სიმბიოზი

                            სიმბიოზი

გამწმენდი სიმბიოზის დროს , კლოუნთევზა იკვებება პატარა უხერხემლოებით, რომლებსაც სხვა შემთხვევაში შეუძლიათ ზღვის ანემონისთვის ზიანის მიყენება , ხოლო კლოუნთევზის ფეკალური მასა ზღვის ანემონას საკვებ ნივთიერებებს აწვდის. კლოუნთევზა მტაცებლებისგან დაცულია ანემონის მწველი უჯრედებით, რომელთა მიმართაც კლოუნთევზა იმუნურია. ამიტომ, ეს ურთიერთობა მუტუალისტურად კლასიფიცირდება . 

 (ლათ. simbiosis — ერთად ცხოვრება, თანაცხოვრება) — ორი სახეობის თანაცხოვრების, ეკოსისტემაში ორგანიზმთა ურთიერთობის ფორმა, რომელიც სასარგებლოა ერთ–ერთისათვის ან ორივესათვის. მაგალითად, ცხოველების ნაწლავებში ბინადარი ბაქტერიები საკვებს ნაწლავებიდან იღებენ, სამაგიეროდ, ისინი ცხოველებს საკვების მონელებაში ეხმარებიან. ზოგჯერ, თანაცხოვრება მხოლოდ ერთი სახეობისთვის არის სასარგებლო. მაგალითად: პატარა ზომის თევზი ზვიგენსა და სხვა დიდი ზომის თევზებს გადაადგილებისთვის იყენებს. განასხვავებენ ცალმხრივ სიმბიოზს, ორმხრივ სიმბიოზს, ბინადრობასა და კომენსალიზმს. კიდევ ერთი მაგალითი სიმბიოზური არსებობისა:სოკო და ხემცენარე,სოკო მცენარეს საკვებს აწვდის,ხოლო სოკო მცენარისგან საკვებს იღებს. 

ადრე სიმბიოზს ეძახდნენ ურთიერთობას და თანამშრომლობას. დღევანდელი დღისთვის სიბიოზში მოიაზრება ყველა სახეობა ურთიერთობას ორგანზიმებს შორის., რითაც თუნდა ერთი ინდივიდი გამოაქვს გამორჩენა თავისთვის. 

კოევოლუციური ურთიერთობების ძირითადი მაგალითები

მიკორიზა

მსოფლიო მასშტაბით სისხლძარღვოვანი მცენარეების დაახლოებით 80% სიმბიოზურ ურთიერთობებს ამყარებს სოკოებთან, განსაკუთრებით არბუსკულარულ მიკორიზებთან .  ურთიერთგავლენა განვითარდა მცენარის ფესვების მიერ ნიადაგის საკვები ნივთიერებების, განსაკუთრებით ფოსფატისა და აზოტის შეწოვის შეზღუდვის გამო, რომლებიც მცენარის ზრდისთვის აუცილებელია. 

დამტვერვა

დამტვერვა არის ურთიერთგაცვლა ყვავილოვან მცენარეებსა და მათ ცხოველ დამტვერვავებელ მცენარეებს შორის.

ყვავილოვანი მცენარეები და მათი დამტვერავი ცხოველები თანაევოლუციის პროცესში განვითარდნენ. ბევრ მცენარეს, რომლებიც მწერებით ( ენტომოფილიაში ), ღამურებით ან ფრინველებით ( ორნიტოფილიაში ) იმტვერიანებენ, აქვს მაღალ სპეციალიზებული ყვავილები, რომლებიც მოდიფიცირებულია კონკრეტული დამამტვერიანებლის მიერ დამტვერვის ხელშესაწყობად, რომელიც შესაბამისად ადაპტირებულია. ნამარხ ჩანაწერებში პირველ ყვავილოვან მცენარეებს შედარებით მარტივი ყვავილები ჰქონდათ. ადაპტაციურმა სახეობათწარმოქმნამ სწრაფად წარმოშვა მცენარეების მრავალი მრავალფეროვანი ჯგუფი და, ამავდროულად, შესაბამისი სახეობათწარმოქმნა მოხდა მწერების გარკვეულ ჯგუფებში . მცენარეთა ზოგიერთმა ჯგუფმა გამოიმუშავა ნექტარი და დიდი წებოვანი მტვერი, ხოლო მწერებმა განივითარეს უფრო სპეციალიზებული მორფოლოგიები ამ მდიდარი საკვები წყაროების მისაღებად და შესაგროვებლად. მცენარეებისა და მწერების ზოგიერთ ტაქსონში ურთიერთობა დამოკიდებული გახდა  , სადაც მცენარის სახეობის დამტვერვა მხოლოდ მწერის ერთი სახეობით შეიძლება. 

