Translate

воскресенье, 8 марта 2020 г.

ნავთობის ფასები ცვლილებები რუსული რუბლი და ეკონომიკაც

   ნავთობის ფასები ცვლილებები                           რუსული რუბლი და ეკონომიკაც

                     ნავთობის ნომინალური ფასი  1861 წლიდან 2020 წლამდე ონლაინ გამოცემიდან OWID

ნავთობის ფასი ყველაზე ხშირად გაგებულია, როგორც ფიუჩერსულ ბაზარზე თავისუფლად ვაჭრობადი ნედლი ნავთობის ერთ-ერთი საორიენტაციო კლასის ბარელის სპოტური ფასი , როგორც წესი, ჩრდილოეთ ზღვის ბრენტის ნავთობი ან , უფრო იშვიათად, ამერიკული WTI ნავთობი . კიდევ უფრო იშვიათად ან წარსულში გამოიყენებოდა საორიენტაციო ნარევები, როგორიცაა დუბაის ნედლი ნავთობი და ოპეკის კალათა . სხვა სახეობების ფასები შეიძლება განსხვავდებოდეს მათი ხარისხის მიხედვით, რაც განისაზღვრება მათი სიმკვრივითა და გოგირდის შემცველობით, ასევე ნავთობის მდებარეობით; თუმცა, ისინი ხშირად დგინდება ერთ-ერთი მარკერის სახეობის მიმართ. ზოგიერთი ორგანიზაცია, განსაკუთრებით ენერგეტიკის ინფორმაციის ადმინისტრაცია ( EIA ), აშშ-ის ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების მიერ შეძენილი ნავთობის საშუალო შეწონილ ფასს იყენებს „მსოფლიო ნავთობის ფასად“. ნავთობზე გლობალური მოთხოვნა არაელასტიურია —  ის პრაქტიკულად უცვლელი რჩება ფასების რყევების მიმართ.  თუმცა, საორიენტაციო კლასის ნავთობის სპოტური ფასები მნიშვნელოვან რყევებს ექვემდებარება და განისაზღვრება გლობალური პოლიტიკური და ეკონომიკური გარემოებების მრავალფეროვნებით.

სსრკ-ის დასასრული

1980-იანი წლების შუა პერიოდში, მსოფლიოში ნავთობის ფასების კლებამ უარყოფითი გავლენა მოახდინა სსრკ-ის ეკონომიკაზე . 1984–1987 წლებში ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების ექსპორტიდან მიღებული შემოსავლების შემცირება სსრკ-ის მშპ-ს 1.3%-ს და სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯების დაახლოებით 2.7%-ს შეადგენდა  .

იეგორ გაიდარის თქმით , ნავთობის ფასები 1980-იანი წლების ბოლოს სსრკ-ში ეკონომიკური კრიზისის მთავარი მიზეზი იყო:

სსრკ-ის დაშლის თარიღი ... ეს კარგად არის ცნობილი. ეს ნამდვილად არ იყო ბელოვეჟის შეთანხმება ან აგვისტოს მოვლენები, არამედ 1985 წლის 13 სექტემბერი. ეს ის დღეა, როდესაც საუდის არაბეთის ნავთობის მინისტრმა იამანიმ გამოაცხადა, რომ საუდის არაბეთი წყვეტდა ნავთობის წარმოების შეზღუდვის პოლიტიკას და იწყებდა თავისი საბაზრო წილის აღდგენას. ამის შემდეგ, მომდევნო ექვსი თვის განმავლობაში, საუდის არაბეთში ნავთობის წარმოება 3,5-ჯერ გაიზარდა. ამის შემდეგ ფასები დაეცა. შეგიძლიათ მონაცემებს თვეების მიხედვით გადახედოთ - ის 6,1-ჯერ არის... ამის შემდეგ, სსრკ-ის ისტორია არსებითად დასრულდა.

— რატომ დაინგრა საბჭოთა იმპერია? („სრული ალბატები“ „ ეხო მოსკვის“ ეთერში , 2 ივლისი, 2006 წელი)

რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ეკონომიკური პროგნოზირების ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილის , დიმიტრი კუვალინის  თქმით , ნავთობის ფასების ვარდნით გამოწვეული სსრკ-ის დანაკარგები „მაკროეკონომიკურ კატასტროფად ჩაითვლებოდა“. მისი აზრით, „მსოფლიო ნავთობის ბაზრებზე ფასების შოკი საბჭოთა ეკონომიკის კრიზისში გადამწყვეტი ფაქტორის ნაცვლად დამატებითი ფაქტორი იყო“  . ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტომ 1985-1986 წლებში ნავთობის დემპინგით გამოწვეული საბჭოთა კავშირის წლიური მთლიანი დანაკარგები 13 მილიარდ დოლარად შეაფასა, რაც ასევე მოიცავს ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში იარაღის ექსპორტის შემცირების შედეგად მიყენებულ დანაკარგებს, რომლებიც არა მხოლოდ ნავთობის ექსპორტიორები, არამედ იარაღის მყიდველებიც იყვნენ  .

თუ 1988 წელს მთელი სსრკ წელიწადში 144 მილიონ ტონა ნედლი ნავთობის ექსპორტს ახდენდა [ , მაშინ მხოლოდ რუსეთმა 2011 წელს წელიწადში 244 მილიონი ტონა ნედლი ნავთობი ექსპორტზე გაიტანა  .

ბრუკინგსის ინსტიტუტის რუსეთისა და ევრაზიის პროგრამის დირექტორის, კლიფორდ გედის თქმით , რუსეთისა და სსრკ-ის შედარება ამ კონტექსტში სრულიად ზუსტი არ არის. საბჭოთა ხელისუფლებამ უგულებელყო ნავთობის ფასების ვარდნა და განაგრძო არაეფექტური მაკროეკონომიკური და საბიუჯეტო პოლიტიკის გატარება, რომელიც არ შეესაბამებოდა ექსპორტიდან „მკვეთრად“ შემცირებულ შემოსავლებს  .

