ბერია, ლავრენტი პავლოვიჩი

ცოდნა სინათლეა - Knowledge is light - Знание свет -  

        ბერია, ლავრენტი პავლოვიჩი

საკავშირო კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების)/სკპ ცენტრალური კომიტეტის პოლიტბიუროს წევრი 

დროშა

1946 წლის 18 მარტი  – 1953 წლის 7 ივლისი

დროშა

სსრკ-ის შინაგან საქმეთა მინისტრი

დროშა

1953 წლის 15 მარტი  – 26 ივნისი

მთავრობის მეთაური

გეორგი მალენკოვი

წინამორბედი

სერგეი კრუგლოვი

მემკვიდრე

სერგეი კრუგლოვი

დროშა

სსრკ სახელმწიფო თავდაცვის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე

დროშა

1944 წლის 16 მაისი  – 1945 წლის 4 სექტემბერი

მემკვიდრე

თანამდებობა გაუქმდა

დროშა

სსრკ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარი

დროშა

1938 წლის 24 ნოემბერი  – 1945 წლის 29 დეკემბერი

მთავრობის მეთაური

ვიაჩესლავ მოლოტოვი

იოსებ სტალინი

წინამორბედი

ნიკოლაი ეჟოვი

მემკვიდრე

სერგეი კრუგლოვი

დროშა

საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) თბილისის საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივანი

დროშა

1937 წლის მაისი  – 1938 წლის 31 აგვისტო

დროშა

საკავშირო კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკები) ამიერკავკასიის რეგიონალური კომიტეტის პირველი მდივანი

დროშა

1932 წლის 17 ოქტომბერი  – 1937 წლის 23 აპრილი

წინამორბედი

ივან ორახელაშვილი

მემკვიდრე

თანამდებობა გაუქმდა

დროშა

საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი [ქართველი]

დროშა

1931 წლის 14 ნოემბერი  – 1938 წლის 31 აგვისტო

წინამორბედი

ლავრენტი ქართველიშვილი

მემკვიდრე

კანდიდ ჩარკვიანი

დროშა

საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარი

დროშა

1927 წლის 4 აპრილი  – 1930 წლის დეკემბერი

წინამორბედი

ალექსეი გეგეჭკორი

მემკვიდრე

სერგეი გოგლიძე

დაბადება

1899 წლის 17 (29) მარტი

მერხეული , სოხუმის ოლქი , ქუთაისის გუბერნია , კავკასიის ადმინისტრაცია , რუსეთის იმპერია

სიკვდილი

1953 წლის 23 დეკემბერი (54 წლის)ან მოსამზადებელი. 1953 წლის 26 ივნისი  (54 წლის)

მოსკოვი , სსრკ 

სამარხი

დონსკოის სასაფლაო

მამა

პაველ ხუხაევიჩ ბერია

დედა

მარტა ბესარიონოვნა ჯაკელი

მეუღლე

ნინო თეიმურაზოვნა გეგეჭკორი

ბავშვები

ბერია, სერგო ლავრენტიევიჩი

წვეულება

რსდმპ(ბ) 1917 წლიდან , რკპ(ბ) 1918 წლიდან, სკკპ(ბ) 1925 წლიდან, სკკპ 1952 წლიდან

განათლება

ბაქოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი

პროფესია

რევოლუციონერი , ინჟინერი , არქიტექტორი , პოლიტიკოსი , ჩეკისტი , სამხედრო ლიდერი

რელიგიისადმი დამოკიდებულება

ათეიზმი

ავტოგრაფი

ავტოგრაფის სურათი

ჯილდოები

სოციალისტური შრომის გმირი

ლენინის ორდენი ლენინის ორდენი ლენინის ორდენი ლენინის ორდენი

ლენინის ორდენი წითელი დროშის ორდენი წითელი დროშის ორდენი წითელი დროშის ორდენი

სუვოროვის პირველი ხარისხის ორდენი საიუბილეო მედალი „მუშათა და გლეხთა წითელი არმიის 20 წლის იუბილე“ მედალი „მოსკოვის დასაცავად“ მედალი „სტალინგრადის დასაცავად“

მედალი „კავკასიის დაცვისთვის“ მედალი „გერმანიაზე გამარჯვებისთვის 1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში“ მედალი „მოსკოვის 800 წლის იუბილეს ხსოვნისადმი“ საიუბილეო მედალი „საბჭოთა არმიისა და საზღვაო ძალების 30 წელი“

სუხბაატარის ორდენი წითელი დროშის ორდენი (მონღოლეთი)

რესპუბლიკის ორდენი (ტუვა) საქართველოს სსრ-ის წითელი დროშის ორდენი – 1923 საქართველოს სსრ შრომის წითელი დროშის ორდენი – 1931 სომხეთის სსრ შრომის წითელი დროშის ორდენი აზერბაიჯანის სსრ შრომის წითელი დროშის ორდენი - 1932

ჩეკა-გპუ-ს საპატიო მოღვაწე (ვ) ჩეკა-GPU-ს საპატიო მოღვაწე (XV)

სტალინის პრემია სტალინის პრემია

(ყველა ჯილდო ჩამოერთვა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1953 წლის 31 დეკემბრის დადგენილებით)

სამხედრო სამსახური

მომსახურების წლები

1938-1953 წწ.

აფილირება

 სსრკ

სამხედრო ნაწილის ფილიალი

NKVD

რანგი

სსრკ-ის NKVD/NKGB-ს სახელმწიფო უშიშროების გენერალური კომისარი

სახელმწიფო უშიშროების გენერალური კომისარი (1941–1945) საბჭოთა კავშირის მარშალი (1945–1953)

საბჭოთა კავშირის მარშალი

(ტიტული ჩამოერთვა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1953 წლის 31 დეკემბრის დადგენილებით)

ბრძანება გაცემული

სსრკ-ის ნკვდ-ს სახელმწიფო უშიშროების მთავარი დირექტორატის უფროსი (1938) სსრკ-ის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარი (1938-1945) სახელმწიფო თავდაცვის კომიტეტის წევრი (1941-1944) საქართველოს სსრ-ის ნკვდ-ს სახალხო კომისარი (1927-1930)

სსრკ-ის შინაგან საქმეთა მინისტრი (1953)

ბრძოლები

რუსეთის სამოქალაქო ომი,

დიდი სამამულო ომი,

ცივი ომი

ლავრენტი პავლოვიჩ ბერია ( ქართულად: ლავრენტი პავლეს ძე ბერია ლავრენტი პავლეს ძე ბერია ; მარტი 17  (29) , 1899 , მერხეული , ქუთაისის გუბერნატორი , რუსეთის იმპერია  – 23 დეკემბერი , 1953 , მოსკოვი ) იყო საბჭოთა კავშირის 1 სახელმწიფო უშიშროების გენერალი და პარტიული მოღვაწე . საბჭოთა კავშირის მარშალი (1945)  , სოციალისტური შრომის გმირი (1943), ჩამოერთვა ეს ტიტულები 1953 წელს.

ბიოგრაფია

ადრეული წლები

ლავრენტი ბერია დაიბადა 1899 წლის 29 მარტს ქუთაისის გუბერნიაში, სოხუმის ოკრუგის სოფელ მერხეულში, მართა ჯაყელის და პავლე ბერიას ოჯახში.

მართა (1868–1955 წწ.), იყო ღრმად მორწმუნე და ეკლესიური ადამიანი, ცდილობდა შვილები ეკლესიურად აღეზარდა, თავად დიდ დროს ატარებდა ეკლესიაში და იქვე გარდაიცვალა. იგი იყო გურიის რეგიონიდან, კეთილშობილური ქართული ოჯახიდან და პავლე ბერიაზე (1872–1922) დაქორწინებამდე, ის იმყოფებოდა ქორწინებაში. მისი პირველი ქმარი იყო სოფელ ჯგალში (ამჟამინდელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი) მცხოვრები დიმიტრი კვარაცხელია, სოფლის მღვდლის, ამ არემარეში საკმაოდ ცნობილი ადამიანის, პეტრე კვარაცხელიას ძმა. დიმიტრი ადრე გარდაიცვალა და მართას მისგან დარჩა ორი შვილი - თამარი და კაპიტონი.^[1][2]

დაქვრივებული ჯაყელის ქალი გათხოვდა პავლე ბერიაზე, რომელიც ჯგალში ჩადიოდა ხოლმე სამუშაოდ. პავლემ მართა, თავის შვილებთან ერთად, სოფელ მერხეულში წაიყვანა, სადაც საბოლოოდ დასახლდნენ კიდეც. მართას აქ შეეძინა ლავრენტი და ანეტა.

