ნავთობის ფასები ცვლილებები რუსული რუბლი და ეკონომიკაც
ნავთობის ფასი ყველაზე ხშირად გაგებულია, როგორც ფიუჩერსულ ბაზარზე თავისუფლად ვაჭრობადი ნედლი ნავთობის ერთ-ერთი საორიენტაციო კლასის ბარელის სპოტური ფასი , როგორც წესი, ჩრდილოეთ ზღვის ბრენტის ნავთობი ან , უფრო იშვიათად, ამერიკული WTI ნავთობი . კიდევ უფრო იშვიათად ან წარსულში გამოიყენებოდა საორიენტაციო ნარევები, როგორიცაა დუბაის ნედლი ნავთობი და ოპეკის კალათა . სხვა სახეობების ფასები შეიძლება განსხვავდებოდეს მათი ხარისხის მიხედვით, რაც განისაზღვრება მათი სიმკვრივითა და გოგირდის შემცველობით, ასევე ნავთობის მდებარეობით; თუმცა, ისინი ხშირად დგინდება ერთ-ერთი მარკერის სახეობის მიმართ. ზოგიერთი ორგანიზაცია, განსაკუთრებით ენერგეტიკის ინფორმაციის ადმინისტრაცია ( EIA ), აშშ-ის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების მიერ შეძენილი ნავთობის საშუალო შეწონილ ფასს იყენებს „მსოფლიო ნავთობის ფასად“. ნავთობზე გლობალური მოთხოვნა არაელასტიურია — ის პრაქტიკულად უცვლელი რჩება ფასების რყევების მიმართ. თუმცა, საორიენტაციო კლასის ნავთობის სპოტური ფასები მნიშვნელოვან რყევებს ექვემდებარება და განისაზღვრება გლობალური პოლიტიკური და ეკონომიკური გარემოებების მრავალფეროვნებით.
სსრკ-ის დასასრული
1980-იანი წლების შუა პერიოდში, მსოფლიოში ნავთობის ფასების კლებამ უარყოფითი გავლენა მოახდინა სსრკ-ის ეკონომიკაზე . 1984–1987 წლებში ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების ექსპორტიდან მიღებული შემოსავლების შემცირება სსრკ-ის მშპ-ს 1.3%-ს და სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯების დაახლოებით 2.7%-ს შეადგენდა .
იეგორ გაიდარის თქმით , ნავთობის ფასები 1980-იანი წლების ბოლოს სსრკ-ში ეკონომიკური კრიზისის მთავარი მიზეზი იყო:
სსრკ-ის დაშლის თარიღი ... ეს კარგად არის ცნობილი. ეს ნამდვილად არ იყო ბელოვეჟის შეთანხმება ან აგვისტოს მოვლენები, არამედ 1985 წლის 13 სექტემბერი. ეს ის დღეა, როდესაც საუდის არაბეთის ნავთობის მინისტრმა იამანიმ გამოაცხადა, რომ საუდის არაბეთი წყვეტდა ნავთობის წარმოების შეზღუდვის პოლიტიკას და იწყებდა თავისი საბაზრო წილის აღდგენას. ამის შემდეგ, მომდევნო ექვსი თვის განმავლობაში, საუდის არაბეთში ნავთობის წარმოება 3,5-ჯერ გაიზარდა. ამის შემდეგ ფასები დაეცა. შეგიძლიათ მონაცემებს თვეების მიხედვით გადახედოთ - ის 6,1-ჯერ არის... ამის შემდეგ, სსრკ-ის ისტორია არსებითად დასრულდა.
რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ეკონომიკური პროგნოზირების ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილის , დიმიტრი კუვალინის თქმით , ნავთობის ფასების ვარდნით გამოწვეული სსრკ-ის დანაკარგები „მაკროეკონომიკურ კატასტროფად ჩაითვლებოდა“. მისი აზრით, „მსოფლიო ნავთობის ბაზრებზე ფასების შოკი საბჭოთა ეკონომიკის კრიზისში გადამწყვეტი ფაქტორის ნაცვლად დამატებითი ფაქტორი იყო“ . ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტომ 1985-1986 წლებში ნავთობის დემპინგით გამოწვეული საბჭოთა კავშირის წლიური მთლიანი დანაკარგები 13 მილიარდ დოლარად შეაფასა, რაც ასევე მოიცავს ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში იარაღის ექსპორტის შემცირების შედეგად მიყენებულ დანაკარგებს, რომლებიც არა მხოლოდ ნავთობის ექსპორტიორები, არამედ იარაღის მყიდველებიც იყვნენ .