თუმცა, სინამდვილეში, 1984 წელს საბჭოთა კავშირის ბიუჯეტის შემოსავლებმა 376 მილიარდი რუბლი შეადგინა, საიდანაც ენერგიის ექსპორტი 10.1%-ს არ აღემატებოდა. 1985-1986 წლებში ფასების ვარდნის გამო, ნავთობისა და გაზის შემოსავლები შემცირდა: 1985 წელს მან 35.9 მილიარდი რუბლი (ბიუჯეტის შემოსავლების 9.2%) შეადგინა, 1986 წელს - 29.8 მილიარდი რუბლი (8.1%), 1987 წელს - 29.2 მილიარდი რუბლი (8%), 1988 წელს - 25.6 მილიარდი რუბლი (7%), 1989 წელს - 24.7 მილიარდი რუბლი (6.4%), 1990 წელს - 21.9 მილიარდი რუბლი (5.3%). თუმცა, ექსპორტიდან შემოსავლების შემცირება მხოლოდ ერთი ფაქტორი იყო 1985 წელს დაწყებული ბიუჯეტის დისბალანსში: გაცილებით მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყო ანტიალკოჰოლური კამპანია , რომელიც შთაგონებული იყო სკკპ ცენტრალური კომიტეტის პოლიტბიუროს „რეფორმატორების“ (მ. გორბაჩოვი, ე. ლიგაჩოვი და სხვები) მიერ 1985 წლის 4 აპრილს, რასაც მოჰყვა სკკპ ცენტრალური კომიტეტის რეზოლუციის „სიმთვრალისა და ალკოჰოლიზმის დაძლევის ზომების შესახებ“ 1985 წლის 17 მაისს გამოქვეყნება, მინისტრთა საბჭოს რეზოლუცია „სიმთვრალისა და ალკოჰოლიზმის დაძლევის ზომების შესახებ და ალკოჰოლიზმის აღმოფხვრის შესახებ“ და სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის დადგენილება „სიმთვრალის წინააღმდეგ ბრძოლის გაძლიერების შესახებ“. 1985-1988 წლებში, ალკოჰოლის წარმოების შემცირების გამო, ბიუჯეტმა დაახლოებით 100 მილიარდი რუბლი დაკარგა და მისი დეფიციტი ზრდა დაიწყო: 1985 წელს მან 18.3 მილიარდი რუბლი შეადგინა. (შემოსავალი - 367.7, ხარჯები - 386 მილიარდი), 1986 წელს - 49.6 მილიარდი (366.0 და 415.6 მილიარდი), 1987 წელს - 69.2 მილიარდი (360.1 და 429.3 მილიარდი), ხოლო 1990 წელს - 75.5 მილიარდი (410.1 და 485.6 მილიარდი)

                                                                 იხ. ვიდეო
რუსეთუს იფლაცია ყველაზე დაბალზე ისტორიული მინიმუმზე რუბლი ვარდნას განაგრძობს. ხოლო ნავთობი გაიფებას.
FIG.1
იქიდან გამომდინარე, რომ კორონავირუს უკავშრდება ნავთობის ვარდნა და ხოლო რუსული რუბლი პირდაპირ მიბმულია მის ფასზე და გარდა ამისა რუსეთს დღემდე სანქციების ქვეშაა მომავლის მიმართა გაურკვევლობა და უკეთესობის პროგნოზიც არ ჩანს მიმინუმ ერთი წელი სავარაუდოდ როცა ახალი ვაქცინას შექმნიან ხოლო თუ ნავთობის ფასის ვარდნა გაგრძელდა რუსული რუბლი დამაემედებელი ვერ იქნება.
FIG.2ნავთობის ფასის ვარდნა გრძელდება და 1991-წის დონეს გაუტოლდა. იხ. ვიდეო რა ელის პუტინის რუსეთს და პუტინს ვიანიდა საუდის არაბეთი ნავთობის მოპოვების გაზრდა აპირებს მაშ საიტ მიდის ნავთობის ფასი და პუტინის თამაშები. შეგახსენებთ, რომ როცა სსრკს დაშალა ნავთობის ფასი 20$ ღირდა ბარელი მაშ ხომ არ განმეროდება იგივე
იხ. ვიდეო
საუდის არაბეთმა გამოუცხადა ნავთობის ომი რუსეთს 
იხ ლინკზე   ქვემოთ შემგთავაზოთ სტატია ამ თემის გარშემო კერძოდ აქ საუბარია იმაზე, რომ საუდის არაბეთმა ამ კრიზისის ფონზე განაცხადა რომ ის ზრდის ნავბთობის მოპოვებას და ამით კიდევ უფრო დაეცემა მისი ფასი ამის შესახებ წერენ ,,ბლუბრეგი'' და ,,ზის ვოლ სტრი ჟურნალი'' , სააგენტო  ბლუბერგის  ინფორმაციით საუდის არაბეთს განზრახული აქვს გაზარდოს 12 მილიონამდე დღ.ღ აპრილში უკვე კი - 9, 7 მილიონ დან 10 მილიონამდე ფაქტიუარრად ეს ნისნავს ნავთობის ომს რუსეთან ამისშესახებ ზემოთ ვიდეოშიც იყო საუბარი საუდელებს განზრახული აქვს ფასები დაუკლოს აშშ-ს 7$ ბარელში ასევე ჩდრ. ევროპელებს 8 $ აღმოსავლეთ აზიას 6$ ეს ხდება იმიტომ რომ რუსეთმა ვერ შეძლოს ნავთობის გაყიდვა. 
იხ. ვიდეო რურუსლი ეკონომიკის პოლიტიკის ფიასკო გრძელდება

6 მარტს შეხვედრა იყო ,,ოპეკიკასა'' და არა პოკესი წევერების წვეყნებს ყაზახეთი რუსეთი აზრბაიჯანი შორის და ვერ მოხდა შეთანხმება რუსეთმა უარი განაცხადა 1,5მილ. ბარელით შეემცირებინა ნავთოპბის მოპოვება. 
როგორც ,, აბარევაწელი'' წერს რუსეთის გარიგების ჩაშლა ,,,ოპეკთან, რუსეთი დაკარგავს $100 - 1500 მილონ დღეში. ( ანუ 3მილირდ. თვეში) ვნახოთ სადამდე გაქაჩავს რუსეთი.
გავაგრძელოთ რუსეთის მიმოხილვა ორშაბათს ანუ 2020წ-ის 16 მარტს რუსეთის ჩამოშლა გრძელდება რუსული მთავარი ეკონომიკების აქციების ჩამოშლა  და უწოდეს იდეალური შტორმი როგორც ჩანს ეს კიდევ გაგრძელდება იხ. ვიდეო ვნახოთ სადამდე გაუძლებს რუსული ეკონომიკა 


გავაგრძელოთ მაშ დღეისთვის 26 დოლარი ღირს და რუსეთი კარგავს ყოველდღე 150 მილიონ დოლარს იხ ლინკზე აქ საინტერესო ისაა რომ რუბლის ავტომატურად მიყვება და ახალი გაუფასურებაში გადადის. უნდა ვივარაუდოთ რომ ამ ფონზე 20 დოლარზე ჩამოვა ერთი ბარელი ტენდეცია ასე გვიჩვენებს ხოლო რუსეთის ეკონომიკა კატასტროფის წინაშე დადგება.
საუდელები აძევებენ რუსეთის ნავთობის მსოფლიო ბაზრებიდან და რუბლი ჩამოშლის წინაშეა იხ. ვიდეო შესაძლოა ნავთობის ფასი 15$ დოლარზეც ჩამოვიდეს
იხ. ლინკზე ბლუმბერგის ნალიზით 20$დოლარს ჩამოცდეობაო
გაგრძელება 2020წ-ის 23 მარტი რუსეთი გადახედავს ბიუჯეტს ნავთობის ფასის ვარდნის გამო ბარელი ღირს დღეისთვის 26$ ხოლო  ევროზე 87 რუბლი იხ ბმულზე 
იხ . ვიდეო პუტნი მიიღო მისაღები საუდიტებმა პუტინი გააგზავნეს ერთ ადგილზე.