განათლება ლავრენტი ბერიამ მიიღო ჯერ სოხუმის ტექნიკუმში, შემდეგ სწავლა განაგრძო ბაქოს საშუალო მექანიკურ-სამშენებლო სასწავლებელში, რომელიც 1919 წელს დაამთავრა და ბაქოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში ჩაირიცხა, რომელიც არ დაუსრულებია.

1917 წლის მარტში ლავრენტი ბერია რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის (ბოლშევიკების) რიგებში შევიდა, 1917 წლის ივნისიდან დეკემბრამდე რუსეთის კავკასიის არმიაში ტექნიკოს-პრაქტიკანტად მსახურობდა.

კარიერის დასაწყისი

1918 წლის იანვარში კავკასიის ფრონტზე განლაგებულმა რუსეთის არმიამ საქართველოს ოკუპაციის წარუმატებელი ცდის შემდეგ ბაქოსკენ დაიხია. დემორალიზებული არმია საბჭოთა რუსეთის პოლიტიკურმა ხელმძღვანელობამ ბაქოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების მიზნით გამოიყენეს. 1918 წლის აპრილში შეიქმნა ე. წ. ბაქოს კომუნა. 1918-1920 წლებში ლავრენტი ბერია ბაქოში ჯერ დეპუტატთა საბჭოს სამდივნოში, ბაქოს კომუნის განადგურების შემდეგ (1918 წლის სექტემბერი) ერთ-ერთ ქარხანაში — კანტორის მოხელედ, ხოლო შემდეგ ბაქოს საბაჟოზე მუშაობდა. 1920 წლის აპრილში საბჭოთა რუსეთის XI წითელმა არმიამ აზერბაიჯანი დაიპყრო. 1920 წლის აპრილ-მაისში ლავრენტი ბერია საბჭოთა რუსეთის XI წითელი არმიის სამხედრო-რევოლუციურ საბჭოსთან არსებული კავკასიის ფრონტის სარეგისტრაციო განყოფილების რწმუნებული იყო. XI წითელი არმიის სამხედრო-რევოლუციურმა საბჭომ ლავრენტი ბერია საგანგებო დავალებით არალეგალურად გაგზავნა საქართველოში. 1920 წლის ივნისში იგი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ხელისუფლებამ დააპატიმრა. საქართველოსა და რუსეთს შორის 1920 წლის 7 მაისს დადებული ხელშეკრულების შესაბამისი მუხლის საფუძველზე საქართველოში საბჭოთა რუსეთის სრულუფლებიანმა წარმომადგენელმა სერგეი კიროვმა ლავრენტი ბერიას განთავისუფლება მოითხოვა. ლავრენტი ბერია პატიმრობიდან გაათავისუფლეს და აზერბაიჯანში გაასახლეს.

აზერბაიჯანში დაბრუნების შემდეგ, 1920 წლის აგვისტოდან ოქტომბრამდე ლავრენტი ბერია აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის საქმეთა მმართველად მუშაობდა. 1920 წლის ოქტომბერში ლავრენტი ბერია აზერბაიჯანის საგანგებო კომისიის პასუხისმგებელ მდივნად დაინიშნა. მის მოვალეობას წარმოადგენდა ბაქოში ბურჟუაზიის ექსპროპრიაციის განხორციელება და ქალაქის მუშათა საყოფაცხოვრებო მდგომარეობის გაუმჯობესება. 1921 წლის მაისიდან 1922 წლის ნოემბრამდე ლავრენტი ბერია აზერბაიჯანის საგანგებო კომისიის საიდუმლო-პოლიტიკური ნაწილის უფროსის მოადგილე იყო, შემდეგ — უფროსი, ბოლოს კი აზერბაიჯანის სსრ საგანგებო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე.

ლავრენტი ბერიას სამსახურებრივი კარიერა საქართველოშიც წარმატებული გამოდგა. 1922-1926 წლებში იგი ჯერ საქართველოს სსრ საგანგებო კომისიის საიდუმლო-ოპერატიული ნაწილის უფროსი, ხოლო შემდეგ საქართველოს სსრ საგანგებო კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე იყო. ლავრენტი ბერიას ხელმძღვანელობით მიმდინარეობდა 1924 წლის აჯანყების მონაწილეთა საქმის გამოძიება. მალე ლავრენტი ბერია დააწინაურეს. 1926 წლის 2 დეკემბრიდან 1931 წლის 3 დეკემბრამდე ლავრენტი ბერია საქართველოს სსრ სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს თავმჯდომარე, ამიერკავკასიის სფსრ-ში საბჭოთა კავშირის გაერთიანებული სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს სრულუფლებიანი წარმომადგენლის მოადგილე და ამიერკავკასიის საბჭოთა სოციალისტური ფედერაციული რესპუბლიკის სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს უფროსის მოადგილე იყო. 1926 წლის დეკემბრიდან 1931 წლის 17 აპრილამდე ის ამიერკავკასიის სფსრ-ში საბჭოთა კავშირის გაერთიანებული სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს სრულუფლებიანი წარმომადგენლობის საიდუმლო-ოპერატიული სამმართველოს უფროსადაც მუშაობდა. 1927 წლის 4 აპრილიდან 1930 წლის 30 დეკემბრამდე ლ. ბერია იყო საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარი. 1931 წლის 17 აპრილიდან 3 დეკემბრამდე ლავრენტი ბერია იყო ამიერკავკასიის სფსრ-ის სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს თავმჯდომარე და ამიერკავკასიის ფედერაციაში საბჭოთა კავშირის გაერთიანებული სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველოს სრულუფლებიანი წარმომადგენელი. იოსებ სტალინის ნების თანახმად, ლავრენტი ბერიას სამსახურებრივი კარიერა პარტიულ ორგანოებში გაგრძელდა.

საქართველოს ლიდერის პოზიცია

1931 წლის 14 ნოემბერს ლავრენტი ბერია საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის პირველ მდივნად აირჩიეს. ამ თანამდებობაზე მან 1938 წლის 31 აგვისტომდე დაჰყო (ამ პერიოდში, 1937 წლის მაისიდან 1938 წლის 31 აგვისტომდე ლავრენტი ბერია საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) თბილისის საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივანიც იყო). 1932 წლის 17 ოქტომბერს ლავრენტი ბერია საკავშირო კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის პირველ მდივნად აირჩიეს. ამ თანამდებობაზე ის 1937 წლის 23 აპრილამდე მუშაობდა.

ბერიამ მოახდინა თბილისში საბჭოთა დამსჯელი ორგანოების ცენტრალიზება. მანამდე ორი დამსჯელი ორგანო მოქმედებდა, საქართველოსა და ამიერკავკაიის რესპუბლიკების ჩეკები. ისინი ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ ხალხის დაჭერას, დახვრეტასა და გადასახლებაში. ბერიამ, რომელიც ამ დროს საქართველოს სსრ-ს ცეკას პირველი მდივანი იყო. ამ ორგანოების ცენტრალიზაცია მოახდინა და ერთგვარი სისტემა შეიტანა მათ მუშაობაში. შექმნა სამეული (ე.წ. ტროიკა) სერგო გოგლიძის, ვლადიმერ დეკანოზოვის და ამაიაკ ქობულოვის შემადგენლობით. გაამარტივა გამოძიებისა და სიკვდილის მისჯის პროცესი. უშუალოდ ხელმძღვანელობდა ქართველი ინტელექტუალების, მიხეილ ჯავახიშვილის, დიმიტრი შევარდნაძის, ევგენი მიქელაძის, ტიციან ტაბიძის, ნიკოლო მიწიშვილის და სხვათა წინააღმდეგ რეპრესიებს.