თუ 1988 წელს მთელი სსრკ წელიწადში 144 მილიონ ტონა ნედლი ნავთობის ექსპორტს ახდენდა [ , მაშინ მხოლოდ რუსეთმა 2011 წელს წელიწადში 244 მილიონი ტონა ნედლი ნავთობი ექსპორტზე გაიტანა .
ბრუკინგსის ინსტიტუტის რუსეთისა და ევრაზიის პროგრამის დირექტორის, კლიფორდ გედის თქმით , რუსეთისა და სსრკ-ის შედარება ამ კონტექსტში სრულიად ზუსტი არ არის. საბჭოთა ხელისუფლებამ უგულებელყო ნავთობის ფასების ვარდნა და განაგრძო არაეფექტური მაკროეკონომიკური და საბიუჯეტო პოლიტიკის გატარება, რომელიც არ შეესაბამებოდა ექსპორტიდან „მკვეთრად“ შემცირებულ შემოსავლებს .
თუმცა, სინამდვილეში, 1984 წელს საბჭოთა კავშირის ბიუჯეტის შემოსავლებმა 376 მილიარდი რუბლი შეადგინა, საიდანაც ენერგიის ექსპორტი 10.1%-ს არ აღემატებოდა. 1985-1986 წლებში ფასების ვარდნის გამო, ნავთობისა და გაზის შემოსავლები შემცირდა: 1985 წელს მან 35.9 მილიარდი რუბლი (ბიუჯეტის შემოსავლების 9.2%) შეადგინა, 1986 წელს - 29.8 მილიარდი რუბლი (8.1%), 1987 წელს - 29.2 მილიარდი რუბლი (8%), 1988 წელს - 25.6 მილიარდი რუბლი (7%), 1989 წელს - 24.7 მილიარდი რუბლი (6.4%), 1990 წელს - 21.9 მილიარდი რუბლი (5.3%). თუმცა, ექსპორტიდან შემოსავლების შემცირება მხოლოდ ერთი ფაქტორი იყო 1985 წელს დაწყებული ბიუჯეტის დისბალანსში: გაცილებით მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყო ანტიალკოჰოლური კამპანია , რომელიც შთაგონებული იყო სკკპ ცენტრალური კომიტეტის პოლიტბიუროს „რეფორმატორების“ (მ. გორბაჩოვი, ე. ლიგაჩოვი და სხვები) მიერ 1985 წლის 4 აპრილს, რასაც მოჰყვა სკკპ ცენტრალური კომიტეტის რეზოლუციის „სიმთვრალისა და ალკოჰოლიზმის დაძლევის ზომების შესახებ“ 1985 წლის 17 მაისს გამოქვეყნება, მინისტრთა საბჭოს რეზოლუცია „სიმთვრალისა და ალკოჰოლიზმის დაძლევის ზომების შესახებ და ალკოჰოლიზმის აღმოფხვრის შესახებ“ და სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილება „სიმთვრალის წინააღმდეგ ბრძოლის გაძლიერების შესახებ“. 1985-1988 წლებში, ალკოჰოლის წარმოების შემცირების გამო, ბიუჯეტმა დაახლოებით 100 მილიარდი რუბლი დაკარგა და მისი დეფიციტი ზრდა დაიწყო: 1985 წელს მან 18.3 მილიარდი რუბლი შეადგინა. (შემოსავალი - 367.7, ხარჯები - 386 მილიარდი), 1986 წელს - 49.6 მილიარდი (366.0 და 415.6 მილიარდი), 1987 წელს - 69.2 მილიარდი (360.1 და 429.3 მილიარდი), ხოლო 1990 წელს - 75.5 მილიარდი (410.1 და 485.6 მილიარდი)
იხ. ვიდეო
გავაგრძელოთ მაშ დღეისთვის 26 დოლარი ღირს და რუსეთი კარგავს ყოველდღე 150 მილიონ დოლარს იხ ლინკზე აქ საინტერესო ისაა რომ რუბლის ავტომატურად მიყვება და ახალი გაუფასურებაში გადადის. უნდა ვივარაუდოთ რომ ამ ფონზე 20 დოლარზე ჩამოვა ერთი ბარელი ტენდეცია ასე გვიჩვენებს ხოლო რუსეთის ეკონომიკა კატასტროფის წინაშე დადგება.