რითი დასრულდა რუსეთისა და სადუის არაბეთის ნავთობის ომი რუსეთის სასტიკი დამარცხებით პუტინი დათანხმდა პირობებზე იხ. ბმულზე  სტატია
რუსეთი და პუტინი შოკშია და ისტერიკაში ეხლა თანხმა  არის ყველა პირობებზე რასაც საუდიტები წაუყენებენ სხვათაშორის ბაზრის დაკარგვა ყველაზე მტკივნეულია რუსეთისთვის  ხომ არ ელის პუტინის რუსეთს სსრკს ბედი 
იხ. ვიდეო


ნავთობის ფასი  რომ ჩამოიშალა და ასევე მსოფლიო ეკონომიკა ყველა საფონდო ბირჟა ეს  მთლიანობაში.  მხოლოდ აქ არის განსხვევა რუსული სიძლიერეც და მისი ეკონიმიკაც დგას ნავთობზე და მისი ჩამოშლა და როგორც ჩანს ხაგრძლივადაც ამავე დროს მსოფლიო ბაზარის დაკარგვა და გადაწყობას შეძლებს თუ არა რუსეთი ეგ არის საკითხავი დღეისთვის კი ჩამოშლა გრძელდება 100 მილიონი ბარელის შემცირება და 30 დოლარიანი გაყიდვის ნუშნულზე მიტანა ნავთობის ფასი აბსოლიტურად არაფერს ნიშანვს ამავე დროს დღეისთვის ეს ზომებიც კი სათუო ვიანიდა ნავთობის და მისი მომხარება კატასტროფულად კლებულობს ორი მიზიზით პირველი კი მსოფლიო ეკონომიკის შეჩერება და ავიკომპანიები და სხვა გადამზიდავების შეზღვუდა მეორე კი კრიზისის ფაზა ზოგადად მსოფლიოში 
რუსეთუს ეკონომიკას რომ კარგი არაფერი ელის ეს ნათელია აქ საკითხი დგას ასე გადაიტანს თუ არა რუსეთი და სადამდე შეიძლება ჩამოიშალოს იხ. ვიდეო


2020წ-ის 15 აპრილი გავაგრძელოთ ნავთობის ფასის მიმოხლივა მსოფლიო ნავთობის მოთხოვნა დაეცა 1995წ-ს დონეს და ტენდეცია კიდევ მომდინარეობს იხ. ბმულზე სტატია
რუსეთი ფიქრობს ტალონების შემორებას ალაბატ გახსოვთ ეს დრო იყო სსრკს დაშლის ბოლო წლებში
იხ. ვიდეო
იხ. ვიდეო საუდიტები დევნიან მსოფლიო ნავთობის ბაზრიდან რუსულს 


2020წ-ის 20 აპრილის მდგომარეობით  როგორც რადიო ,,სვაბოდა'' იუწყება ნავთობის ფასი  ბარელზე 15 დოლარზე ჩამოვიდა ასეთი ფასი ვარდნა 1999წ-ეს მოხდა მიუხედევად ოპეკის მცდელობისა ფასის აწევის შემცირების გზით შედეგი არ გამოიღო იმდენად დაბალია ნავთობზე მოთხოვნა მსოფლიოში. იხ. ბმულზე სრული ვერსია სტატიის. 
2020წ-ის 21 აპრილის ნომაცამებით კი ნავთობის ფასი საერთოდ ჩამოშლა დაიწყო და აშკარად პანიკა იხ. ბმულზე სტატია
ნავთობის ფასის განულენა პუტნის მართველობის სისტემას ემუქრება პოლო გრეგორი მიიჩნევს, რომ ნავთობის ფასის გაიაფება პუტინისთვის უფრო სერიოზული გამოწვევა იყო ვიდრე მასიური საპროტესტო აქციები რუსეთში 2011 - 2012 წწ.  ჯერძოდ არ გამოირიცხება, რომ ფასების ვარდნის გამო შეიძლება პუტინის მართველობის სისტემას საფთხე შეუქმნა. იხ. ბმულზე სტატია
რადენიმე ფაქტორისთვის მინდა თქვენი ყურადრების მიქცევა პირველი ასეთი დაბალი ფასები ნავთობზე სსრკს დაშლის დროს წინა პერიოდში იყო. როგორც ექსპერტები ამბობენ ერთერთი მიზეზი სსრკს დაშლის იყო ნავთობის დაბალი ფასი ბუნებრივია მაშინ ამის მიზეზი არ იყო ვირუსი არამედ სადუტიბისა და აშშ-ს გარიგება. არის კიდევ სხვა ფაქტორები ერთერთი კი რუსეთს სანქციები ადევს და ფულსაც არ ასესხებენ ცნობილი მიზეზების გამო და თუნდაც გეოპოლიტიკური დაპირისრების ფაზაში მყოფი. კიდევ არის ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორის ჯერ ის რომ ვირუსის საწინაამღდეგო ვაქცინა მინიმუმ ერთი წელი არ იქნება და შედეგები არის სერიზული უამრავი კომპანიები გაკოტრდა და ნავთობის ვირუსამდე მოხამრებას და შესყიდვას წლები დასჭირდება. ასევე ის რომ რუსეთი ერთგარად გაძევებული იქნება საუდიტებისა და ოპეკის მიერ ნავთობის ბაზარიდან. ხოლო ასეთი სურათით რუსეთს დეფოლტი ემუქრება რასაც არულობა მოყვება სამხედრო ელიტაც უკმაყოფილო იქნება და შესაძლოა პუტინის მოშორების საკითხის დადგეს. ნავთობის ფასები ჩამოიშალა კერძოდ რუსული ნავთობი მინუს 2 დილარი ღირს ხოლო აშშ-ს კი მინუს 40.
პუტინის რეიტინგი დაბლა მიდის ნავთობის ფასთან ერთად იხ. ვიდეო 2020 წ-ის  28 აპრილი


                                     რუსეთი გაკოტრებისგენ მიდის იხ. ვიდეო 


მაშ გავაგრძელოთ დღეს მიმდინარე ნავთობის ბაზარის პერიპეტიები და ფაქტიურად საუდიტები დევნიან რუსებს ნავთობის მსოფლიო ბაზრიდან იხ. ვიდეო



                           რეკლამა

➤➤➤➤➤

მომზადება ვოკალში -   პროფესიონალი   მომღერალი   ოპერის სოლისტი    მრავალი    კონკურისის      ლაურეატი მოამზადებს ნებისმერ მსურველს     ვოკალში საოპერო,    კამერული, საესტრადო, ფოლკორში. ხმისა და სუნთქვის დაყენება, გაძლიერება,     დიაპაზონის გაზრდა სათანადო რეპერტუარით,      სწავლების ინტესივობა და მიმართულება განისაზღვრება ინდივიდულურად მასწავლებლის მიერ. ფასი 40ლ. ერთი გაკვეთილი ტ 595 33 01 77,   5977 872 64


ბრიტანეთში სტაჟირებული, სერტირთიფიცირებული ინგლისური ენის სპეციალისტი,  თარგმნა, ინგლისურიდან ქართულში ან პირიქით ტექსტის კორექტირიება,  აკრეფა ვორდში და ინგლისურში ნებისმირი მსურველის მომზადება  ინგლისურში სკოლის მოსწავლეებს, აბიტურიენტებს ან სხვა ნებისმიერ მსურველს სათანადო პროგრამით  FCF , TOEFl, IEFLtS სათანადო  აუდიო თუ ვიდეო მასალის გამოყენებით  ფასი შეთანხმებით ასევე ონლაინ მომსახურება და სწავლა ტ. 591 102 949
                                                               