კარიერა მოსკოვში

1938 წელს პოლიტიკურ ოპოზიციასთან ბრძოლაში ჩაბმულმა იოსებ სტალინმა თავისი ფავორიტი მოსკოვში გადაიყვანა. 1938 წლის 22 აგვისტოს ლავრენტი ბერია საბჭოთა კავშირის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის — ნიკოლოზ ეჟოვის პირველ მოადგილედ დაინიშნა, იმავდროულად, 1938 წლის 29 სექტემბერს გახდა საბჭოთა კავშირის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის სახელმწიფო უშიშროების მთავარი სამმართველოს უფროსი. 1938 წლის 25 ნოემბერს ლავრენტი ბერია საბჭოთა კავშირის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრად დაინიშნა, ამასთან, სახელმწიფო უშიშროების მთავარი სამმართველოს უფროსის თანამდებობაც შეინარჩუნა. 1938 წლის 17 დეკემბერს ლავრენტი ბერიამ სახელმწიფო უშიშროების მთავარი სამმართველოს უფროსად თბილისიდან გადაყვანილი თავისი ფავორიტი ვსევოლოდ მერკულოვი დანიშნა.

ბერია სტალინის ქალიშვილთან, სვეტლანა ალელუევასთან, და სტალინთან (უკანა ფონზე).

1938 წლის მარტში ლავრენტი ბერია საკავშირო კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის პოლიტბიუროს (1952 წლიდან პრეზიდიუმის) წევრობის კანდიდატად აირჩიეს (პოლიტბიუროს წევრი 1946 წლის მარტში გახდა). იოსებ სტალინი ლავრენტი ბერიას ხელში დიდ ძალაუფლებას უყრიდა თავს. 1941 წლის 3 თებერვალს, ისე, რომ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის თანამდებობა არ დაუტოვებია, ლავრენტი ბერია საბჭოთა კავშირის სახალხო კომისართა საბჭოს (1946 წლიდან მინისტრთა საბჭოს) თავმჯდომარის მოადგილე გახდა. ამავე დროს შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის შემადგენლობიდან გამოყოფილ იქნა სახელმწიფო უშიშროების მთავარი სამმართველო და იგი დამოუკიდებელ კომისარიატად — საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო უშიშროების სახალხო კომისარიატად გარდაიქმნა. 1941 წლის 20 ივლისს, საბჭოთა კავშირზე გერმანიის თავდასხმის შემდეგ, შინაგან საქმეთა და სახელმწიფო უშიშროების სახალხო კომისარიატები კვლავ გაერთიანდა შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატად, სახალხო კომისრის თანამდებობა ლავრენტი ბერიამ შეინარჩუნა. 1943 წლის 14 აპრილს კი შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატს კვლავ გამოეყო სახელმწიფო უშიშროების სახალხო კომისარიატი.

გერმანია-საბჭოთა კავშირის ომის დაწყების შემდეგ, 1941 წლის 30 ივნისს, შეიქმნა საგანგებო ორგანო — თავდაცვის სახელმწიფო კომიტეტი (თავმჯდომარე იოსებ სტალინი), რომლის წევრი ლავრენტი ბერიაც იყო. 1944 წლის მაისიდან ლავრენტი ბერია დაინიშნა თავდაცვის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილედ. ამ თანამდებობაზე მან 1944 წლის სექტემბრამდე დაჰყო. როგორც თავდაცვის სახელმწიფო კომიტეტის წევრი, ლავრენტი ბერია აკონტროლებდა სამხედრო მრეწველობის (არტილერიის, ნაღმმტყორცნების, საავიაციო ძრავების, თვითმფრინავებისა და სხვ.) წარმოებას.

1944 წლის 3 დეკემბერს ლავრენტი ბერიას ურანის გამდიდრების მიზნით მიმდინარე სამუშაოების ხელმძღვანელობა დაევალა. 1945 წლის 25 აგვისტოდან 1953 წლის მარტამდე იგი სათავეში ედგა საბჭოთა კავშირის თავდაცვის სახელმწიფო კომიტეტთან (1946 წლიდან მინისტრთა საბჭოსთან) არსებულ ატომური ბომბის დამზადების მიზნით შექმნილ სპეციალურ კომიტეტს (ატომური ბომბი გამოსცადეს 1949 წლის 29 აგვისტოს).

მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი პერიოდი

1945 წლის 29 დეკემბერს ლავრენტი ბერიამ საბჭოთა კავშირის შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის თანამდებობა დატოვა და მთელ დროს სახალხო კომისართა საბჭოში (1946 წლიდან მინისტრთა საბჭოში) მოღვაწეობასა და ატომური ბომბის დამზადების მიზნით შექმნილ სპეციალური კომიტეტის ხელმძღვანელობას უთმობდა.

როდესაც სტალინი 70-ს მიუახლოვდა, მის გარემოცვას შორის გამძაფრდა ფარული ბრძოლა მემკვიდრეობისთვის. ომის დასასრულს ერთ-ერთ გამოკვეთილ კანდიდატად ითვლებოდა ანდრეი ჟდანოვი, რომელიც ომის დროს მსახურობდა კომუნისტური პარტიის ლიდერად ლენინგრადში, 1946 წლიდან კი კულტურულ საკითხებს კურირებდა. 1946 წლის შემდეგ ბერიამ დაამყარა ალიანსი მალენკოვთან და შეეწინააღმდეგა ჟდანოვის აღზევებას.

ახალი შინაგან საქმეთა მინისტრი სერგეი კრუგლოვი არ იყო ბერიას მომხრე. ასევე, 1946 წლის ზაფხულისთვის, ბერიას კაცი, ვსევოლოდ მერკულოვი, სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ხელმძღვანელად შეცვალა ვიქტორ აბაკუმოვმა. აბაკუმოვი ხელმძღვანელობდა საბჭოთა სამხედრო კონტრდაზვერვას (სმერშ-ს) 1943 წლიდან 1946 წლამდე, მას აკავშირებდა მჭიდრო თანამშრომლობა ბერიასთან, თუმცა მეტწილად განიხილავდა მას როგორც კონკურენტს. კრუგლოვმა და აბაკუმოვმა სასწრაფოდ დაიწყეს უსაფრთხოების აპარატის ხელმძღვანელობაში ბერიას ხალხის ახალი ხალხით ჩანაცვლება. მალე, საბჭოთა კავშირის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მინისტრის მოადგილე სტეპან მამულოვი იყო ბერიას ერთადერთი ახლო მოკავშირე, რომელიც დარჩა საგარეო დაზვერვის გარეთ, რომელსაც ბერია აკონტროლებდა.

მომდევნო თვეებში აბაკუმოვმა დაიწყო მნიშვნელოვანი ოპერაციების განხორციელება ბერიას კონსულტაციის გარეშე, ხშირად მუშაობდა ჟდანოვთან და მოქმედებდა სტალინის უშუალო ბრძანებით. ერთ-ერთი პირველი ასეთი ნაბიჯი იყო ებრაული ანტიფაშისტური კომიტეტის საქმე, რომელიც დაიწყო 1946 წლის ოქტომბერში და საბოლოოდ გამოიწვია სოლომონ მიხოელსის მკვლელობა და მრავალი სხვა წევრის დაპატიმრება. მას შემდეგ, რაც ჟდანოვი მოულოდნელად გარდაიცვალა 1948 წლის აგვისტოში, ბერიამ და მალენკოვმა გააძლიერეს თავიანთი ძალაუფლება ჟდანოვის თანამოაზრეების გაწმენდის გზით ე.წ. "ლენინგრადის საქმეში". სიკვდილით დასჯილთა შორის იყო ჟდანოვის მოადგილე ალექსეი კუზნეცოვი; ეკონომიკური ხელმძღვანელი ნიკოლაი ვოზნესენსკი; პარტიის ხელმძღვანელი ლენინგრადში, პიოტრ პოპკოვი; და რუსეთის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი მიხეილ როდიონოვი. თუმცა ბერიამ ვერ შეძლო მიხაილ სუსლოვის მოშორება, რომელიც ითვლებოდა იმ პერიოდში მზარდი პოლიტიკური კარიერის პიროვნებად და სტალინის ერთ-ერთ მემკვიდრედაც კი.

