ბანანი

                                          ბანანი

                       

                                                          დამწიფებული ხილი (ვიეტნამი)

კულტივირებული მცენარე.  ბანანი ერთ-ერთი უძველესი საკვები კულტურაა, ხოლო ტროპიკული ქვეყნებისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი საკვები მცენარე და მთავარი საექსპორტოა . მწიფე ბანანს ფართოდ მოიხმარს  მთელი მსოფლიო, ისინი გამოიყენება დიდი რაოდენობით კერძების მომზადებაში.
იხ. ვიდეო

 გარდა იმისა, რომ ჭამა ახალი ბანანის გემრიელია, ზოგიერთი ხალხის სამზარეულოში, ბანანი შეიძლება შემწვარი ან მოხარშული იყოს ორივე peeled და unpeeled ფორმით.  ასევე ხმელი, დაკონსერვებული, გამოიყენება ბანანის ფქვილი, მარმელადის, სიროფების, ღვინის დასამზადებლად. ბანანი ასევე გამოიყენება პირუტყვის საკვებად. ბანანის სუნი განისაზღვრება იზოვალერიანო-იზოამილის და ძმარ-იზოამილის ეთერით. იზრდება ტროპიკულ და სუბტროპიკულ რაიონებში ცხელი, ნოტიო კლიმატი. არსებობს უამრავი რაოდენობით ჯიშის საკვები ბანანის სახეობები.

იხ. ვიდეო

სასარგებლო ბანანის შემადგენლობა, ბანანის ვიტამინები, ვიდრე ბანანი

რატომ არის ბანანი ასე სასარგებლო? რა თქმა უნდა, პირველ რიგში, ის ფაქტი, რომ მათ აქვთ უამრავი ვიტამინი, რომელიც გვჭირდება. C ყველაზე მნიშვნელოვან ვიტამინს, რომელიც ბანანში საკმაოდ ბევრია, აქვს გამოხატული ანტიოქსიდანტური მოქმედება, რაც ნიშნავს, რომ იგი ახანგრძლივებს ჩვენს ახალგაზრდობას და სილამაზეს. გარდა ამისა, ეს არის ის ვიტამინი, რომელიც დაგვეხმარება დავიცვათ თავი ინფექციებისგან, რომელსაც შეუძლია ადამიანს დაემართოს არა მხოლოდ ზამთარში, არამედ წლის ნებისმიერ დროს.

ბანანის შემადგენლობაში შემავალი B ვიტამინები ტ-იც  აუცილებელია ქალებისთვის, განსაკუთრებით იმიტომ, რომ ამ ვიტამინების უმეტესობა იკარგება "კრიტიკულ დღეებში". მაგრამ B ვიტამინები არის ჩვენი სიმშვიდე და სიხარული, ღრმა და ჯანსაღი ძილი, სუფთა კანი და ძლიერი თმა.

შემწვარი ბანანი

კაროტინი ასევე გვხვდება ბანანში და ასევე გვეხმარება უფრო დიდხანს ვიყოთ ახალგაზრდა, ამასთანავე ვიცავთ გულის და სისხლძარღვების დაავადებებისგან.

შეიძლება ითქვას, რომ ბანანი, ზოგადად, სილამაზისა და ჯანმრთელობის საწყობია: მათ აქვთ ვიტამინი E, რომელიც ჩვენს უჯრედებს ხანგრძლივ ცხოვრებას უზრუნველყოფს, ხოლო კანი - სიგლუვესა და ელასტიურობას; ასევე სხვა ვიტამინები - PP, K, ქოლინი; მაკროელემენტები - კალიუმი, მაგნიუმი, კალციუმი, ნატრიუმი, ფოსფორი; კვალი ელემენტები - მანგანუმი, თუთია, სელენი, რკინა და ფტორი.

ფსიქოლოგები ბანანს უწოდებენ უვნებელ და უგემრიელეს ანტიდეპრესანტს, რადგან მათ ტკბილ რბილში შემავალი ვიტამინი B6 ჩვენს სხეულს ეხმარება სეროტონინის, ეწოდება სიხარულის ჰორმონი, რომელიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ნერვული სისტემის ფუნქციონირებაში.

თუ ყოველდღიურად მივირთმევთ ბანანს, ის დადებითად მოქედებს გაღიზიანება, ნერვიულობაზე, მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ შეგიძლიათ overeat: უბრალოდ მიირთვით დღეში 1-2 ბანანი. ასეთი კვება  საშუალებას გვაძლევს გავაუმჯობესოთ ორგანიზმში კალიუმის ნაკლებობა, რის შედეგადაც ჩვენს თვალში გარდაიქმნება: კუნთების ტკივილი, დაძაბულობა და სისუსტე, ვიწროვდება, დაღლილობა განთავისუფლებულია, მოქმედება და სწრაფი სიფხიზლე ჩნდება, მადის ბრუნდება ნორმალურად, შეშუპება ქრება და კანი ხდება ელასტიური  და  გლუვი.

