათანადო პროგრამით  FCF , TOEFl, IEFLtS სათანადო  აუდიო თუ ვიდეო მასალის გამოყენებით  ფასი შეთანხმებით ასევე ონლაინ მომსახურება და სწავლა ტ. 591 102 949

                            რეკლამა

იხ. ბმულზე  ⇓⇓⇓⇓

среда, 4 марта 2020 г.

სელევკიდები

                              სელევკიდები

                                                  
                                                                   სელევკე I ნიკატორი

 მმართველი დინასტია, ალექსანდრე მაკედონელის სარდლის სელევკე I ნიკატორის მიერ დაარსებულ ელინისტურ სახელმწიფო სელევკიდების სირიაში (ძ.წ.312 — 83, ძვ.წ. 68—64)სელევკე I ნიკატორი (ძვ. ბერძნ. Σέλευκος Α' Νικάτωρ; დ. ძვ. წ. 358, ევროპოსი, მაკედონია — გ. ძვ. წ. 281, ლისიმაქია, თრაკია) — სელევკიდების სახელმწიფოსა და სელევკიდების დინასტიის დამაარსებელი, ალექსანდრე მაკედონელის მხედართმთავარი. განსაკუთრებით გამოიჩინა თავი ძვ. წ. 326 წელს ინდოეთში ლაშქრობის დროს. ალექსანდრე მაკედონელის სიკვდილის შემდეგ, დიადოქოსთა შორის სელევკე I ნიკატორი იყო ერთ-ერთი აქტიური მაძიებელი უმაღლესი მბრძანებლობისა, ძვ. წ. 321 წელს პერდიკასგან (ტახტის რეგენტი) მიიღო სატრაპია ბაბილონეთი. ძვ. წ. 312 წელს აქვე გამაგრდა და თავი დამოუკიდებელ მმართველად (სელევკიდური ერის დასაწყისი) გამოაცხადა. შემოიერთა სხვა პროვინციები: მიდია, სუსიანე, პერსიდა, ბაქტრია და ძვ. წ. 305 წელს თავი მეფედ გამოაცხადა. ამავე წელს წარმატებით ილაშქრა ინდოეთში. დაუზავდა აქაურ მეფეს, ჩანდრაგუპტას: დაუთმო მას მდინარე ინდის დასავლეთით მდებარე მიწები და სამაგიეროდ მიიღო 500 საბრძოლო სპილო. ძვ. წ. 301 წლის იფსოსის ბრძოლის შემდეგ დიადოქოსებს შორის მიწების განაწილების შედეგად მესოპოტამია და სირია მიიღო. ძვ. წ. 281 წელს დაამარცხა ლისიმაქე და თითქმის მთელი მცირე აზია დაიპყრო. ეწეოდა დიდ საქალაქო აღმშენებლობას. სამოცდაათამდე ქალაქი დააარსა. ცდილობდა ბალკანეთის, განსაკუთრებით, მაკედონიისა და თრაკიის დაპყრობას, ამ მიზნით ძვ. წ. 280 წელს ჯარებით გადალახა ჰელესპონტი, მაგრამ ლისიმაქეის მახლობლად პტოლემე კერავნუსმა მოკლა. იხ. ვიდეო

გამარჯვებულებმა ურთიერთშორის დაინაწილეს იმპერია, ამასთან, სელევკმა უარყო რა ხილიარხის მოვალეობა ანტიპატრეს ვაჟის, კასანდრის სასარგებლოდ, მიიღო ბაბილონის სატრაპია. მალე მას მოუწია ბრძოლა უფლებებისათვის მებრძოლ ევმენთა სამეფო დინასტიასთან, რომელიც პოლიპერხონმა დანიშნა აზიის მმართველად. ამ ბრძოლაში სელევკის მოკავშირე ანტიგონმა გაიმარჯვა ევმენზე, რის წყალობითაც მას ხელში ჩაუვარდა უზარმაზარი სიმდიდრე და სამხედრო ძალები. ფიქრობდა რა მთელი აზიის დაპყრობას, ანტიგონმა ზურგი შეაქცია მოკავშირე სელევკს. ის მას უკვე განიხილავდა არა თავის მოკავშირედ, არამედ თავის ხელქვეითად და ბაბილონის დასაპყრობად ემზადებოდა.
                                                             
სელევკი გაიქცა ბაბილობში, შეშინებულმა, რომ ანტიგონე მოსთხოვდა მას დაპყრობილი მიწების უკან დაბრუნებას, შეკრა კავშირი პტოლემეოსთან, ლისიმაქესთან და კასანდრთან. მოკავშირეებმა ანტიგონს წაუყენეს მოთხოვნა, რომ გაენაწილებინა მათთვის აზიის საგანძური და გაეყო მიწები. რასაკვირველია ანტიგონმა უარი განაცხადა. დაიწყო ომი. ღაზასთან ბრძოლის შემდეგ ძვ. წ. 312 წელს, რომელშიც ანტიგონის ვაჟი დემეტრე განადგურებულ იქნა, სელევკმა პტოლომეოსისგან მიიღო მცირე რაოდენობის ჯარები, რითაც იგი გაემართა თავისი სატრაპიის გამოსახსნელად. ბაბილონის სხვადასხვა ადგილებში არსებულ ციხე–სიმაგრეებში გარნიზონების ჩაყენების შემდეგ, სელევკი დაპყრობილებმა აღიარეს მმართველად. მან შტურმით აიღო ბაბილონი, დაამარცხა ბაბილონის ყოფილი სატრაპი ნიკანორი, დაიმორჩილა სუზა, მიდია, სპარსეთი და აღმოსავლეთ ირანი. სამართლიანობისა და სირბილის წყალობით, რომლითაც გამოირჩეოდა სელევკი, როგორც მმართველი, დაპყრობილი პროვინციების ხალხებმა სიხარულით მიიღეს იგი და შეიყვარეს. ასე წარმოიქმნა სელევკიდების სამეფო უზარმაზარი ტერიტორიით

დუღილი

ცოდნა სინათლეა - Knowledge is light - Знание свет -                                   დუღილი წყალი მდუღარეა 99.3 °C (210.8 °F) ტემპერატურაზ...