1949 წელს ლავრენტი ბერიას სტალინური პრემია მიენიჭა. საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის XIX ყრილობის (1952 წ.) შემდეგ იოსებ სტალინმა სკკპ ცენტრალური კომიტეტის პრეზიდიუმთან შექმნა „ხელმძღვანელი ხუთეული“, რომლის წევრი ლავრენტი ბერიაც იყო.

ომისშემდგომ წლებში ბერია მეთვალყურეობდა აღმოსავლეთ ევროპაში კომუნისტური რეჟიმების დამყარებას და ირჩევდა მათ საბჭოთა კავშირის მხარდაჭერილ ლიდერებს. 1948 წლიდან დაწყებული, აბაკუმოვმა წამოიწყო რამდენიმე გამოძიება ამ ლიდერების წინააღმდეგ, რაც დასრულდა 1952 წლის ნოემბერში რუდოლფ სლანსკის, ბედრიჩ გემინდერისა და სხვათა დაპატიმრებით ჩეხოსლოვაკიაში. ამ ადამიანებს ხშირად ადანაშაულებდნენ სიონიზმში და ისრაელისთვის იარაღის მიწოდებაში. ეს იყო არაპირდაპირი ბრალდებები ბერიას წინააღმდეგაც, რადგან ისრაელისთვის დიდი რაოდენობით ჩეხური იარაღის მიყიდვა მისი თანხმობით განხორციელდა. საერთო ჯამში, ჩეხოსლოვაკიის 14 კომუნისტი ლიდერი, მათგან 11 ებრაელი, გაასამართლეს და დახვრიტეს (სლანსკის სასამართლო პროცესი).

1951 წელს დაიწყო ე.წ. ექიმთა საქმე, როდესაც ქვეყნის გამოჩენილი ებრაული წარმოშობის ექიმები საბჭოთა კავშირის უმაღლესი ლიდერების მოწამვლაში დაადანაშაულეს და დააპატიმრეს. პარალელურად, საბჭოთა პრესამ დაიწყო ანტისემიტური პროპაგანდისტული კამპანია, რომელსაც ევფემისტურად უწოდეს "ბრძოლა უძირო კოსმოპოლიტიზმის წინააღმდეგ". თავდაპირველად დააკავეს 37 კაცი, რომელთა რიცხვი მოგვიანებით გაიზარდა. ათობით საბჭოთა ებრაელი გაათავისუფლეს სამსახურიდან, დააპატიმრეს, გაგზავნეს გულაგში ან დახვრიტეს. სტალინის გარდაცვალებიდან რამდენიმე დღეში, 1953 წლის 5 მარტს, ბერიამ გაათავისუფლა ყველა დაკავებული ექიმი, გამოაცხადა, რომ მთელი საქმე შეთითხნილი იყო და დააკავა საქმის უშუალო მწარმოებლები.

სტალინის გარდაცვალება

1953 წლის 5 მარტს გარდაიცვალა იოსებ სტალინი. საბჭოთა კავშირის პოლიტიკური ხელმძღვანელობის სათავეში მოვიდა სამეული — ლავრენტი ბერია, გიორგი მალენკოვი და ნიკიტა ხრუშჩოვი. მათ შორის პირველი დღიდანვე ფარული ბრძოლა დაიწყო. ლავრენტი ბერიამ დაიკავა საბჭოთა კავშირის მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილის თანამდებობა და პარალელურად სათავეში ედგა შინაგან საქმეთა და სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროების გაერთიანების შედეგად შექმნილ ახალ სამინისტროს — საბჭოთა კავშირის შინაგან საქმეთა სამინისტროს. მისი ინიციატივით, 1953 წლის 9 მაისს გამოცხადდა ამნისტია, რომლის ძალითაც სასჯელაღსრულების ადგილებიდან განთავისუფლდა 1,2 მილიონი ადამიანი, შეწყდა რამდენიმე გახმაურებული საქმის (მაგალითად, „ექიმთა საქმის“, „მეგრელთა საქმის“) ძიება, სისხლის სამართლის დევნა შეწყდა დაახლოებით 400 ათასი ადამიანის მიმართ. ლავრენტი ბერია მოითხოვდა სამხედრო ხარჯების შემცირებასა და ზოგიერთი ძვირად ღირებული პროექტის (მაგალითად, თურქმენეთის მთავარი არხის, ვოლგა-ბალტიის არხის და სხვ.) დაფინანსების შეწყვეტას. მისი დაჟინებული მოთხოვნით საბჭოთა მხარე დათანხმდა კორეაში სამხედრო მოქმედებების შეწყვეტასა და მოლაპარაკების დაწყებას. ბერია ცდილობდა იუგოსლავიასთან ურთიერთობის მოგვარებას, წინააღმდეგი იყო გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის შექმნისა და მოითხოვდა მის ერთ სახელმწიფოდ გაერთიანებას. ყოველივე ეს „ცივი ომის“ თავიდან აცილების შესაძლებლობას იძლეოდა.

ლავრენტი ბერიას პოლიტიკური კურსი ძალზე პოპულარული გახდებოდა, რაც ხელს არ აძლევდათ გეორგი მალენკოვსა და ნიკიტა ხრუშჩოვს, ასევე საბჭოთა პოლიტიკური და სამხედრო ელიტის სხვა წარმომადგენლებს (ვიაჩესლავ მოლოტოვს, ნიკოლაი ბულგანინს, ლაზარ კაგანოვიჩს, კლიმენტ ვოროშილოვს, გეორგი ჟუკოვს და სხვ.). საბჭოთა პოლიტიკური და სამხედრო ელიტა ერთსულოვანი იყო იმაში, რომ კრემლში ქართველთა ბატონობა უნდა დასრულებულიყო. 54 წლის ლავრენტი ბერიას საბჭოთა კავშირის პოლიტიკური ხელმძღვანელობის სათავეში მოსვლა მათთვის ტრაგედიის ტოლფასი იყო. „ვიდვიჟენცები“ კარგად გრძნობდნენ, რომ ლავრენტი ბერიას გაპირველკაცება მათი კარიერის დასასრულს ნიშნავდა.

ნიკიტა ხრუშჩოვმა შეძლო გეორგი მალენკოვის და პოლიტიკური ელიტის ცნობილი წარმომადგნენლების მიმხრობა და მათი ინიციატივით, 1953 წლის ივნისში ლავრენტი ბერიას წინააღმდეგ მოეწყო შეთქმულება. შეთქმულებისა და ლავრენტი ბერიას მკვლელობის დეტალები დღემდე არ არის ცნობილი. არსებობს რამდენიმე ვერსია: პირველი — ლავრენტი ბერიას თვითმფრინავი ბერლინიდან მოსკოვისკენ ფრენისას ჰაერშივე გაანადგურეს; მეორე — ლავრენტი ბერია დააპატიმრეს მოსკოვში თვითმფრინავის დაშვებისთანავე და იქვე დახვრიტეს; მესამე — ლავრენტი ბერია მოკლეს მოსკოვში, საკუთარ ბინაში, გერმანიიდან დაბრუნების შემდეგ; მეოთხე — ლავრენტი ბერია 1953 წლის 26 ივნისს დააპატიმრეს მოსკოვში, სკკპ ცენტრალური კომიტეტის პრეზიდიუმის სხდომაზე, გაასამართლეს და 1953 წლის 23 დეკემბერს დახვრიტეს. საქართველოს ბიბლიოთეკებიდან ამოღებულ იქნა მრავალი წიგნი, გაზეთი და ჟურნალი, სადაც ბერია იყო ხოტბაშესხმული, ან უბრალოდ მოხსენიებული და ამოიშალა ბერიას გვარი.

ოჯახი და პირადი ცხოვრება

მეუღლე - ნინა (ნინო) თეიმურაზოვნა გეგეჭკორი (1905-1991). მეგრელი დიდგვაროვანის, თეიმურაზ გეგეჭკორის ქალიშვილი პრინცესა დარიკო ჩიქოვანთან ქორწინებიდან . 1990 წელს, 84 წლის ასაკში, ლავრენტი ბერიას ქვრივმა ინტერვიუ მისცა, რომელშიც სრულად გაამართლა ქმრის საქმიანობა  .