სკანდინავიელი მეცნიერები, რომლებიც იკვლევენ ბანანასა და არტერიულ წნევას შორის ურთიერთკავშირს, მივიდნენ დასკვნამდე, რომ ამ ხილის ყოველდღიური მოხმარება გამორიცხავს ჰიპერტენზიულ პაციენტებში მუდმივად მედიკამენტების მიღებას და ბანაის მიღებას კავშირს. კალიუმი აძლიერებს გულის კუნთს, ამიტომ ბანანი ასევე სასარგებლოა გულის დაავადებებისა და მასთან დაკავშირებული ყველა დაავადებისთვის: შეშუპება, ჰიპერტენზია, შაქრიანი დიაბეტი, თირკმელები, ღვიძლის და კუჭ-ნაწლავის დაავადებები.

ბანანის დადებითი მხარე

კუჭის გასანოყიერებლად ბანანის გამოყენება აიხსნება მათი ბოჭკოვანი სტრუქტურით, ამიტომ გასტროენტეროლოგები გირჩევენ, რომ ქრონიკული გასტრიტით დაავადებულმა პაციენტებმა გამოიყენონ მხოლოდ ბანანი გამწვავებისთვის, ასევე გამორიცხეთ სხვა ხილიდან დიეტა. ასაკოვან ადამიანებს, ისევე როგორც ბავშვებს, შეუძლიათ უფრო ხშირად ჭამონ ბანანი, ვიდრე სხვები, და სპორტსმენებს შეუძლიათ სწრაფად გამოჯანმრთელდნენ დახმარების გაწევის შემდეგ, ისევე როგორც ვარჯიშების წინ "დატენვა".

ბანანის უარყოფითი მხარე

შეიძლება ბანანი ვინმესთვის საზიანო იყოს? ბანანს შეუძლია ზიანი მიაყენოს ადამიანების გარკვეულ კატეგორიას: მაგალითად, მათ, ვინც ცხოვრობს ძალიან ნესტიან კლიმატში და არ არის დაკავებული აქტიური ცხოვრებით - ასეთ ადამიანებში, ბანანმა შეიძლება გამოიწვიოს მუცლის შებერილობა,. ასეთმა ადამიანებმა არ უნდა მიირთვან ბანანი ცარიელ კუჭზე, რადგან ნელა გადამუშავდება ან  წყალი არ მიაყოლონ; და მათ, ვისაც ინსულტი ან გულის შეტევა დაემართათ, განიცდიან ვარიკოზული ვენების ან თრომბოფლებიტის, უმჯობესია უარი თქვან ბანანის გამოყენებაზე, რადგან ისინი ზრდის სისხლს სიბლანტეს, მაგრამ ზოგჯერ თქვენ მაინც შეგიძლიათ მოაწყოთ რამდენიმე ბანანის ჭამა.

კალორიური ბანანი

ბანანში ბევრი კალორია არც ისე ცოტა არის,  ისევე როგორც თეთრი ფქვილის სახით, ნამცხვრებისა და ტკბილეულისგან დამზადებული ტკბილეულებში იყენებენ. ამიტომ, ვისაც ზედმეტი წონა აქვს და მათი მოშორება სურს, ნაკლები ბანანი უნდა ჭამოს, მაგრამ  საერთოდ არ უნდა თქვათ უარი. ეს განსაკუთრებით ეხება ლამაზ ქალბატონებს: 1-2 ბანანი, დღეში ჭამა, შეიძლება ხელი შეუწყოს ისეთი არასასიამოვნო მდგომარეობის შემსუბუქებას, როგორიცაა პრემენსტრუალური სინდრომი, ან თუნდაც მისი თავიდან აცილება.

როგორ ავირჩიოთ ბანანი?

როგორ ავირჩიოთ კარგი, მაღალხარისხიანი ბანანი ისე, რომ ორივე გემრიელი და ჯანმრთელი იყოს? უმარტივესი გზაა კანის ფერის მიხედვით არჩევა: კარგი ბანანი, კანის ფერი უნდა იყოს გლუვი ოქროსფერ ყვითელ ფერში, ხოლო მასზე ძალიან ცოტა უნდა იყოს  მუქი წერტილები. ასეთი ბანანის შეძენა და დაუყოვნებლივი ჭამა შეიძლება - მათში ნუტრიენტების კონცენტრაცია მაქსიმალურია. ნაცრისფერი პილინების ბანანები მცირე სარგებელს მოუტანს, თუმცა მათგან ზიანიც არ იქნება. კანი ხდება ჰიპოთერმიისგან ნაცრისფერი, მაგალითად, შენახვის ან ტრანსპორტირების დროს და ხდება სასარგებლო თვისებების დაკარგვა

ბანანის  ყიდვისას, რამდენიმე დღეში, უნდა დარწმუნდეთ, რომ მათი კანი ყვითელია ან ყვითელი – მწვანე, მაგრამ მუქი ლაქების გარეშე. ასეთი ბანანი შეიძლება შენახული იყოს სახლში გარკვეული დროის განმავლობაში, მაგრამ არა მაცივარში, არამედ უბრალოდ გრილ, ბნელ ადგილას. მთლიან მტევანი შეძენილი ბანანები უკეთ არის დაცული, ყიდვისას ნუ გამოეყოფა მათ.

ბანანის დიეტა

ალბათ, ბევრმა ქალმა, ვისაც წონის დაკლება სურს, გაუგია  ან იცის, რომ არსებობს ბანანის დიეტა. 