ფსევდომირმექსის ჭიანჭველა ხარისებრ აკაციაზე ( Vachellia cornigera ) ბელტისებრი სხეულებით, რომლებიც ჭიანჭველებს ცილებით ამარაგებენ 

აკაციის ჭიანჭველები და აკაციები

აკაციის ჭიანჭველა ( Pseudomyrmex ferruginea ) მცენარეული ჭიანჭველაა, რომელიც იცავს „აკაციის“ ( Vachellia ) რამდენიმე სახეობას მტაცებელი მწერებისგან და მზის სხივებისთვის კონკურენციის გამომწვევი სხვა მცენარეებისგან, ხოლო ხე უზრუნველყოფს საკვებს და თავშესაფარს ჭიანჭველასა და მის ლარვებისთვის. 

თესლის გავრცელება

თესლის გაფანტვა არის თესლის გადაადგილება, გავრცელება ან გადატანა მშობელი მცენარიდან. მცენარეებს აქვთ შეზღუდული მობილურობა და მათი გამრავლების გადასატანად ეყრდნობიან გაფანტვის ვექტორების მრავალფეროვნებას, მათ შორის როგორც აბიოტურ ვექტორებს, როგორიცაა ქარი, ასევე ცოცხალ ( ბიოტიკურ ) ვექტორებს, როგორიცაა ფრინველები. ცხოველების მოსაზიდად, ამ მცენარეებმა განივითარეს მორფოლოგიური მახასიათებლების ერთობლიობა, როგორიცაა ნაყოფის ფერი, მასა და მდგრადობა, რომლებიც კორელირებულია თესლის გაფანტვის კონკრეტულ აგენტებთან.  მაგალითად, მცენარეებმა შეიძლება განივითარონ ნაყოფის თვალსაჩინო ფერები ფრინველების მოსაზიდად და ფრინველებმა შეიძლება ისწავლონ ასეთი ფერების საკვებ რესურსთან დაკავშირება. 

აზოტის ფიქსაცია პარკოსნებში

ფესვის კვანძები , რომელთაგან თითოეული მილიარდობით Rhizobiaceae ბაქტერიას შეიცავს, აზოტს პარკოსანთან სიმბიოზში აფიქსირებს .

რიზობიები ბაქტერიებია , რომლებიც აზოტს აფიქსირებენ პარკოსნების , მაგალითად, ლობიოს და სამყურას ფესვის კვანძებში . აზოტის ფიქსაციის გენების გამოსახატავად, რიზობიებს მცენარე- მასპინძლი სჭირდებათ ; მათ არ შეუძლიათ აზოტის დამოუკიდებლად ფიქსაცია.  რიზობიები აინფიცირებენ პარკოსნის ფესვებს და წარმოქმნიან კვანძებს, სადაც ისინი ატმოსფეროდან აზოტის აირს (N2) აფიქსირებენ _, რითაც მას აზოტის უფრო ადვილად გამოსაყენებელ ფორმად აქცევენ. აქედან აზოტი ექსპორტირდება და გამოიყენება პარკოსანში ზრდისთვის. 

ლიქენები

ლიქენი არის წყალმცენარეების ან ციანობაქტერიების ჰიბრიდული კოლონია , რომელიც სიმბიოზურად ცხოვრობს სოკოების მრავალი სახეობის ჰიფალურ ძაფებსა და სხვა მიკროორგანიზმებს შორის, რომლებიც ჩაშენებულია გარე შრეში ან ქერქში, ურთიერთდაკავშირებულ ურთიერთობაში. ლიქენებს შეუძლიათ აყვავება მკაცრ გარემოში, როგორიცაა შიშველი კლდეები . 

იხ. ვიდეო

საინტერესო ვიდეოა ნახეთი ქვემოთ

მომზადება ვოკალში -   პროფესიონალი   მომღერალი   ოპერის სოლისტი    მრავალი    კონკურისის      ლაურეატი მოამზადებს ნებისმერ მსურველს     ვოკალში საოპერო,    კამერული, საესტრადო, ფოლკორში. ხმისა და სუნთქვის დაყენება, გაძლიერება,     დიაპაზონის გაზრდა სათანადო რეპერტუარით,      სწავლების ინტესივობა და მიმართულება განისაზღვრება ინდივიდულურად მასწავლებლის მიერ. ფასი 40ლ. ერთი გაკვეთილი ტ 595 33 01 77,   5977 872 64

ბრიტანეთში სტაჟირებული, სერტირთიფიცირებული ინგლისური ენის სპეციალისტი,  თარგმნა, ინგლისურიდან ქართულში ან პირიქით ტექსტის კორექტირიება,  აკრეფა ვორდში და ინგლისურში ნებისმირი მსურველის მომზადება  ინგლისურში სკოლის მოსწავლეებს, აბიტურიენტებს ან სხვა ნებისმიერ მსურველს სათანადო პროგრამით  FCF , TOEFl, IEFLtS სათანადო  აუდიო თუ ვიდეო მასალის გამოყენებით  ფასი შეთანხმებით ასევე ონლაინ მომსახურება და სწავლა ტ. 591 102 949