• პირველი ვაჟი 1920-იანი წლების დასაწყისში დაიბადა და ადრეულ ბავშვობაში გარდაიცვალა. ეს ვაჟი მოხსენიებულია დოკუმენტურ ფილმში „ბერიას შვილები: სერგო და მართა“, ასევე ნინო ტაიმურაზოვნა გეგეჭკორის დაკითხვის ოქმში.
• მეორე ვაჟი, სერგო (1924-2000), კიევის კვლევითი ინსტიტუტის „კომეტას“ მთავარი კონსტრუქტორი იყო.

სიცოცხლის ბოლო წლებში ბერიას მეორე ცოლი ჰყავდა (არარეგისტრირებული თანაცხოვრები ), ვალენტინა (ლიალია) დროზდოვა , რომელიც სკოლის მოსწავლე იყო, როდესაც ისინი შეხვდნენ. ვალენტინა დროზდოვამ ბერიას ქალიშვილი გაუჩინა, სახელად მარტა  ან ეთერი  ან ლიუსია  , რომელიც მოგვიანებით ისტორიკოს ალექსანდრე გრიშინზე (1950–2013) დაქორწინდა, რომელიც სკკპ მოსკოვის საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივნის, ვიქტორ გრიშინის ვაჟი იყო. „პრავდას“ მიერ ბერიას დაპატიმრების შესახებ ინფორმაციის მოწოდებიდან მეორე დღეს, დროზდოვამ პროკურატურაში საჩივარი შეიტანა, რომელშიც ამტკიცებდა, რომ ბერიამ გააუპატიურა და რომ მასთან ფიზიკური ძალადობის მუქარით ცხოვრობდა. სასამართლო პროცესზე მან და მისმა დედამ, ა. ი. აკოპიანმა, მოწმეების სახით მისცეს ჩვენება, ბერიას წინააღმდეგ მამხილებელი ჩვენების მიცემის შესახებ. თავად ვალენტინა დროზდოვა მოგვიანებით ვალუტის სპეკულანტის, იან როკოტოვის  საყვარელი იყო , რომელიც 1961 წელს დახვრიტეს, და ჩრდილების ნაქსოვი ტანსაცმლის მწარმოებლის, ილია გალპერინის ცოლი, რომელიც 1967 წელს დახვრიტეს  .

ბერიას გასამართლების შემდეგ, მისი ახლო ნათესავები და მასთან ერთად გასამართლებულთა ახლო ნათესავები გადაასახლეს კრასნოიარსკის მხარეში, სვერდლოვსკის ოლქსა და ყაზახეთში  .

ჯილდოები

სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1953 წლის 8 აგვისტოს ბრძანებულებით მას ჩამოერთვა მისთვის მინიჭებული ყველა ტიტული და ჯილდო.

• სოციალისტური შრომის გმირი (1943 წლის 30 სექტემბრის No80 ორდენი);
• ლენინის 5 ორდენი :
  • 1935 წლის 17 მარტი (No1236) - სოფლის მეურნეობის სფეროში, ასევე მრეწველობის სფეროში მრავალი წლის განმავლობაში მიღწეული გამორჩეული მიღწევებისთვის;
  • 1943 წლის 30 სექტემბერი (No14839) - რთულ საომარ პირობებში იარაღისა და საბრძოლო მასალის წარმოების გაძლიერების სფეროში გაწეული სპეციალური დამსახურებისთვის;
  • 1945 წლის 21 თებერვალი (No27006);
  • 1949 წლის 29 მარტი (No94311) - მისი დაბადების ორმოცდამეათე წლისთავთან დაკავშირებით და კომუნისტური პარტიისა და საბჭოთა ხალხის წინაშე გაწეული განსაკუთრებული დამსახურებისთვის;
  • 1949 წლის 29 ოქტომბერი (No118679) - ატომური ენერგიის წარმოების ორგანიზებისა და ატომური იარაღის ტესტირების წარმატებით დასრულებისთვის;
• წითელი დროშის 2 ორდენი: (03.04.1924, No7034; 03.11.1944, No11517).
• სუვოროვის პირველი კლასის ორდენი (No217, 1944 წლის 8 მარტი). ბრძანებულება გაუქმდა 1962 წლის 4 აპრილს.
• 7 მედალი:
  • საიუბილეო მედალი „მუშათა და გლეხთა წითელი არმიის 20 წლის იუბილე“ (1938 წლის 22 თებერვალი)
  • მედალი „მოსკოვის დასაცავად“ (1944)
  • მედალი „სტალინგრადის დასაცავად“ (1943)
  • მედალი „კავკასიის დაცვისთვის“ (1944)
  • მედალი „გერმანიაზე გამარჯვებისთვის 1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში“ (1945)
  • მედალი „მოსკოვის 800 წლის იუბილეს ხსოვნისადმი“ (1948)
  • საიუბილეო მედალი „საბჭოთა არმიისა და საზღვაო ძალების 30 წელი“ (1948)
• საქართველოს სსრ-ის წითელი დროშის ორდენი (1923 წლის 3 ივლისი)
• საქართველოს სსრ შრომის წითელი დროშის ორდენი (1931 წლის 10 აპრილი)
• აზერბაიჯანის სსრ შრომის წითელი დროშის ორდენი (14.03.1932) 
• რესპუბლიკის ორდენი (ტუვა) (18.08.1943)
• სუხბაატარის ორდენი №31 (29.03.1949)
• წითელი დროშის ორდენი (მონღოლეთი) №441 (1942 წლის 15 ივლისი)
• მედალი „მონღოლეთის სახალხო რესპუბლიკის XXV წელი“ No3125 (1946 წლის 19 სექტემბერი)
• სტალინის პრემიის პირველი ხარისხი (1949 წლის 29 ოქტომბერი და 1951 წლის 6 დეკემბერი)
• სამკერდე ნიშანი „ ჩეკა-ოგპუ-ს საპატიო მუშაკი (V) “, №100
• საპატიო ნიშანი „ ჩეკა-გპუ-ს საპატიო მუშაკი (XV) “, No205 (1932 წლის 20 დეკემბერი)
• ფირმული იარაღი - ბრაუნინგის პისტოლეტი
• მონოგრამიანი საათი

ლ.პ. ბერიას სახელობის ობიექტები

ბერიას პატივსაცემად შემდეგი სახელები დაარქვეს:

• ბერეევსკის რაიონი - 1944 წლის თებერვლიდან მაისამდე (ახლანდელი დაღესტნის ნოვოლაკის რაიონი ).
• ბერიას რაიონი  იყო სომხეთის სსრ-ის რაიონი 1939–1953 წლებში, ადმინისტრაციული ცენტრით სოფელში, რომელიც ბერიას სახელს იღებდა.
• ლ.პ. ბერიას სახელობის რაიონი - 1953 წლამდე, თბილისის კალინინსკის რაიონის სახელწოდება.
• ბერიაული არის სოფელი ნოვოლაქსკოე , დაღესტანი
• ბერიაშენ- შარუკკარი , აზერბაიჯანის სსრ
• ბერიაკენდი არის აზერბაიჯანის სსრ-ის საატლის რაიონის სოფელ ხანლარკენდის ყოფილი სახელი.
• ბერიას სახელს ატარებს - 1939 წლიდან 1953 წლამდე სომხეთის სსრ-ში (ამჟამად არმავირის რეგიონში ) მდებარე სოფლის მაისიანის სახელი .

გარდა ამისა, მისი სახელი დაარქვეს ყალმიკიისა და მაგადანის ოლქის სოფლებს .