იხ. ვიდეო

რალფ უოლდ ემერსონი

                     რალფ უოლდ ემერსონი

                           

ინგლ.  Ralph Waldo Emerson; 25 მაისი  1803, ბოსტონი, აშშ — 27 აპრილი 1882, კონკორდი, აშშ - ამერიკელი ესეისტი, პოეტი, ფილოსოფი, ღვდელი, ლექტორი, საზოგადო მოღვაწე, ერთერთი გამორჩეული მოაზროვნე და მწერალი აშშ.

მისი ესეში  (ბუნება -Nature  1836) პირველად გამოთქვა აზრი და ჩამოაყალიბა ტრანცედენტალიზმის. დაწერა ცნობილი სიტყვა  ,, ამერიკელი მეცნიერები ( («American Scholar», 1837), რომელზეც ოლივერ უელდ ხოლმსი (უფროსი) დაარქვა ,,ინტელექტუალური დეკლარაცია დამოუკიდებლობის'' მისი ფილოსოფია შეეხო ისეთ საკითხებს როგორიცა არის  პიროვნების, თავისუფლების, ურთიერთობა სულისა და ბუნებას. მისი მეგობარი იყო ჰენრი დევიდის-ძე ტორო.
იხ. ვიდეო

ემერსონის მამა იყო უნუტარული ეკლესიის მღვდელი, მისი გარდაცვალების შემდეგ ოჯახი დიდი ხნის განმავლობაში სიღარიბეში იყო.

1821წ-ს უოლდმა დაამთავრა ჰარვარდი, სადაც მიიღო თეოგიური სწავლება. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ ბოსტონის უნიტარულ ეკლესიაში დაიწყო ქადაგება.

იყო ლიბარალური მღვდელი ახალი ინგლისის უნიტარული ეკლესიის.  მაგრამ მისი პირველი ცოლის უეცარი გარდაცვალების შემდეგ მან განიცადა იდეოლოგიური კრიზისი, რის შედეგადაც, 1832 წლის შემოდგომაზე, იგი წინააღმდეგი იყო რიგით ვახშმის რიტუალს, რითაც მოიწვია მრევლები, გააუქმონ მისი აღსრულება. კონფლიქტის დროს, იგი იძულებული გახდა დაეტოვებინა თავისი სამრევლო, ხოლო განაგრძო ქადაგების წარდგენა, როგორც მოწვეული მღვდელი, 1838 წლამდე მასაჩუსეტსის სხვადასხვა სამრევლოში. ქადაგების დროს,  ემერსონმა დაწერა 190 ქადაგება. მან თავისი ცხოვრება ლექციებით  და 1850 წლისთვის ცნობილი გახდა შეერთებული შტატების ფარგლებს გარეთ.

მეორედ დაქორწინებისას, 1835 წელს, იგი დასახლდა კონკორდში (მასაჩუსეტსი), ამჯერად  მისი ლექციების გეოგრაფიულ   არეალი ვრცელდება  ისეთ ქვეყნებზე როგორიცა არის  კანადა, კალიფორნია, ინგლისი და საფრანგეთი.

დროდადრო მან გადაწერა ძველი ლექციები, შეადგინა მათი კრებულები: ნარკვევები (1844), კაცობრიობის წარმომადგენლები (წარმომადგენლები, კაცები, 1850), ინგლისური ცხოვრების მახასიათებლები (ინგლისური თვისებები, 1856), მორალური ფილოსოფია ( ცხოვრების წესი, 1860). 1846 და 1867 წლებში გამოიცა მისი ლექსების წიგნები. მისი რამდენიმე ლექსი - "ბრაჰმა" (ბრაჰმა), "დღეები" (დღეები), "ბლისკარდი" (თოვლის შტორმი) და "კონკორდ ჰიმნი" (Concord Hymn) - შევიდა ამერიკული ლიტერატურის კლასიკაში. იგი გარდაიცვალა კონკორდში 1882 წლის 27 აპრილს. მისი დღიურები დაიბეჭდა  (ჟურნალებში, 1909-1914).

თაფლი

                                           თაფლი

                        

 ძვირფასი საკვები პროდუქტი. ყველაზე ხშირად საუბრობენ ნატურალურ, ე.ი. ფუტკრის თაფლზე, რომელიც წარმოადგენს ტკბილ, სიროფისებრ ნივთიერებას, რომელსაც ყვავილის ნექტრისაგან ან მანანასაგან აგროვებს მუშა ფუტკარი, გადაამუშავებს და იყენებს საკვებად; სკაში შეტანილი ნექტრიდან ფუტკარი ახდენს აქტიურ ვენტილაციას და ზედმეტი წყალი თანდათან ორთქლდება, ხდება რთული შაქრების ინვერსია. ამ პროცესს თაფლის მომწიფება ეწოდება.