რადარი

                                   რადარი

                                               
                                                          რადარი პარაბოლური ანტენით
ინგლ. radar от radio detection and ranging - რადიოაღმოჩენა და სიგრძის გამოზამვა - დანადგარი, რომელიც იყენებს რადიო ტალღებს ობიექტების მოსაძებნად როგორიცაა საჰაერო თვითმფრინავები, საზღვაო  გემები, ასევე განსაზღვრა მათი დაშორების მანძილის, სიჩქარის და გემოეტრიული პარამეტრების.რადილოკაციური მეთოდი დაფუძნებულია რადიტალღების გამოსხივების საფუძველეზე. 
იხ. ვიდეო

  • გადამცემი რომელიც ქმნის რადიო ტალღებს.
  • ანტენა რომელიც ხელმძღვანელობს რადიო ტალღებს.
  • მიმღები ზომავს ტალღებს, რომლებიც უკან ბრუნდებიან ობიექტზე (რომელიც რადარი აღმოჩენას სცდილობს) ამრეკვლის შემდეგ.
ამით რადარს შეუძლია დაადგინოს სად მდებარეობს ობიექტი. რადარი გამოიყენება სხვადასხვა ამოცანის შესასრულებლად: სისწრაფის დადგენა, მოძრაობის დადგენა და ა.შ.
                                                 
თანამედროვე რადარი ფაზირებული ანტენის მესერი. სადგურ PAVE PAWS სისტემა ადრეული აღმოჩენის განლაგებული ალიასკაზე.
                                                     კალსიფიკაცია 
სამხედრო რადარები
სამოქალაქო რადარები
დანიშნულება
აღმომჩენი რადარი
მართვისა და თვალთვალის
რადარი რელიეფის თვალთვალის
მეტეოროლიგიური რადარი
სამიზნის განსამზღვრელი რადარი
კოტრბრძოლის რადარი
ნავიგაციის რადარი
მიმოხლვის სიტუაციის რადარი
მახასიათებელი
სასაზღვრო
საზღვაო
საბორტო
მობილური
სიგნალის მიღების ხასითის მიხედვით
პასიური რადარი პასიური პასუხით
მერადი რადარი ანუ აქიური
შერეული
ჰორიზონტზე რადიოლოკატორი
ტალღის სიგრძე
მეტრული
დეციმეტრული
სანტიმეტრული
მილიმეტრული
იხ. ვიდეო




суббота, 7 марта 2020 г.

წითელი ქმერები

                       წითელი ქმერები

                                                          Banner of the Communist Party of Kampuchea.svg
                                             
                                           წითელი ქმერების მსხვერპლთა თავის ქალები
იდეოლოგია -  აგრალური სოციალიზმი, მაოიზმი
ეთნიკურობა - ქმერების
ლიდერები - ნაუნ ჩეა, პოლ პოტი, სონ სენი
შტაბი - პნიმენში
თარიღი ფორმირების - 1951წ-ის 29 ივლისი
მოკავშირეები - კომუნისტური პარტია კამბოჯის
მოწინაამღდეგე - ლონ ნოლას ხელისუფლება
მონაწიობა კონფლიქტში - ვიეტნამ-კამბოჯის კონფლიქტი
მსხვილი აქცია - კამბიჯის გენოციდი 
 შეიარაღებული კომუნისტური მოძრაობა კამბოჯაში.
მოძრაობა შეიქმნა 1968 წელს პოლ პოტის ინიციატივით და აერთიანებდა 30 000 ადამინიანს. ფართო სოციალური ბაზა მოძრაობას შეექმნა 1970 წელს, როდესაც ვიეტნამთან ომის დროს აშშ-ის ჯარის შენაერთებმა კამბოჯის ტერიტორიაზე მოახდინეს ოპერაცია, რასაც 100 ათასამდე მშვიდობიანი მოსახლის სიცოცხლე შეეწირა. ამ მოვლენის შემდეგ მოძრაობა შეავსეს მეტწილად 12–13 წლის ობოლმა ბავშვებმა, რომლებიც გამოირჩეოდნენ „ამერიკელთა მოყვარე“ ქალაქელი თანამემამულეების სიძულვილით.
                                                     
                                                              უნოფორმა წითელი ხმერების
1975 წელა პარტიზანებმა ხელში ჩაიგდეს ქვეყნის დედაქალაქი პნომპენი. ქვეყანაში დამყარდა დიქტატორული რეჟიმი, რომლის დროს სხვადასხვა წყაროს მიხედვით დაიღუპა 1–3 მილიონი ადამიანი. რეჟიმის მიხედვით აიკრძალა დამწერლობა, ფული, უცხო ენები. მთელი ქვეყანა გარდაიქმნა სამუშაო სასოფლო-სამეურნეო კომუნებად 18–20 საათიანი სამუშაო დღის გრაფიკით. სიკვდილით ისჯებოდა ნებისმიერი დაუმორჩილებლობა (მაგალითად, შვილის გაჩენა კომუნის ხელმძღვანელობის ნებართვის გარეშე). კამბოჯას გადაერქვა სახელი და ეწოდა „დემოკრატიული კამპუჩია“. ქვეყანამ კონტაქტი გაწყვიტა მსოფლიოს ყველა ქვეყანასთან, ჩინეთისა და იუგოსლავიის გარდა. ქვეყნის მმართველთა (პოლ პოტი, იენგ სარი, ქიეუ სამფანი) სახელები და პორტრეტები მოსახლეობისგან დაფარული იყო.
არაეფექტური ეკონომიკური პოლიტიკის გამო ქვეყანა მალე დაეცა. ბიუჯეტის შესავსებად დაიწყო ომი ვიეტნამის წინააღმდეგ, თუმცა ვიეტნამის ჯარმა ადვილად მოიგერია აგრესია და მალევე კონტრშეტევაზე გადავიდა, რასაც ხელს უწყობდა „წითელი ქმერების“ რიგი დაჯგუფებების მათ მხარეს გადასვლა. ასე მაგალითად, ერთ-ერთი მაღალჩინოსანი პოლპოტელი ხენგ სამრინი პრო-ვიეტნამური მთავრობის სათავეში ჩადგა.
იხ.ვიდეო