• ადრე ბერიას სახელი ერქვა ხარკოვში კოოპერატივნაიას ქუჩაზე , თბილისში თავისუფლების მოედანზე , ოზერსკში გამარჯვების გამზირზე , ვლადიკავკაზში აფშერონსკაიას მოედანზე ( ძაუჯიკაუში), ციმლიანსკაიას ქუჩაზე ხაბაროვსკში , გაგარინის ქუჩაზე საროვში , პერვომაისკაიას ქუჩაზე სევერსკში , უმელფანგში და მირსკაიას ქუჩაზე . ნოვოსიბირსკში .​
• ბერიას სახელი მიენიჭა თბილისის დინამოს სტადიონს.
• 1940 წლიდან იმართებოდა ბერიას სახელობის საკავშირო კროს-ქანთრი რბოლა. ეს იყო დინამოს განყოფილების კორესპონდენციული შეჯიბრი  .
• კიროვაბადის სახელმწიფო თეატრს ბერიას სახელი ეწოდა (მოგვიანებით ჯაფარ ჯაბარლის სახელი მიენიჭა ).
• 1996 წელს ზუგდიდის ქალაქის ერთ-ერთ ცენტრალურ ქუჩას ბერიას სახელი მიენიჭა  .
• ბერიას პატივსაცემად ტანკერს სახელი დაარქვეს  .
• 1941 წელს ბერიას სახელი აზერბაიჯანის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტს მიენიჭა  .
• მისი სიცოცხლის განმავლობაში, საქართველოს სსრ-ში, ბერიას სახელობის შენობებს ეწოდათ: საქართველოს სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი, ტყვარჩელის სახელმწიფო რაიონის ელექტროსადგური, თბილისის ახალი ფეხსაცმლის ქარხანა, კომუნისტური სტამბა, თბილისის პიონერთა და ოქტობრისტების სასახლე, ინგირის ჩაის სახელმწიფო მეურნეობა, ზესტაფონის ფეროშენადნობების ქარხანა, ტყვარჩელუგოლის ტრესტის #2 მაღარო, ამბროლაურის საზოგადოებრივი ცენტრი, ხაშურის პოლიტექნიკური სკოლა, თბილისის ფიზკულტურის კოლეჯი, ბაღვაშის ჩაის აპარატურის დანადგარ-სამონტაჟო ქარხანა, ყვირილის ხიდი, ქუთაისის #5 უმცროსი სკოლა, ფოთის სახელმწიფო დრამატული თეატრი, ბაღვაშის დპკკიო, აგარინის შაქრის ქარხანა, ზუგდიდის ჩაის ქარხანა, ბაღვაშის ვაგონების შეკეთების ქარხანა, ბაღვაშის ნატურალური საღებავების ქარხანა და ცხაკაევოს პედაგოგიური კოლეჯი  .

ფილმის ინკარნაციები

• მიხეილ ყვარელაშვილი ( სტალინგრადის ბრძოლა , ეპიზოდი 1, 1949)
• ნიკოლაი მორდვინოვი ( ბერლინის დაცემა , 1949; ბაქოს შუქები , 1950; დონეცკის მაღაროელები , 1950)
• არამ კატჩერი („გოგონა კრემლში“, აშშ, 1957)
• დევიდ საჩეტი ( წითელი მონარქი , დიდი ბრიტანეთი, 1983)
• ვალენტინ გაფტი ( ბელშაცარის ნადიმი, ანუ ღამე სტალინთან , სსრკ, 1989, დაკარგულები ციმბირში , დიდი ბრიტანეთი-სსრკ, 1991)
• ბ. გოლაძე („ სტალინგრადი “, სსრკ, 1989)
• ვ. ბარტაშოვი (“ ნიკოლაი ვავილოვი ”, სსრკ, 1990 წ.
• ვლადიმერ სიჩკარი ( ომი დასავლეთის მიმართულებით , სსრკ, 1990)
• იან იანაკიევი („ იურიდიული ლიტერატურა “, 1989, „ 10 წელი მიმოწერის უფლების გარეშე “, 1990, „ ჩემი საუკეთესო მეგობარია გენერალი ვასილი, იოსების ვაჟი “, 1991)
• ვსევოლოდ აბდულოვი („ჯანდაბაში წავედით!“, 1991)
• ბობ ჰოსკინსი ( შიდა წრე , იტალია - აშშ - სსრკ, 1992)
• როლანდ ნადარეიშვილი („ დიდი სექსის პატარა გიგანტი “, სსრკ, 1992)
• როშან სეთი ( სტალინი , აშშ - უნგრეთი , 1992)
• არკადი იაკოვლევი (წინ, ჰეტმანის საგანძურისკენ!, უკრაინა, 1993)
• ალექსანდრე პაშკოვსკი ( ტროცკი , 1993)
• ფედია სტოიანოვიჩი (ქალბატონი კოლონტაი, იუგოსლავია , 1996 წ.)
• პოლ ლივინგსტონი ( რევოლუციის ბავშვები , ავსტრალია , 1996)
• ბარი ალიბასოვი ( ბედნიერებისა და სიყვარულისგან სიკვდილი , რუსეთი, 1996)
• ფერიტ მიაზიტოვი ( ორეულების გემი , 1997)
• მულიდ მაკოევი ( ხრუსტალიოვი, ჩემი მანქანა!, 1998)
• ადამ ფერენჩი (მოგზაურობა მოსკოვში, პოლონეთი , 1999, სატელევიზიო პიესა)
• ნიკოლაი კირიჩენკო ( 1944 წლის აგვისტოში… , რუსეთი , ბელორუსია , 2001 წ .)
• ვიქტორ სუხორუკოვი ( სასურველი , რუსეთი, 2003)
• რობერტ მიკა („ ჯაშუში სორჟი “ / ჯაშუში სორჟი, იაპონია-გერმანია, 2003)
• ნიკოლაი ჩინდიაიკინი („ არბატის ბავშვები “, რუსეთი, 2004)
• სეირან დალანიანი ( კონვოი PQ-17 , რუსეთი, 2004)
• ირაკლი მაჭარაშვილი („ მოსკოვური საგა “, რუსეთი, 2004)
• ვლადიმერ შჩერბაკოვი ( „ ორი სიყვარული“ , 2004; „ტაიროვის სიკვდილი“ , რუსეთი, 2004; „სტალინის ცოლი“ , რუსეთი, 2006; „ეპოქის ვარსკვლავი “, მოციქული , რუსეთი, 2007; ბერია, რუსეთი, 2007; „ჰიტლერი კაპუტი !“, რუსეთი, 2008; ოლღას ლეგენდა , რუსეთი, 2008; „მგელი მესინგი: ის, ვინც დროს უყურებდა“ , რუსეთი, 2009; ბერია. დანაკარგი“ , რუსეთი, 2010; ვანგელია , რუსეთი, 2013; „სამართებლის პირზე“, 2013; „მთავარი“, 2013; „სიკვდილით სიკვდილით დასჯა შეუძლებელია“, 2017).
• ერვანდ არზუმანიანი ( ანგელოზი , დიდი ბრიტანეთი-რუსეთი, 2005)
• მალხაზ ასლამაზაშვილი ( სტალინი. პირდაპირი ეთერი , 2006).
• ბორის ისაროვი (ბირთვული საიდუმლოებები (ტელესერიალი), 2007)
• ვადიმ ცალატი ( Utesov. A Life Long Song , 2006).
• ვიაჩესლავ გრიშეჩკინი ( ბერიაზე ნადირობა , რუსეთი, 2008; ფურცევა , 2011; კონტრთამაში , 2011; ამხანაგი სტალინი , 2011; წითელი მთები , 2013.)
• ალექსანდრე ლაზარევი უმცროსი ( ზასტავა ჟილინა , რუსეთი, 2008 წ.)
• სერგეი ბაგიროვი (მეორე, 2009; სიკვდილი ჯაშუშებს: შოკური ტალღა, 2012)
• ადამ ბულგუჩევი ( მზის მიერ დამწვარი 2 , რუსეთი, 2010; ჟუკოვი , 2012; ზოია , 2010; პოლიციელი, 2012; პოლიციელი 2, 2014; მოკალი სტალინი , 2013; დაბომბე, 2013; მაიორ სოკოლოვის „ჰეტერაე“ , 2013; ორლოვა და ალექსანდროვი, 2014 ; ვლასიკი. სტალინის ჩრდილი, 2015 ; სმერში , 2019; მებრძოლები. ყირიმის ბრძოლა , 2024)
• Gilles Gaston-Dreyfus (ჩვეულებრივი სიკვდილით დასჯა / Une execution ordinaire 2010 )
• ვასილი ოსტაფიჩუკი ( ბომბდამშენის ბალადა , 2011)
• კშიშტოფ დრაჩი ( სასტუმრო ლუქსი , გერმანია 2011)
• ალექსეი ზვერევი ( მე ვემსახურები საბჭოთა კავშირს , 2012)
• სერგეი გაზაროვი ( „ჯაშუში“ , 2012, „ხალხთა მამის შვილი “, 2013)
• ალექსეი ეიბოჟენკო უმცროსი ( სპარტაკის მეორე აჯანყება , 2012, აპერკატი ჰიტლერისთვის, 2015)
• იულიან მალაკიანცი ( ცხოვრება და ბედი , 2012)
• რომან გრიშინი (სტალინი ჩვენთანაა, 2013)
• ლაზარ ცვეტი ( ასი წლის მოხუცი, რომელიც ფანჯრიდან გადახტა და გაუჩინარდა , შვედეთი, 2013)
• საიმონ რასელ ბილი ( „სტალინის სიკვდილი“ , დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, 2017)
• მურად სულთანიაზოვი („ სვეტლანა “, 2018)
• სერგეი ბაგიროვი ( Sorge , 2018)
• გრეგორი-საიდ ბაგოვი ( მგელი , 2020)
• ვიტალი კოვალენკო (" ბომბი ", 2020)
• ვიტალი კრილოვი („ დაზვერვის უფროსი “, რუსეთი, 2022)