                                                   

                                                                   ფუთკარი, აგროვებს ნექტარს

 საბოლოოდ თაფლში რჩება 18-22% წყალი, მარტივი შაქრები, მარილები, ვიტამინები, არომატული და მღებავი ნივთიერებები და სხვა, რომელთა შემცველობაზეც არის დამოკიდებული თაფლის ფიზიკური და ქიმიური თვისებები. მისი ქიმიური შემადგენლობა დამოკიდებულია მცენარეების სახეობაზე, კლიმატურ პირობებზე და სხვა. თაფლის შემადგენლობაში შედის 13-20% წყალი, 80%-ზე მეტი ნახშირწყლები (გლუკოზა, ფრუქტოზა, საქაროზა, მალტოზა), 0,4% ცილა, 0,3% ნაცარი, აგრეთვე ორგანული მჟავები, ფერმენტები, ასკორბინის მჟავა და სხვ. თაფლს გააჩნია მრავალმხრივი სამკურნალო, დამაკონსერვებელი, ობის სოკოების საწინააღმდეგო და სხვა თვისებები.

იხ. ვიდეო

თაფლი მარტო გემრიელი არ არის ის პირველ რიგში წამალი საშუალება არის. სიდნეის უნივერსისტეტის  მეცნიერებმა დაამტკიცეს, რომ ზოგიერთი თაფლის ფიჭა მოქედებს ანტიბიოტიკის ეფექტი, როგორც მინიმუმი მკურნალობისთვის ჭრილობებისა და ინფექციური დაავადებისას.

ფიჭა თაფლით

ანტიბიოტიკების მოქმედება ხშირად შემოიფარგლება მხოლოდ გარკვეული სახის პათოგენური ბაქტერიებით. მიკრობების უმეტესობა, რომლებიც იწვევენ ე.წ ნოზოკომიურ ინფექციებს, განსაკუთრებით საშიშროებას, რადგან ისინი რეზიდენტულია მინიმუმ ერთი ანტიბიოტიკით. ეს შეზღუდვები არ ყოფილა შესწავლის დროს თაფლის გამოყენების დროს, იგი მოქმედებდა ყველა ცნობილ  პათოგენების წინააღმდეგ, მათ შორის მრავლად იყო მულტირეზისტენტული ბაქტერიები. გადამწყვეტი იყო ის, რომ ბაქტერიებს არ შეეძლიათ ადაპტირება და წინააღმდეგობის გაწევა თაფლის მიმართ, როგორც ეს ანტიბიოტიკების შემთხვევაში ხდება.

თაფლი არის ყვავილოვანი ნექტარი, რომელიც ნაწილობრივ თხრიან თაფლის ფუტკრის ჩიყში. იგი შეიცავს 13-20% წყალს, 75-80% ნახშირწყლებს (გლუკოზა, ფრუქტოზა, საქაროზა), ვიტამინები, აგრეთვე ანტისეპტიკური ნივთიერებები, რის გამოც იგი გამოიყენება როგორც ტრადიციული წამალი.

მეცნიერებმა გამოიყენეს ისეთი ცნობილი თაფლის სახეობები, როგორიცაა კასკავა და ჟელე ბუჩქი ახალი ზელანდიიდან და ავსტრალიიდან (შეგროვებულია Leptospermum scoparium და Leptospermum polygalifolium მცენარეების ყვავილებიდან, ჩაის ხის ჯიშებიდან). ორივე ჯიში ასევე გამოიყენება მედიცინაში, მაგრამ თითქმის არასოდეს გამოიყენება საავადმყოფოებში. კვლევა ცალსახად ამტკიცებს, რომ სამედიცინო თაფლს ხშირ შემთხვევაში შეიძლება გამოყენებულ იქნას ანტისეპტიკური მალამოები ჭრილობების სამკურნალოდ ან კათეტერის სამკურნალოდ. ანტიბიოტიკების ხანმოკლე ხანგრძლივობის გათვალისწინებით, რეზისტენტობის დაჩქარების გამო, მიზანშეწონილია გამოიყენოთ ინფექციების მკურნალობის ალტერნატიული მეთოდები. ყველა გამოცდილებით თაფლის ნაყოფი აღებული იქნა ფუტკრებისგან, რომლებიც აგროვებდნენ ლეპტოსპერმიუმის ჩაის ხის ნექტარს. მეცნიერებმა ჯერ კიდევ არ იციან თაფლის ანტიბიოტიკულ მოქმედებაზე პასუხისმგებელი ზუსტი კომპონენტი და როგორ ახერხებს საბოლოოდ გაუმკლავდეს ინფექციებს. ისინი გვთავაზობენ, რომ კომპონენტი, სახელწოდებით მეთილგლოქსალი, თაფლის სხვა აქამდე უცნობი კომპონენტებთან ერთად, მოქმედებს პათოგენებზე, რაც ხელს უშლის მათ ახალი მუტაციების ჩამოყალიბებაში, რომლებიც მდგრადია თაფლის მიმართ.

ყველა გამოცდილი თაფლის ნაყოფი აღებული იქნა ფუტკრებისგან, რომლებიც აგროვებდნენ ლეპტოსპერმიუმის ჩაის ხის ნექტარს. მეცნიერებმა ჯერ კიდევ არ იციან თაფლის ანტიბიოტიკულ მოქმედებაზე პასუხისმგებელი ზუსტი კომპონენტი და როგორ ახერხებს ინფექციის გაუმკლავებას. ისინი გვთავაზობენ, რომ კომპონენტი, სახელწოდებით მეთილგლოქსალი, თაფლის სხვა აქამდე უცნობი კომპონენტებთან ერთად, მოქმედებს პათოგენებზე, რაც ხელს უშლის მათ ახალი მუტაციების ჩამოყალიბებაში, რომლებიც მდგრადია თაფლის მიმართ.