საუდელები აძევებენ რუსეთის ნავთობის მსოფლიო ბაზრებიდან და რუბლი ჩამოშლის წინაშეა იხ. ვიდეო შესაძლოა ნავთობის ფასი 15$ დოლარზეც ჩამოვიდეს
2020წ-ის 15 აპრილი გავაგრძელოთ ნავთობის ფასის მიმოხლივა მსოფლიო ნავთობის მოთხოვნა დაეცა 1995წ-ს დონეს და ტენდეცია კიდევ მომდინარეობს იხ. ბმულზე სტატია
რუსეთი ფიქრობს ტალონების შემორებას ალაბატ გახსოვთ ეს დრო იყო სსრკს დაშლის ბოლო წლებში
იხ. ვიდეო
2020წ-ის 20 აპრილის მდგომარეობით როგორც რადიო ,,სვაბოდა'' იუწყება ნავთობის ფასი ბარელზე 15 დოლარზე ჩამოვიდა ასეთი ფასი ვარდნა 1999წ-ეს მოხდა მიუხედევად ოპეკის მცდელობისა ფასის აწევის შემცირების გზით შედეგი არ გამოიღო იმდენად დაბალია ნავთობზე მოთხოვნა მსოფლიოში. იხ. ბმულზე სრული ვერსია სტატიის.
2020წ-ის 21 აპრილის ნომაცამებით კი ნავთობის ფასი საერთოდ ჩამოშლა დაიწყო და აშკარად პანიკა იხ. ბმულზე სტატია
ნავთობის ფასის განულენა პუტნის მართველობის სისტემას ემუქრება პოლო გრეგორი მიიჩნევს, რომ ნავთობის ფასის გაიაფება პუტინისთვის უფრო სერიოზული გამოწვევა იყო ვიდრე მასიური საპროტესტო აქციები რუსეთში 2011 - 2012 წწ. ჯერძოდ არ გამოირიცხება, რომ ფასების ვარდნის გამო შეიძლება პუტინის მართველობის სისტემას საფთხე შეუქმნა. იხ. ბმულზე სტატია
რადენიმე ფაქტორისთვის მინდა თქვენი ყურადრების მიქცევა პირველი ასეთი დაბალი ფასები ნავთობზე სსრკს დაშლის დროს წინა პერიოდში იყო. როგორც ექსპერტები ამბობენ ერთერთი მიზეზი სსრკს დაშლის იყო ნავთობის დაბალი ფასი ბუნებრივია მაშინ ამის მიზეზი არ იყო ვირუსი არამედ სადუტიბისა და აშშ-ს გარიგება. არის კიდევ სხვა ფაქტორები ერთერთი კი რუსეთს სანქციები ადევს და ფულსაც არ ასესხებენ ცნობილი მიზეზების გამო და თუნდაც გეოპოლიტიკური დაპირისრების ფაზაში მყოფი. კიდევ არის ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორის ჯერ ის რომ ვირუსის საწინაამღდეგო ვაქცინა მინიმუმ ერთი წელი არ იქნება და შედეგები არის სერიზული უამრავი კომპანიები გაკოტრდა და ნავთობის ვირუსამდე მოხამრებას და შესყიდვას წლები დასჭირდება. ასევე ის რომ რუსეთი ერთგარად გაძევებული იქნება საუდიტებისა და ოპეკის მიერ ნავთობის ბაზარიდან. ხოლო ასეთი სურათით რუსეთს დეფოლტი ემუქრება რასაც არულობა მოყვება სამხედრო ელიტაც უკმაყოფილო იქნება და შესაძლოა პუტინის მოშორების საკითხის დადგეს. ნავთობის ფასები ჩამოიშალა კერძოდ რუსული ნავთობი მინუს 2 დილარი ღირს ხოლო აშშ-ს კი მინუს 40.
პუტინის რეიტინგი დაბლა მიდის ნავთობის ფასთან ერთად იხ. ვიდეო 2020 წ-ის 28 აპრილი
რუსეთი გაკოტრებისგენ მიდის იხ. ვიდეო