ვიეტნამელი ინტერვენტების მიერ მათი დამარცხების შემდეგ, „წითელმა ქმერებმა“ დაიწყეს პარტიზანული ბრძოლა ხენგ სამრინისა და ხუნ სენის მთავრობის წინააღმდეგ. ქმერების მოძრაობა აშშ-ის ხელშეწყობით მიმდინარეობდა, რომლებიც პარტიზანებში ვიეტნამის საპირწონეს ხედავდნენ. ქმერები აშშ-ისგან იღებდნენ იარაღს, სანაცვლოდ კი დაუმუშავებელ ძვირფას ქვებს აწვდიდნენ.
1998 წელს პოლ პოტის გარდაცვალების შემდეგ მოძრაობა დაიშალა. მოძრაობის ფორმალური ლიდერი ქიეუ სამფანი ფაქტობრივად ძალაუფლების გარეშე დარჩა და ახლა მარტოობაში ცხოვრობს. აჯანყებულთა მცირერიცხოვანი ფორმირებები (2–3 ათასი ადამიანი) აგრძელებდნენ პარტიზანულ ომს, თუმცა ცოტა ხნის წინ მათი ახალი ლიდერი იენგ სარი კამბოჯის ხელისუფლებას დაუზავდა, რომლითაც აღიარა მთავრობის კონტროლი ქვეყნის დასავლეთ ნაწილზე. წითელი ქმერები ბოლო რადიკალური საველე მეთაური ტა მოკი 2000 წლის მარტში დააპატიმრეს. მისი დაჯგუფების წევრები ახლაც ტყეს აფარებენ თავს და ხე–ტყის მასალისა და ძვირფასი ქვების კონტრაბანდით საქმიანობენ. ამ ომის შედეგად კამბოჯის ტყეებში 8 მილიონამდე გაუნებელყოფილი ნაღმია დარჩენილი.
იხ.ვიდეო ნაცისტი ჰიტლერი და კომუნსტი პოლ პოტი 
კამბოჯის გენოციდი
განხორციელებული წითელი ქმერების მიერ რ-იც ხელისუფლებაში იმყოფებდნენ კამბოჯიაში 1975 - 79 წწ სრულ მოკლულული იყო 1,7- დან 3 მილნ ადამიანი (მეთხედი მთელი მოსახლეობის). მასობრივი პოლიტიკური რეპრესიები, დეპორტაცია და მოსაობრივი განადგურება მოახლეობის. მოტივიამ რეპრესიების მოქედებების იყო კამბოჯელთა საზოგადოების რადიკალური ცვილელების განხორციელება, იდეოლოგიური პრინციპების შესაბამისად სტალინიზმის და მაოიზმის. მსხვრეპლი ძირიტადიად იყო კამოჯელებთა ინტელიგენცია (ადამიანების აპატიმრესბდნენ იქამდე ვინც სათვალეებს ატარებდნენ) ასევე ეროვნული უმცირესობის, სასულიერო წარმომადგენლები



пятница, 6 марта 2020 г.

ბამიანის ბუდას ქანდაკებები

                  ბამიანის ბუდას ქანდაკებები

                                                    Taller Buddha of Bamiyan before and after destruction.jpg
                  კულტურული ლანდშაფტი და არქეოლოგიური აღმოჩენებები ბამიანის ხეობაში
(სპარს. بت های باميان) — ბუდას ორი გიგანტური ქანდაკება (55 და 37 მ) ავღანეთში, ბამიანის დაბლობის ბუდისტური მონასტრის კომპელქსში. ქანდაკებები ბარბაროსულად დაანგრიეს 2001 წელს თალიბებმა, რომელთა აზრითაც, ისინი წარმართულ კერპებს წარმოადგენდნენ.
ქალაქი ბამიანი მდებარეობს აბრეშუმის დიდ გზაზე, რომელიც გადის ჰინდუქუშის გავლით, ბამიანის ხეობაში. აბრეშუმის გზა ისტორიულად იყო დამაკავშირებელი ხიდი ჩინეთსა და დასავლეთ სამყაროს შორის. აქ იყო განთავსებული რამდენიმე ბუდისტური მონასტერი, მიმდებარე რეგიონისთვის კი კულტურული, რელიგიური და ფილოსოფიური ცენტრი იყო. ბერები მონასტერში განდეგილ ცხოვრებას ეწეოდნენ, ისინი ცხოვრობდნენ გამოქვაბულებში ბამიანის კლდეებზე, მათი უმეტესობა რელიგიური ფრესკებით იყო მოხატული. ბამიანი მეორე საუკუნიდან იყო მიმდებარე ტერიტორიების ბუდისტური ცენტრი, სანამ მეშვიდე საუკუნეში მას ისლამის მიმდევრები არ დაესხნენ თავს, ხოლო მე-9 საუკუნიდან ის მუსლიმი საფარიდების შემადგენლობაში ხვდება.
ბამიანის ორი ყველაზე გამორჩეული ბუდას ფეხზე მდგარი ქანდაკებები იყო: ვაიროჩანა და შაკიამუნი. ორი მასიური ბუდას ქანდაკებები 2001 წელს ააფეთქეს ტერორისტებმა, ეს ქანდაკებები ყველაზე მაღალი იყო მსოფლიოში, ბუდას ფეხზე მდგარ ქანდაკებებს შორის, სანამ ჩინეთში გაზაფხულის ბუდას ტაძარი აშენდებოდა, ჩინეთში ფეხზე მდგარი ბუდას ქანდაკება 128 მეტრია, ამ მშენებლობის შესახებ გაცხადდა მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ტერორისტებმა ბუდას ქანდაკებები გაანადგურეს.
პატარა ქანდაკება აშენებულია 544-595 წლებში, ხოლო დიდი ქანდაკების აშენების თარიღად 591-644 წლები ითვლება. დიდი ბუდას ქანდაკება ასევე არის დიპანკარას ბუდას პორტრეტი. მათი ფერები დროთა განმავლობაში გახუნდა.
ჩინელი ბუდისტი პილიგრიმი სუანცზანი ესტუმრა ბამიანს 630 წლის 30 აპრილს და ის აყვევებულ ბუდისტურ ცენტრად დაასახელა. ის წერდა რომ ამ ადგილებში იყო ათამდე მონასტერი და ათასამდე ბუდისტი ბერი, მან ასევე ჩაინიშნა რომ ბუდას ქანდაკება შემკული იყო ოქროთი და ძვირფასი ქვებით.[4] ბამიანის ბუდისტური ქანდაკების დანგრევა გახდა სიმბოლო რელიგიურ ფონზე ჩადენილი დანაშაული
ქანდაკებები კლდეში იყო გამოკვეთილი, შემდეგ კი ნაწილობრივ ბათქაშით მოპირკეთებული, რომელსაც ხის არმატურა იჭერდა. სახეების ზედა ნაწილები, რომლებიც ხით იყო ნაკეთი, დიდი ხნის წინ დაიკარგა. გარდა განადგურებული ქანდაკებებისა, მონასტერში კიდევ ერთი მწოლიარე ბუდას ქანდაკება არსებობს, რომლის გათხრები 2004 წელს დაიწყო. იხ. ვიდეო
1221 წელს ჩინგიზ-ყაენის გამოჩენამ, საფრთხე შეუქმნა ქანდაკებებს თუმცა, მიუხედავად ამისა ჩინგიზ-ყაენს დაენანა ქანდაკებები და არ დაანგრია. ამის შემდეგ დიდ მოგოლთა იმპერიის უკანასკნელმა წარმომადგენელმა აურანგზებმა სცადა მძიმე არტილერიით დაენგრია ქანდაკებები ცდა ამჯერადაც უშედეგოდ დასრულდა. შემდეგი ცდა მე-18 საუკუნეში თარიღდება ნადირ-შაჰის მიერ, მან ქანდაკებებს პირდაპირ ზარბაზნები დაუპირისპირა. მიუხედავად იმისა, რომ ქანდაკება არ დანგრეულა დაკარგა სახეს ნაწილი.
                                                    