მეხსიერება

ეკატერინბურგ-პასაჟირსკი

• ეკატერინბურგ-პასაჟირსკის რკინიგზის სადგურის კომპლექსის ჭერზე გამოსახული პორტრეტი „1960“ ფრესკა  .
• 2020 წლის იანვარში სახელმწიფო კორპორაცია „ როსატომმა“ გამოაცხადა გეგმები, რომ მოსკოვში, VDNKH- ში, ატომური ენერგიის პავილიონში ლავრენტი ბერიას ორი ვანდალიზმისადმი მდგრადი ფიგურა დამონტაჟდებოდა . ფიგურებს ექნებათ შეკვეთით დამზადებული სილიკონის თავები, აკრილის თვალის კაკლები და ნატურალური თმა, რაც „მნიშვნელოვან როლს შეასრულებს საგამოფენო სივრცის შესაბამისი ატმოსფეროს შექმნაში“. ფიგურების სხეულები მინაბოჭკოვანი მასალისგან იქნება დამზადებული და ვანდალიზმისადმი მდგრადი იქნება. გამოფენა სახელწოდებით „სსრკ ატომური პროექტი“, „როსატომს“ 1,28 მილიარდი რუბლი დაუჯდება. „როსატომის“ წარმომადგენელმა მედიას განუცხადა, რომ ბერიას ორგანიზაციული უნარების წყალობით, საბჭოთა კავშირმა „სწრაფად მოახერხა აშშ-ს მონოპოლიის განადგურება ბირთვულ იარაღზე “ . 

იხ.ვიდეო - ⛔️სად გაქრა ბერია❗❗❗ - ამბები საქართველოზე #history #stalin #beria - 1953 წლის 26 ივნისს ნიკიტა ხრუშჩოვი და მისი მომხრეები ლავრენტი ბერიას აპატიმრებენ და ოფიციალური ვერსიით, ციხეში გადაჰყავთ.

ასევე ოფიციალური ვერსიით, ის გასამართლების შემდეგ, დეკემბერში დახვრიტეს. თუმცა, მაშინვე გაჩნდა ეჭვი, რომ ბერიას ციხემდე არ მიუღწევია და ადგილზევე გამოასალმეს სიცოცხლეს. მიუხედავად იმისა, რომ 70 წელზე მეტი გავიდა, დღემდე არავინ იცის, ზუსტად რა მოხდა 1953 წლის ზაფხულში. არის რამოდენიმე მოსაზრება რომელთა შესახებაც ამ ვიდეოდა შეიტყობთ..

ნამუშევრები

• ლ. ბერია . გამოსვლა თბილის-სტალინის საარჩევნო ოლქის ამომრჩეველთა შეხვედრაზე, 1946 წლის 5 თებერვალი. პოლიტიკური ლიტერატურის სახელმწიფო გამომცემლობა, 1946
• ლ. ბერია . გამოსვლა თბილის-სტალინის საარჩევნო ოლქის ამომრჩეველთა შეხვედრაზე, 1950 წლის 9 მარტი. პოლიტიკური ლიტერატურის სახელმწიფო გამომცემლობა, 1950
• ლ. ბერია . [სტალინი -] კომუნიზმის გამარჯვებების დიდი სულისჩამდგმელი და ორგანიზატორი. გოსპოლიტიზდატი, 1949
• ამხანაგი სტალინი - ლენინის დიდი მოღვაწეობის გამგრძელებელი. ავტორები: ა.ანდრეევი, ა.კოსიგინი, ა.მიკოიანი, გ.მალენკოვი, კ.ვოროშილოვი, ლ.ბერია, ლ.კაგანოვიჩი, ნ.შვერნიკი, ვ.მოლოტოვი. პოლიტიკური ლიტერატურის სახელმწიფო გამომცემლობა, 1949 წ
• ლ. ბერია . გამოსვლა საკავშირო კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) მე-19 ყრილობაზე, 1952 წლის 7 ოქტომბერი. პოლიტიკური ლიტერატურის სახელმწიფო გამომცემლობა, 1952
• ლ. ბერია . დიდი ოქტომბრის სოციალისტური რევოლუციის 34-ე წლისთავი: მოხსენება წაკითხული მოსკოვის საბჭოს საზეიმო სხდომაზე, 1951 წლის 6 ნოემბერი. უცხო ენების გამომცემლობა, 1951
• ლ. ბერია . სიტყვა იოსებ ბესარიონის ძე სტალინის დაკრძალვის დღეს წითელ მოედანზე, 1953 წლის 9 მარტს გამართულ ხსოვნისადმი მიძღვნილ ცერემონიაზე. პოლიტიკური ლიტერატურის სახელმწიფო გამომცემლობა, 1953
• ლ. ბერია . ბოლშევიკური ორგანიზაციების ისტორიის შესახებ ამიერკავკასიაში. მოხსენება ტფილისის პარტიული აქტივისტების შეხვედრაზე, 1935 წლის 21-22 ივლისი.  — პარტიზდატი ცკ ვკპ /ბ/, 1936, 1948, 1952
• ლ. ბერია. ნავთობისა და ბამბისთვის: მოხსენებები და სტატიები.  - ბაქო: B. i., 1933. - 89 გვ.
• ლ.ბერია. ლადო კეცხოველი. მოსკოვი, პარტიზდატი, 1937 წ.
• ლენინ-სტალინის დიდი დროშის ქვეშ: სტატიები და გამოსვლები. თბ., 1939;
• გამოსვლა საკავშირო კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) მე-18 კონგრესზე, 1939 წლის 12 მარტი. - კიევი: უკრაინის სსრ სახელმწიფო პოლიტიკური გამომცემლობა, 1939;
• საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) ცენტრალური კომიტეტის მუშაობის ანგარიში საქართველოს კომუნისტური პარტიის (ბოლშევიკების) XI ყრილობაზე 1938 წლის 16 ივნისს - სოხუმი: აბგიზი, 1939;
• ჩვენი დროის უდიდესი ადამიანი [ი. ვ. სტალინი]. - კიევი: უკრაინის სსრ სახელმწიფო პოლიტიკური გამომცემლობა, 1940;
• ლადო კეცხოველი. (1876-1903)/(გამორჩეული ბოლშევიკების ცხოვრება). თარგმნა ნ. ერუბაევმა. — ალმა-ატა: ყაზგოსპოლიტიზდატი, 1938;
• ახალგაზრდობის შესახებ. — თბილისი: დეტიუნიზდატ გრუზინსკოი სსრ, 1940 წ.

იხ.ვიდეო - სერგო ბერია ამტკიცებდა რომ მამამისი ლავრენტი ბერია მოკლეს და სასამართლო სრული ფიქცია იყო

რეიტინგები

ნიკიტა ხრუშჩოვმა სკკპ-ს მე-20 კონგრესზე წარმოდგენილ მოხსენებაში „პიროვნების კულტისა და მისი შედეგების შესახებ“  თქვა :

სხვადასხვა ბინძური და სამარცხვინო საქმეების ორგანიზებაში საზიზღარი როლი ითამაშა ჩვენი პარტიის მთავარმა მტერმა, საგარეო დაზვერვის აგენტმა ბერიამ, რომელმაც სტალინის ნდობა მოიპოვა... ახლა დადგენილია, რომ ეს ნაძირალა სახელმწიფო კიბეზე ყოველ ნაბიჯზე ათობით გვამზე ადიოდა... ბერიამ ათიათასობით პარტიული და საბჭოთა მუშა გაანადგურა...