არც ისე დიდი ხნის წინ, ოტავის უნივერსიტეტის კანადელმა მეცნიერებმა გამოიკვლიეს თაფლის მოქმედება მიკროორგანიზმების 11 შტამზე, მათ შორის ისეთი საშიში პათოგენების ჩათვლით, როგორიცაა Staphylococcus aureus და Cyanogen stick. ორივე პათოგენი ხშირად გამძლეა ანტიბიოტიკების მოქმედების მიმართ და ამ შემთხვევაში პრაქტიკულად არ ექვემდებარება ექსპოზიციას.

ექიმების აზრით, თაფლს შეუძლია ეფექტურად გაანადგუროს ეს ბაქტერიები, როგორც თხევად სისქეში, ასევე წყლის ზედაპირზე არსებულ ბიოფილმენტებში.

მისი მოქმედების ეფექტურობა შედარებული იყო ანტიბიოტიკების ეფექტურობით, ხოლო ანტიბიოტიკებისადმი მდგრადი ბაქტერიები ასევე გარდაიცვალა თაფლთან კონტაქტის დროს.

მეცნიერების აზრით, ეს გამოკვლევა ადასტურებს თაფლის უნარს ქრონიკული runny ცხვირის მკურნალობისთვის.

როგორც ვირუსები, ასევე ბაქტერიები ცნობილია, რომ იწვევს წვიმების დროს. ვირუსული runny ცხვირი არ საჭიროებს ანტიბიოტიკების გამოყენებას და, როგორც წესი, თავისთავად მიდის.

ბაქტერიული რინიტის მკურნალობა უნდა ჩატარდეს ანტიბიოტიკებით, მაგრამ თუ ბაქტერია გახდა მათ მიმართ რეზისტენტული, მაშინ დაავადება შეიძლება გადავიდეს მუდმივ ქრონიკულ ფორმაში. ამ შემთხვევაში, მეცნიერთა აზრით, თაფლი შეიძლება ანტიბიოტიკების ეფექტური შემცვლელი იყოს და დაავადების განკურნება.

იხ. ვიდეო

არსებობს აგრეთვე ხელოვნური თაფლი, რომელსაც არაფერი აქვს საერთო ნატურალურ თაფლთან. მას აწარმოებენ საქაროზის ინვერსიით ლიმონის მჟავის დამატებით. ზოგჯერ უმატებენ სინთეთიკურ არომატიზატორებს. ხელოვნური თაფლი შესაძლოა გამოყენებული იყოს როგორც საკვები ნივთიერება, მაგრამ მას, არ გააჩნია სასარგებლო და სამკურნალო თვისებები. თაფლის ფალსიფიკაცია ფართოდ არის გავრცელებული. თაფლის ფალსიფიცირების ყველაზე მარტივი ხერხი: შაქრის სიროპს უმატებენ ძმარს და საღებავს; ასეთ „თაფლს“ ბოშურს უწოდებენ.

თაფლის ნაირსახეობები:

• მაისის თაფლი
• ცაცხვის თაფლი
• წიწიბურას თაფლი
• აკაციის თაფლი
• მზესუმზირის თაფლი
• მანანის თაფლი
• რაფსის თაფლი
• წაბლის თაფლი
• ფათალოს თაფლი

გაზის ბალონები

                         გაზის  ბალონები

                            

                                                      ჟანგბადის ბალოენები მაღალი წნევის ქვეშ

ჭურჭელი  შიდა წნევის ქვეშ მყოფი შეკუმშული, თხევადი (დიდი წნევის სახით თხევად სახით) და წნევის ქვეშ მყოფი გაზების შესანახად .

შეკუმშული ფორმით შენახული გაზები ნორმალურ ტემპერატურაში შედის: ჟანგბადი, ჰაერი, წყალბადი, აზოტი, მეთანი, ფტორი, ჰელიუმი და სხვა აირები.

სხვა გაზების უმეტესობა, როდესაც წნევა მოიმატებს, ხდება თხევადი და ინახება ცილინდრებში თხევადი ფორმით, სამაცივროდ. მაგალითად: ქლორი, ამიაკი, ნახშირორჟანგი, აზოტის ოქსიდი, თხევადი ნავთობის გაზები და სხვ.

                                                            

ბალონი გათხევადებული პროპან-ბუტანის ნარევი გაზიფიცირებული ავტომობილზე

 17. ბალონების შევსება, შენახვა და განმუხტვამუხლი 17. ბალონების შევსება, შენახვა და განმუხტვა

1. ჰაერის დაყოფის პროდუქტების ბალონების ტრანსპორტირება უნდა ხორციელდებოდეს ვერტიკალურ

მდგომარეობაში.

2. შევსებული და ცარიელმუხლიი ბალონები უნდა ინახებოდეს კონტეინერებში ან გალიებში.

3. ბალონის საწყობში გასასვლელის სიგანე უნდა აკმაყოფილებდეს შესაბამისი სტანდარტის მოთოვნებს.

4. ჭურჭლის შევსების სათავსოსა და შენობას შორის, საიდანაც ხორციელდება ბალონის შესავსებად

შეკუმშული აირის მისაწოდებელი მოწყობილობის მართვა, უზრუნველყოფილი უნდა იყოს ორმხრივი

საწარმოო კავშირი.