                                                         სვეტის განადგურება თალიბების მიერ

                                  თალიბანის მიერ მომზადებული ტერაქტი

აბდულ ვაჰედმა, თალიბანის ერთ-ერთმა მეთაურმა გამოამჟღავნა თავისი შეედულებები ბუდას ქანდაკებების მიმართ ჯერ კიდევ 1997 წელს, იმაზე ადრე ვიდრე ის ბამიანის ხეობაზე კონტროლს მოიპოვებდა 1998 წელს, მისი მთავარი მიზანი ქანდაკებების განადგურება იყო. ვაჰედმა ბუდას თავში ხვრელები გააკეთა და შიგნით ასაფეთქებელი მოწყობილობები ჩააწყო, მიუხედავად ამისა ეს ცდა წარუმატებლად დასრულდა. ამის შემდეგ მუჰამედ ომარმა განაცხადა, რომ ავღანეთში აღარ არის დარჩენილი ბუდისტი მოსახლეობა თუმცა ბუდისტური ქანდაკება უვნებლად დარჩება. თალიბანმა მიმართა სპეციალისტებს ამოევსოთ ხვრელები ბუდას თავში. ამის შემდეგ თალიბანმა დაიწყო არა-ისლამური ქვეყნებიდან ინფორმაციის, მუსიკის, სპორტის მიღება და გავრცელება, ხოლო 2001 წელს მათ საბოლოოდ გაანადგურეს ქანდაკებები. თავდაპირველად თალიბანის ძალებმა დინამიტების საშუალებით დაიწყეს მონუმენტის დაშლა, შედეგის უქონლობის გამო მათ ქანდაკების ძირში ტანკსაწინააღმდეგო ჭურვები ჩაალაგეს და ქანდაკებები ააფეთქეს
                                                  
                                                                  სიფრთხილის ნიშანი 2017წ

თალიბანი

                                                                      თალიბანი

                                       Taliban insurgents turn themselves in to Afghan National Security Forces at a forward operating base in Puza-i-Eshan -a.jpg 
იდეოლოგია -  ისლამიზმი, პანისლამიზმი
ეთნიკურობა - ძირითადად პუშტუნები, ასევე არაბები, ტაჯიკები, ხაზარები, ბეულჯემი, და სხვ.
რელიგიურობა - ისლამი
დევიზი - არაფერი არ არის, ღირსეული თაყვანიმცემლობის მხოლოდ ალაჰი და მუხამედი და მისი მონა და მაცნე
ლიდერები - მანსურ ახტარი 
                                                    Ахтар Мансур
                                                                              ახტარ მანური 1998წ
თალიბანების ლიდერი მულლი ომარის სიკვდილის შემდეგ მოკლული იქნა უპილოტო დრონის მხრიდან მიტანილი იერიშისას იმ მანქანაზე რომლითაც ის გადაადგილდებოდა.
 (თულაბას დამახინჯებული ფორმა, არაბული თალიბის მრავლობითი ფორმა, „მოსწავლე“) — პუშტუნურად ნიშნავს ,,მოსწავლეები''ისლამური ფუნდამენტალისტური პოლიტიკურ-რელიგიური პრო-პუშტუნთა მოძრაობა, რომელიც თითქმის მთელ ავღანეთს მართავდა 1996-2001 წლებში. დიპლომატიური აღიარება მხოლოდ სამი ქვეყნისგან მიიღო: არაბთა გაერთიანებული საამიროები, პაკისტანი და საუდის არაბეთი. გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ აღიარებულია როგორც ტერორისტული ორგანიზაცია. თალიბანს აშშ-ში არ აქვს ტერორისტული ორგანიზაციის ოფიციალური სტატუსი.
„თალიბანის მოძრაობა“ შეიქმნა 1994 წლის ზაფხულში ყანდაარში, ავღანეთში მიმდინარე სამოქალაქო გაცხარებული ომის დროს. თავდაპირველად თალიბანში გაწევრიანებულები იყვნენ ომის ვეტერანები, ლტოლვილი პუშტუნები, რომლებმაც რელიგიური განათლება პაკისტანურ მედრესეში მიიღეს და მხარდაჭერილნი იყვნენ პაკისტანელი სპეცსამსახურების მიერ. თალიბების იდეოლოგია მოიცავდა ისლამურ ფუნდამენტალიზმს ადგილობრივ პუშტუნურ ჩვეულებებთან ერთად. იმ დროს თალიბების მიზანი იყო ისლამური ნორმების აღდგენა, აგრეთვე მშვიდობის დაბრუნება ავღანეთში. მოძრაობას მეთაურობდა ომის ვეტერანი მოჰამედ ომარი.
იხ. ვიდეო

სულ მალე თალიბებმა დაიკავეს ავღანეთის დიდი ნაწილი. 1996 წლის აპრილში ქალაქ ყანდაარში შედგა მუსლიმან თეოლოგთა კრება, სადაც მულა ომარი შერაცხეს „მართლმორწმუნეების მბრძანებელად“ და მოძრაობამ დაიწყო ქაბულში განლაგებული პრეზიდენტის ბურჰანუდინ რაბანის წინააღმდეგ ომი. იმავე წლის სექტემბერში თალიბებმა დაიკავეს ქალაქი ქაბული და ამ დროიდან დაწყებული 2001 წლამდე ფაქტობრივად განაგებდნენ ავღანეთის სახელმწიფოს.
  მოძრაობა იღებდა მხარდაჭერას პაკისტანიდან, ხოლო 1996 წლიდან დაწყებული თანამშრომლობდა ოსამა ბინ ლადენთან, რომლისგანაც აგრეთვე იღებდა ფინანსურ მხარდაჭერას. 2001 წლის 11 სექტემბრის ტერორისტული აქტების შემდეგ, რომელსაც შეეწირა დაახლოებით 3 ათასი ადამიანი, თალიბებმა ბინ ლადენის გაცემაზე უარი განაცხადეს. ამასთან დაკავშირებით, 2001 წლის ოქტომბერში ნატოს ჯარისკაცებმა ანტითალიბანურ ძალებთან ერთად ავღანეთში დაიწყეს სამხედრო ოპერაცია, რომლის შედეგად თალიბანის ხელისუფლება ჩამოგდებული იქნა.
თალიბანი მებრძოლეები ფართო სპექტრის მებრძოლეები არიან, ისინი ძირითადად მოქმედებენ მცირე ჯგუფებათ და ერთმანეთთან დაკავშირებული არიან ნათესავური კავშირებით და რელიგიური აღმსარებლობით (მუსლიმი ფუნდამეტალისტები), დაკავშირებული არიან ბევრ ტერორისტულ ორგანიზაციებთან მათ შორის ალ-ყაიდასთან. მათი საბრძოლო მოქმედებები ძირითადად პარტიზანული ხასიათისაა და მოქმედების არეალი არის ავღანეთი და პაკისტანი. ავღანეთის რესპუბლიკაში თალიბანი შეავიწროვა სამშვიდობო მისიამ და მათი მოქმედების არეალი შეზღუდულია.
იხ. ვიდეო

თალიბებს საკუთარი საიტი გააჩნიათ, რომელიც პაშტოს, დარის, არაბულ, ურდუს და ინგლისურ ენებზე მუშაობს. მიუხედავად იმისა, რომ ხშირად თალიბების ვებ-გვერდს ავღანეთის ხელისუფლება ბლოკავს, საიტის ადმინისტრატორები, რომლებიც ავღანეთის გარეთ მუშაობენ ამ პრობლემას მალევე უმკვლავდებიან. თალიბანი ჟურნალისტებს ელექტრონულ ფოსტას რეგულარულად უგზავნიან. 1990-იან წლებში როდესაც თალიბანი ხელისუფლებაში მოვიდა, ავღანეთში ტელევიზია, მუსიკა და კინოფილმები აიკრძალა. თუმცა, ომის დაწყებიდან ათი წლის შემდეგ, თალიბები XXI საუკუნის ტექნოლოგიურ მიღწევებს, სოციალური ქსელების ჩათვლით უკვე საკმაოდ ეფექტურად იყენებენ.
                                   