კონსტანტინ სიმონოვი ლ.პ. ბერიას როლს საბჭოთა ისტორიაში შემდეგნაირად ახასიათებს  :

თუკი შევეცდებით შევაგროვოთ და ერთ მთლიანობად შევაჯამოთ ყველაფერი, რაც ყველაზე მეტად ამაზრზენი იყო ადამიანის ცნობიერებისთვის, ყველაზე სასტიკი, ტრაგიკული, სასტიკი და ბინძური, რაც კი იმ ეპოქაში არსებობდა, გამოვყოთ, გამოვგლიჯოთ ყველაფერი დანარჩენისგან, ყველაფრისგან, რაც ასევე არსებობდა, მაშინ სწორედ ბერია, მისი საქმეები, სტალინის დროს მისი ხანგრძლივი არსებობის შესაძლებლობა, ეს იქნებოდა ის ღებინების გროვა, პოლიტიკური და მორალური, რომელიც განდევნეს და სრულიად აშკარა გახდა მხოლოდ მას შემდეგ, რაც თავად ეპოქა სტალინის სიკვდილით დასრულდა.

როი მედვედევი ბერიას პიროვნულ თვისებებსა და სტალინმა მისი თანამდებობიდან აღზევების მთავარ მიზეზზე წერს  :

ბერია უხეში, უმეცარი, ხორციელი სიამოვნებებისადმი ხარბი, ცბიერი და მატყუარა იყო. პარტიულ ინტელიგენციაში ამბობდნენ, რომ მას „გუტენბერგის დროიდან“ ერთი წიგნიც არ წაუკითხავს, ​​მაგრამ მაინც ეშინოდათ მისი. ბერიას მორალური კორუფციის, უხეშობის და დანაშაულებების შესახებ წერილები და ცნობები ამიერკავკასიის მრავალი მუშისგან აღწევდა. თუმცა სტალინი მათ უგულებელყოფდა. ბევრი დესპოტის ლოგიკა ეუბნებოდა, რომ რაც უფრო საეჭვო იყო ბერიას წარსული, მით უფრო ერთგული იქნებოდა ის პირადად მისი (სტალინის) მიმართ.

სამართლის დოქტორი ვიტალი კურლიანდსკი სახელმძღვანელოში „საბჭოთა სისხლის სამართალი. განსაკუთრებული ნაწილი“ (1964)  წერდა :

სამშობლოს მოღალატე ბერია და მისი თანამზრახველები ტერორისტულ რეპრესიებს მიმართავდნენ პატიოსანი პარტიული და საბჭოთა ჩინოვნიკების, ასევე უდანაშაულო საბჭოთა მოქალაქეების წინააღმდეგ. მათი კრიმინალური, ანტისაბჭოთა საქმიანობის გამოაშკარავების შიშით, შეთქმულები, მონსტრული ცინიზმით, ფიზიკურად ანადგურებდნენ ყველას, ვინც, მათი აზრით, იცოდა ან შეეძლო მათი მტრული განზრახვების გამხელა, ან ვინც ხელს უშლიდა მათი კრიმინალური მიზნის - არსებული საბჭოთა სახელმწიფოებრივი და საზოგადოებრივი სისტემის დამხობისა და ძალაუფლების ხელში ჩაგდების - მიღწევას.

 

ლიტერატურა

ალან უილიამსმა დაწერა ჯაშუშური რომანი სახელწოდებით „ბერიას დოკუმენტები“ , რომლის სიუჟეტიც ბერიას სავარაუდო საიდუმლო დღიურების გარშემო ვითარდება, სადაც ის მის პოლიტიკურ და სექსუალურ გარყვნილებებს აღწერს.

კინგსლი ამისის „ ცვლილების“ დასაწყისში ბერია ჩნდება, როგორც „ მონსინიორ ლავრენტიუსი“, ინკვიზიციის მსგავსად შავებში ჩაცმულ სასულიერო პირთან „მონსინიორ ჰენრიკუსთან“ ( ჰაინრიხ ჰიმლერი ) ერთად .

ბერია მნიშვნელოვანი პერსონაჟია ჰარი ტერტლდოვის ალტერნატიული ისტორიის / უცხოპლანეტელთა შემოჭრის რომანების სერიაში „მსოფლიო ომი“ , ასევე ჯონ ბირმინგემის „ დროის ღერძის“ სერიებში .

ჯეიმს კლაველის 1981 წლის რომანში „კეთილშობილური სახლი“ , რომლის მოქმედებაც 1963 წელს ჰონგ-კონგში ვითარდება , მთავარი გმირი იან დანროსი იღებს საიდუმლო დოკუმენტების ნაკრებს ჰონგ-კონგში საბჭოთა ჯაშუშური ქსელის შესახებ, კოდური სახელწოდებით „სევრინი“, რომელსაც ხელს აწერს LB-ის (ლავრენტი ბერია), მიერ.

ბერიას დაპატიმრება და სიკვდილით დასჯა ხელახლაა აღწერილი რობერტ მოსის რომანში „მოსკოვი მართავს“, როგორც მთავარი გმირის, ალექსანდრე პრეობრაჟენსკის სიმამრის, მარშალ ზოტოვის აღზევების ნაწილი, პერსონაჟი, რომელიც ჟუკოვს ცვლის .

ბერია მნიშვნელოვანი პერსონაჟია ბრიტანელი რომანისტის, რობერტ ჰარისის, 1998 წლის რომანის „მთავარანგელოზის“ პირველ თავებში .

ბერია მეორეხარისხოვანი პერსონაჟია იონას იონასონის 2009 წლის რომანში „ ასი წლის კაცი, რომელიც ფანჯრიდან გადახტა და გაუჩინარდა“ . 

ნინო ხარატიშვილის 2014 წლის რომანში „ მერვე სიცოცხლე (ბრილკასთვის)“ (თარგმნილია, როგორც „მერვე სიცოცხლე ( ბრილკასთვის)“), ბერია, როგორც „der Kleine Große Mann“ („პატარა დიდი კაცი“), ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟის, ქრისტინეს მოძალადე ჩანს . 

მწერალ სკოტ ალექსანდერის 2015–2017 წლების სერიალიზებულ სამეცნიერო ფანტასტიკურ რომანში „Unsong“ , ბერია მოხსენიებულია, როგორც ჯოჯოხეთის ყველაზე სასიამოვნო ნაწილი, რომელიც ჰიტლერთან და ლა ლორისთან ერთად ყველაზე უარესი ცოდვილებისთვისაა განკუთვნილი . 

ბერიაზე დაფუძნებული პერსონაჟი, სახელად „ლორია“, თავისი მტაცებლური მიდრეკილებებით, ჩნდება რომანში „ტანია ბოროტის საგა“ .  ლორია ასევე გამოსახულია სერიალის ანიმაციურ ფილმში . 

ბერია მნიშვნელოვანი პერსონაჟია მალკოლმ ნოქსის 2024 წლის რომანში „პირველი მეგობარი“ , რომელიც მის გამოგონილ ბავშვობის მეგობარ ვასილ მურტოვზე მოგვითხრობს, რომელიც ახლა მის მძღოლად მუშაობს, და იმ შედეგებზე, რაც სტალინის მიერ საქართველოში დაგეგმილი ვიზიტის შედეგად მომდინარეობს.

ბერია ნილ სტეფენსონის რომანში „პოლოსტანი“ მნიშვნელოვანი პერსონაჟია 

იხ.ვიდეო - Дело Берии: в чем обвиняли потенциального преемника Иосифа Сталина - Неизвестный Берия. 26 июня 1953 года к Москве стянуты военные дивизии. Руководство страны готовится к настоящей гражданской войне, которую мог спровоцировать арест ближайшего соратника и потенциального преемника Иосифа Сталина – Лаврентия Берии. Руководителя Министерства внутренних дел, Маршала Советского Союза боялись многие представители Политбюро, в том числе Никита Хрущёв. Но Берия сдался без боя. Его обвинили в разрушении Советского Союза, дискредитации партии, пособничестве врагу и измене Родине.