                                                                 

                                                   კლასიკური ფოლადის გაზის ბალონი 50 ლ

მუხლი 18. ჟანგბადგამანაწილებელი (მარეგულირებელი) პუნქტები (ჟგპ)

1. ჟანგბადის წნევის შემცირება და მისი საჭირო დონეზე შენარჩუნების უზრუნველყოფა იმ

ჟანგბადმომარაგების სისტემაში, რომელშიც ჟანგბადის ხარჯი მეტია 6000 მ3/სთ-ზე და წნევა 0.6

მპა(6კგძ/სმ2) - 4მპა(40კგძ/სმ2) ფარგლებშია, უნდა ხორციელდებოდეს ჟანგბადგამანაწილებელ პუნქტებში.

2. ჟანგბადგამანაწილებელი პუნქტი უნდა აკმაყოფილებდეს შესაბამისი სტანდარტის მოთხოვნებს.

3. რეგულირების თითოეული ხაზის ჩამკეტის მილტუჩა შეერთებებს, რეგულატორამდე და მის შემდეგ,

რეგულატორის მხრიდან უნდა ჰქონდეთ შუა სადები რგოლები. რემონტის დროს ამ რგოლების ნაცვლად

უნდა იყოს დაყენებული სახშობები.

4. თითოეულ ჟანგბადსადენზე ჟანგბადგამანაწილებელი პუნქტის წინ შესაბამისი სტანდარტის მიხედვით

დაყენებული უნდა იყოს გამომრთველი და ჩამკეტი დისტანციური მართვით.მუხლი 18. ჟანგბადგამანაწილებელი (მარეგულირებელი) პუნქტები (ჟგპ)

1. ჟანგბადის წნევის შემცირება და მისი საჭირო დონეზე შენარჩუნების უზრუნველყოფა იმ

ჟანგბადმომარაგების სისტემაში, რომელშიც ჟანგბადის ხარჯი მეტია 6000 მ3/სთ-ზე და წნევა 0.6

მპა(6კგძ/სმ2) - 4მპა(40კგძ/სმ2) ფარგლებშია, უნდა ხორციელდებოდეს ჟანგბადგამანაწილებელ პუნქტებში.

                                                              

ბალონის ვინტილი ВБ-12,8  გაზის ბალომნზე ისარი მახავიკზე მიუთითებს მიმართულებას ბრუნვის  დახურვისას 

2. ჟანგბადგამანაწილებელი პუნქტი უნდა აკმაყოფილებდეს შესაბამისი სტანდარტის მოთხოვნებს.

3. რეგულირების თითოეული ხაზის ჩამკეტის მილტუჩა შეერთებებს, რეგულატორამდე და მის შემდეგ,

რეგულატორის მხრიდან უნდა ჰქონდეთ შუა სადები რგოლები. რემონტის დროს ამ რგოლების ნაცვლად

უნდა იყოს დაყენებული სახშობები.

4. თითოეულ ჟანგბადსადენზე ჟანგბადგამანაწილებელი პუნქტის წინ შესაბამისი სტანდარტის მიხედვით

დაყენებული უნდა იყოს გამომრთველი და ჩამკეტი დისტანციური მართვით.

5. ჟანგბადგამანაწილებელი პუნქტის რეგულირების თითოეული ხაზი აღჭურვილი უნდა იყოს ხმოვან-

შუქური სიგნალიზაციით და ბლოკირების სისტემით, რომელიც აკმაყოფილებს შესაბამისი სტანდარტის

მოთხოვნებს.

6. 1.6 მპა(16კგძ/სმ2)-ზე მეტ წნევაზე მომუშავე ჟანგბადსადენებზე, ჟანგბადგამანაწილებელი პუნქტის წინ

დაყენებული უნდა იყოს ფილტრები.

7. ბაიპასი, რომელიც გათვალისწინებულია ჟანგბადსადენის გამოქრევისათვის, განთავსებული უნდა იყოს

ჟანგბადგამანაწილებელი პუნქტის ფარგლებს გარეთ და უნდა გააჩნდეს მოსახსნელი მილყელები და

სახშობები.

8. ჟანგბადგამანაწილებელი პუნქტის, რომელსაც ჟანგბადი მიეწოდება 300 მმ-ზე მეტი დიამეტრის

მილსადენით, მართვის შენობა განთავსებული უნდა იყოს შესაბამისი სტანდარტის მოთხოვნების

მიხედვით

მუხლი 19. მუდმივი წნევისა და მოცულობის გაზგოლდერი, რეციპიენტი

1. მუდმივი წნევის მშრალი და სველი ფოლადის გაზგოლდერი, რომელიც გამოიყენება ჰაერის დაყოფის

პროდუქტებისათვის, აღჭურვილი უნდა იყოს შესაბამისი სტანდარტით განსაზღვრული შევსების დონის

დისტანციური მაჩვენებლებით და შევსების სიგნალიზატორით.

2. გაზგოლდერი აღჭურვილი უნდა იყოს ვაკუუმსაწინააღმდეგო დაცვით.

3. გაზგოლდერის წყლის გადასაღვრელი ავზების ჩამკტები მუდმივად სავსე უნდა იყოს წყლით.