თეთრი ფერებით აღნიშნულია ტერიტორიები თალიბების მიერ 2016წ-ის 21 თებერვალი
ტერორისტული ქციები თალიბანის მიერ
2009 წლის 8 ოქტომბერს თვითმკვლელმა  ააფეთქა დამაღმული  მანქანა ბომბი ინდოეთის საელჩოს მახლობლად ქაბულში. დაიღუპა 17 ადამიანი (2 პოლიციელი და 15 მშვიდობიანი მოქალაქე) და 80-ზე მეტი დაშავდა. თალიბების წარმომადგენლებმა პასუხისმგებლობა აიღეს თავდასხმის ორგანიზებაზე. 
2009 წლის 28 ოქტომბერს, თალიბების შეტევამ ქაბულის სასტუმროზე დაიღუპა 6 და დაშავდა გაეროს 9 თანამშრომელი.
2009 წლის 28 დეკემბერს, თავდასხმისას მთავარ ქუჩაზე თვითმკვლელმა ბომბი აფეთქდა, როდესაც იქ ათასობით შიიტური  მუსლიმის მსვლელობა მოხდა, რომლებიც აშურის შიიტურ გლოვას აღნიშნავდნენ. დაიღუპა 43 და დაშავდა 60-ზე მეტი ადამიანი. პაკისტანელმა თალიბებმა პასუხისმგებლობა აიღეს თავდასხმის ორგანიზებაზე. 
2010 წლის 6 აგვისტოს ავღანეთის პროვინციაში Badakhshan- ში თალიბანებმა მოკლეს საერთაშორისო საქველმოქმედო ორგანიზაციის ქრისტიანული ორგანიზაციის საერთაშორისო დახმარების მისიის ათი შეუიარაღებელი თანამშრომელი, რომლებმაც დახმარება გაუწიეს ავღანელებს. დაღუპულთა შორის იყო ექვსი ამერიკელი, ერთი ბრიტანელი, ერთი გერმანელი და ორი ავღანელი. 
2010 წლის 3 სექტემბერს, ქუთაისში ჩატარებული მიტინგზე მომხდარი აფეთქების შედეგად, პალესტინის დახმარების საერთაშორისო დღის ფარგლებში, დაიღუპა 54 ადამიანი, დაშავდა 197 ადამიანი. პაკისტანელმა თალიბებმა პასუხისმგებლობა აიღეს თავდასხმის ორგანიზებაზე. 
2010 წლის 5 ნოემბერს, პაკისტანის ქალაქ დარრა ადამ ხელში პარასკევს ლოცვის დროს თვითმკვლელმა ბომბი აფეთქდა მეჩეთში. დაიღუპა მინიმუმ 50 და დაშავდა 100-ზე მეტი ადამიანი. აფეთქების პასუხისმგებლობა დაეკისრა პაკისტანელ თალიბებთან ასოცირებულ ჯგუფს. 
2010 წლის 11 ნოემბერს ყარაჩის პოლიციის შენობის მახლობლად აფეთქდა დანაღმული სატვირთო მანქანა. დაიღუპა 20, დაშავდა 100-ზე მეტი ადამიანი. პაკისტანელმა თალიბებმა პასუხისმგებლობა აიღეს თავდასხმის ორგანიზებაზე. 
2011 წლის 9 მარტს თვითმკვლელმა ბომბი აფეთქდა ფეშავარის გარეუბანში, როდესაც იქ გაიმართა თალიბანის მებრძოლი ორგანიზაციის ერთ-ერთი აქტივისტის ცოლის დაკრძალვა. 40 ადამიანი დაიღუპა, დაშავდა 60-ზე მეტი. პაკისტანელმა თალიბებმა პასუხისმგებლობა აიღეს თავდასხმის ორგანიზებაზე. 
2011 წლის 3 აპრილს ორი თვითმკვლელი ბომბი ააფეთქეს ქალაქ დარა გაზი ხანში მდებარე რელიგიურ კომპლექსში, როდესაც იქ მოხდა რელიგიური ზეიმი. მინიმუმ 41 ადამიანი დაიღუპა და 100-ზე მეტი დაშავდა. პაკისტანელმა თალიბებმა პასუხისმგებლობა მიიღეს თავდასხმის ორგანიზებაზე. 
2011 წლის 31 ოქტომბერს, ქანდაჰარში თვითმკვლელის მიერ განხორციელებული აფეთქების შედეგად, გაეროს 3 თანამშრომელი, ადგილობრივი პოლიციის უფროსი და რამდენიმე სხვა დაიღუპნენ. თალიბებმა პასუხისმგებლობა აირეს  თავდასხმის ორგანიზებაზე. 
2012 წლის 4 სექტემბერს ავღანეთის პროვინციაში ნანგარჰარში დაკრძალვის დროს თვითმკვლელობის ბომბიდან მინიმუმ 20 ადამიანი დაიღუპა და 50-ზე მეტი დაშავდა. თავდასხმის ყველა მსხვერპლი მშვიდობიანი მოქალაქე იყო. თალიბების წარმომადგენლებმა პასუხისმგებლობა აიღეს თავდასხმის ორგანიზებაზე. 
2014 წლის 17 იანვარს, თვითმკვლელმა ბომბი აფეთქდა თავს ყაბულში, ლიბანის რესტორანთან. დაიღუპა 21 ადამიანი, მათ შორის გაეროს 4 თანამშრომელი (ერთი მათგანი რუსი). თალიბების წარმომადგენლებმა პასუხისმგებლობა აიღეს თავდასხმის ორგანიზებაზე. 
ცნობილია შემთხვევები, სადაც მცირეწლოვანი თინეიგანების მსხვერპლი გახდა. ასე რომ, 2007 წელს, პაქტიკის პროვინციაში, თალიბებმა დახვრიტეს სკოლის მოსწავლე ინგლისურის შესასწავლად . 2010 წელს, ჰელმანდის პროვინციაში, მათ სიკვდილით დასაჯეს ჯაშუშობაში ბრალდებული 7 წლის ბიჭი . 2011 წელს მათ ჩამოიხრჩეს 8 წლის ბავშვი, რომლის მამამ, პოლიციელმა, უარი თქვა თავის მხარეზე გადასვლაზე 
                     
ოპიუმის წარმოაება ავღანეთში, 1994 - 2016წწ დათესილი ჰექტრობით ტერიტორია 
                                                             რაოდენობა წევრების 
1995წ - 25 ათასი ბაევიკი
1998წ - 110 ათასი თალიბი
2006წ - 12 ათასი თალიბი
2010 წ - 27 ათასი თალიბი
იფიციალურად თალიბების იდეოლოგია წარმოადგენს ისლამის ისეთ მიდევრობას როგორიცაა აშარიზმი.
ტერორისტული აქტი
2008 წლის 14 იანვარს თალიბანის მებრძოლებმა ქაბულ სერენას სასტუმროზე ტერორისტული თავდასხმა განახორციელეს, რასაც 6 ადამიანი ემსხვერპლა.
2009 წლის 8 ოქტომბერს, ქაბულში, ინდოეთის საელჩოს მახლობლად, თვითმკვლელმა ტერორისტმა აფეთქდა ბომბი მანქანა. დაიღუპა 17 ადამიანი (2 პოლიციელი და 15 მშვიდობიანი მოქალაქე) და 80-ზე მეტი დაშავდა. ტერორისტული თავდასხმის ორგანიზებაზე პასუხისმგებლობა აიღეს თალიბანის მოძრაობის წარმომადგენლებმა.
2009 წლის 28 ოქტომბერს ქაბულში სასტუმროზე თალიბების თავდასხმის შედეგად დაიღუპა გაეროს 6 თანამშრომელი და დაიჭრა 9.
2009 წლის 28 დეკემბერს თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა ყარაჩის მთავარ ქუჩაზე, როცა იქ ათასობით შიიტი მუსლიმისგან შემდგარი მსვლელობა იმართებოდა, რომელიც აშურას შიიტურ გლოვას აღნიშნავდა. დაიღუპა 43 და დაშავდა 60-ზე მეტი ადამიანი. ტერაქტის ორგანიზებაზე პასუხისმგებლობა აიღო პაკისტანის თალიბანმა.
2010 წლის 6 აგვისტოს ავღანეთის პროვინცია ბადახშანში თალიბებმა მოკლეს საერთაშორისო ქრისტიანული საქველმოქმედო ორგანიზაციის International Assistance Mission-ის ათი უიარაღო თანამშრომელი, რომლებიც სამედიცინო დახმარებას უწევდნენ ავღანელებს. დაღუპულთა შორის იყო ექვსი ამერიკელი, ერთი ბრიტანელი, ერთი გერმანელი და ორი ავღანელი.
2010 წლის 3 სექტემბერს კვეტაში პალესტინელების მხარდაჭერის საერთაშორისო დღის ფარგლებში გამართულ აქციაზე აფეთქებამ 54 ადამიანი დაიღუპა და 197 დაშავდა. ტერაქტის ორგანიზებაზე პასუხისმგებლობა აიღო პაკისტანის თალიბანმა.
2010 წლის 5 ნოემბერს თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა მეჩეთში პარასკევის ლოცვის დროს პაკისტანის ქალაქ დარა ადამ ხეში. სულ მცირე 50 ადამიანი დაიღუპა და 100-ზე მეტი დაშავდა. აფეთქებაზე პასუხისმგებლობა აიღო პაკისტანის თალიბანთან დაკავშირებულმა ჯგუფმა.
2010 წლის 11 ნოემბერს, ყარაჩიში, პოლიციის განყოფილების მახლობლად, ბომბი აფეთქდა. 20-მდე ადამიანი დაიღუპა და 100-ზე მეტი დაშავდა. ტერაქტის ორგანიზებაზე პასუხისმგებლობა აიღო პაკისტანის თალიბანმა.
2011 წლის 9 მარტს ფეშავარის გარეუბანში თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა თალიბანთან მებრძოლი ორგანიზაციის ერთ-ერთი აქტივისტის მეუღლის დაკრძალვის დროს. 40-მდე ადამიანი დაიღუპა და 60-ზე მეტი დაშავდა ტერორისტული თავდასხმის ორგანიზებაზე პასუხისმგებლობა პაკისტანის თალიბებმა.
2011 წლის 3 აპრილს ორმა თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა რელიგიურ კომპლექსში ქალაქ დარა ღაზი ხანში, როდესაც იქ რელიგიური ზეიმი იმართებოდა. სულ მცირე 41 ადამიანი დაიღუპა და 100-ზე მეტი დაშავდა. ტერაქტის ორგანიზებაზე პასუხისმგებლობა აიღო პაკისტანის თალიბანმა.
2011 წლის 31 ოქტომბერს ქანდაჰარში თვითმკვლელმა ტერორისტულმა აფეთქებამ დაიღუპა გაეროს სამი თანამშრომელი, ადგილობრივი პოლიციის უფროსი და რამდენიმე სხვა. თავდასხმის ორგანიზებაზე პასუხისმგებლობა აიღო თალიბანმა.
2012 წლის 4 სექტემბერს, ავღანეთის პროვინცია ნანგარჰარში, დაკრძალვის დროს თვითმკვლელმა ტერორისტმა აფეთქებამ დაიღუპა სულ მცირე 20 ადამიანი და დაშავდა 50-ზე მეტი. თავდასხმის ყველა მსხვერპლი მშვიდობიანი მოქალაქე იყო. ტერაქტის ორგანიზებაზე პასუხისმგებლობა აიღეს თალიბანის მოძრაობის წარმომადგენლებმა.
2014 წლის 17 იანვარს ქაბულში, ლიბანურ რესტორანთან თვითმკვლელმა ტერორისტმა თავი აიფეთქა. დაიღუპა 21 ადამიანი. ტერაქტის ორგანიზებაზე პასუხისმგებლობა აიღეს თალიბანის მოძრაობის წარმომადგენლებმა.
2014 წლის 20 მარტს თალიბებმა მეორე ტერორისტული აქტი განახორციელეს ქაბულ სერენას სასტუმროში, რომლის დროსაც დაიღუპა 9 ადამიანი, მათ შორის ორი ბავშვი.
2015 წლის 22 ივნისს თალიბებმა ავღანეთის ეროვნული ასამბლეის შენობას ქაბულში ავტომატების და ყუმბარმტყორცნების გამოყენებით დაესხნენ თავს. დაიღუპა ორი მშვიდობიანი მოქალაქე და შვიდი თავდამსხმელი.
2018 წლის 20 იანვარს ბოევიკებმა თავს დაესხნენ ქაბულში სასტუმრო ინტერკონტინენტალს, რომლის დროსაც 18-დან 43-მდე ადამიანი დაიღუპა. თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა აიღო თალიბანმა.
ცნობილია შემთხვევები, როდესაც ბავშვები თალიბანის მსხვერპლი გახდნენ. ამრიგად, 2007 წელს, პაქტიკის პროვინციაში, თალიბებმა დახვრიტეს სკოლის მოსწავლე ინგლისური ენის შესწავლისთვის. 2010 წელს, ჰელმანდის პროვინციაში, მათ სიკვდილით დასაჯეს 7 წლის ბიჭი, რომელიც ბრალდებულია ჯაშუშობაში. 2011 წელს მათ ჩამოახრჩვეს 8 წლის ბავშვი, რომლის მამამ, პოლიციელმა, უარი თქვა მათ გვერდით მისვლაზე[

დუღილი

ცოდნა სინათლეა - Knowledge is light - Знание свет -                                   დუღილი წყალი მდუღარეა 99.3 °C (210.8 °F) ტემპერატურაზ...