4. შენობის გარეთ განთავსებული ფოლადის გაზგოლდერის და რეციპიენტის გარე ზედაპირი შეღებილი

უნდა იყოს ღია ფერში.

ჩამკეტი არმატურით გამოსართავი რეციპიენტის თითოეულ ჭურჭელს ან ჭურჭელთა ჯგუფს უნდა გააჩნდეს

ატმოსფეროში გაზის გამგდები არმატურა, რომელთა მომსახურება შესაძლებელია მიწის ზედაპირიდან.

5. 200 მ3-ზე მეტი მოცულობის და 1.6 მპა(16კგძ/სმ2)-ზე მეტი წნევაზე მომუშავე რეციპიენტისათვის, მისი

ჟანგბადსადენთან მიერთების ადგილას დაყენებული უნდა იყოს დისტანციური მართვის ჩამკეტი.

6. გარეთ განთავსებული რეციპიენტი შემორაგული უნდა იყოს შესაბამისი სტანდარტით განსაზღვრული

ღობით.

                                                          

წყალბადის შესანახი ბალონების კასკადი შევსების სისემა ჰორიზონტალური მდგომარეობაში

7. გაზგოლდერი და რეციპიენტი უნდა აკმაყოფილებდეს შესაბამისი სტანდარტის მოთხოვნებს.მუხლი 19. მუდმივი წნევისა და მოცულობის გაზგოლდერი, რეციპიენტი

1. მუდმივი წნევის მშრალი და სველი ფოლადის გაზგოლდერი, რომელიც გამოიყენება ჰაერის დაყოფის

პროდუქტებისათვის, აღჭურვილი უნდა იყოს შესაბამისი სტანდარტით განსაზღვრული შევსების დონის

დისტანციური მაჩვენებლებით და შევსების სიგნალიზატორით.

2. გაზგოლდერი აღჭურვილი უნდა იყოს ვაკუუმსაწინააღმდეგო დაცვით.

3. გაზგოლდერის წყლის გადასაღვრელი ავზების ჩამკტები მუდმივად სავსე უნდა იყოს წყლით.

4. შენობის გარეთ განთავსებული ფოლადის გაზგოლდერის და რეციპიენტის გარე ზედაპირი შეღებილი

უნდა იყოს ღია ფერში.

ჩამკეტი არმატურით გამოსართავი რეციპიენტის თითოეულ ჭურჭელს ან ჭურჭელთა ჯგუფს უნდა გააჩნდეს

ატმოსფეროში გაზის გამგდები არმატურა, რომელთა მომსახურება შესაძლებელია მიწის ზედაპირიდან.

5. 200 მ3-ზე მეტი მოცულობის და 1.6 მპა(16კგძ/სმ2)-ზე მეტი წნევაზე მომუშავე რეციპიენტისათვის, მისი

ჟანგბადსადენთან მიერთების ადგილას დაყენებული უნდა იყოს დისტანციური მართვის ჩამკეტი.

6. გარეთ განთავსებული რეციპიენტი შემორაგული უნდა იყოს შესაბამისი სტანდარტით განსაზღვრული

ღობით.

7. გაზგოლდერი და რეციპიენტი უნდა აკმაყოფილებდეს შესაბამისი სტანდარტის მოთხოვნებს

                                                     

უფრო უსაფრთხო იქნება, რომ ცილინდრები ჰქონდეთ ინდივიდუალურად დატვირთულ გრილ ადგილას, ვიდრე მზეზე ხუფი ქონდეს და  იყოს მიჯაჭვული, როგორც ეს აქ ჩანს.

მუხლი 5. ჰაერის დაყოფის დანადგარი და მისი ექსპლუატაცია 1. ტექნოლოგიური სისტემები აღჭურვილი უნდა იყოს მათი უსაფრთხო ექსპლუატაციის უზრუნველმყოფი კონტროლის, დაცვის და ბლოკირების საშუალებებით. 2. მომსახურე პერსონალის სამუშაო ადგილზე გამოკრული უნდა იყოს აგრეგატებისა და მილსადენების განთავსების და ტექნოლოგიური კვანძების სქემები. 3. ჰაერის დაყოფის პროდუქტების მწარმოებელს და მოხმარებელს უნდა გააჩნდეს ჰაერის დაყოფის დანადგარის ინსტრუქცია ან/და პასპორტი. 4. აკრძალულია ჟანგბადთან მომუშავე მოწყობილობის და მილსადენების გამოყენება ჰაერთან, აზოტთან, არგონთან და სხვა აირებთან მუშაობისათვის.

                                                          

                                                                  ჰელიუმის ბალონები გალიაში

 5. აკრძალულია იმ გაუმართავი ბლოკირების სისტემისა და დამცავი საშუალების ექსპლუატაცია, რომელის საშუალებით კონტროლდება და რეგულირდება: ა) წნევა მანქანასა და აპარატში; ბ) სითხის დონე; გ) ტემპერატურა რევერსული თბოგაცვლის აპარატში; დ) ტემპერატურა აირის გამაცივებელი დანადაგარის წინ და უკან; ე) ტემპერატურა მანქანის საკისრეებზე; ვ) მიღებული პროდუქტების და გადასამუშავებელი ჰაერის ხარჯი, რომლებიც ცირკულირდება ადსორბერებიდან ამაორთქლებლის შემდეგ. 6. აკრძალულია ჰაერის დაყოფის დანადგარის ექსპლუატაცია ჰერმეტულობის დარღვევის შემთხვევაში. 7. აკრძალულია წყლის დაგროვება საძირკველის სარდაფებსა და მომიჯნავე ორმოებში. 8. აკრძალულია ჰაერის დაყოფის დანადგარის ბლოკშიდა სივრცეში და საცავში თხევად ჟანგბადთან რეაქციისას აფეთქებასაფრთხიანი მასალების გამოყენება. 9. ჰაერის დაყოფის დანადგარი და მისი ცალკეული მოწყობილობა მათ შორის ჟანგბადის კომპრესორი, თხევადი ჟანგბადის შესანახი მოცულობა, ასევე აირადი და თხევადი ჟანგბადის მილსადენები უნდა იყოს ჩამიწებული, გააჩნდეს საერთო ჩამიწების კონტური და მეხამრიდი. http://www.matsne.gov.ge 30016007010003017698 10. სატრანსპორტო ცისტერნებისა და კრიოგენული ჭურჭლების შევსება/დაცლა უნდა განხორცილდეს შესაბამისი სტანდარტის მოთხოვნების მიხედვით მოწყობილ მოედანზე. 11. თხევადი კრიოგენული პროდუქტის ტრანსპორტირება, ჭურჭლის შევსება და დაცლა უნდა შეესაბამებოდეს შესაბამის ინსტრუქციაში მითითებულ მოთხოვნებს. იმ შემთხვევაში, თუ მოცულობაზე შესაბამის ინსტრუქციაში არ არის მითითება, მაშინ მოცულობა არ უნდა იყოს ¾-ზე მეტი. 12. აკრძალულია თხევადი კრიოგენული პროდუქტის გადასატანი ჭურჭლის შენახვა და ტრანსპორტირება, იმ შემთხვევაში, თუ ჭურჭლის თავსახური არ აკმაყოფილებს შესაბამისი სტანდარტის მოთხოვნებს. 13. აკრძალულია დანადგარის ექსპლუატაცია დასაშვები მონაცემებით განსაზღვრულზე მეტი დატვირთვისა და წნევის შემთხვევაში. აღნიშნული დაშვებები უნდა ეყრდნობოდეს: შესაბამისი სტანდარტის მოთოვნებს, დამამზადებლის მიერ ინსტრუქციით განსაზღვრულ მოთხოვნებს ან დამოუკიდებელი შესაბამისი ლაბორატორიის მიერ დამტკიცებულ მოთხოვნებს. 14. დანადგარის სარქველი და უკუსარქველი უნდა აკმაყოფილებდეს შესაბამისი სტანდარტის მოთხოვნებს. 15. ჰაერის დაყოფის ერთ პროდუქტზე მომუშავე მოწყობილობის გამოყენებისას (გარდა ჟანგბადისა) სხვა პროდუქტისათვის დაცული უნდა იყოს შესაბამისი სტანდარტის მოთხოვნები. 16. აკრძალულია ჰაერის დაყოფის დანადგარის ექსპლუატაცია, თუ ჰაერში მინარევების კონცენტრაცია აღემატება შესაბამის ინსტრუქციაში მითითებულ მოთხოვნებს..

                                                                           იხ. ვიდეო

გაზის ბალონებმა  უნდა გაიარონ სავალდებულო ტექნიკური შემოწმების პროცედურა კონკრეტული დიზაინის და სამუშაო პირობებისთვის განსაზღვრული პერიოდის შემდეგ. ტექნიკური გამოკვლევის შედეგები აღირიცხება პასპორტში ზემოქმედების ბეჭდით: შედუღებულ ცილინდრებზე - თავის  მახლობლად დაფიქსირებულ ლითონის ფირფიტაზე, თვის  გვერდიდან ქვედა ცილინდრებზე. პასპორტი შეიცავს ინფორმაციას ცილინდრის შესახებ - მასა, სიმძლავრე, დამზადების თარიღი და ა.შ. მხოლოდ სრულად ფუნქციონალური გაზის ცილინდრებია, რომლებმაც გაიარეს ტექნიკური შემოწმების პროცედურა.

ტრანსპორტირების დროს ცილინდრების მექანიკური დაცვისთვის შეიძლება გამოყენებულ იქნას რეზინის რგოლები.

ჟანგბადის ცილინდრებისა და აალებადი საწვავის ღუმელებზე სარქველების ძაფის მიმართულება განსხვავებულია , რათა გამოირიცხოს გადაცემათა კოლოფის კავშირი წვის გაზების ნარჩენებთან ჟანგბადის ცილინდრამდე და ფეთქებადი ნარევების წარმოქმნა.

გაზის ცილინდრის აფეთქება ტოლია  ძალის 122 მმ საარტილერიო ჭურვის დეტონაციის და შეიძლება გამოიწვიოს სერიოზული დაზიანება და სიკვდილი. მაგალითად, 2015 წელს ინდოეთში, დაახლოებით 80 ადამიანი დაიღუპა ბალონის  აფეთქების შედეგად კაფეში, მეზობელი კორპუსი ჩამოინგრა.