Translate

среда, 15 января 2020 г.

NASA

                                        NASA

                                                        

(ინგლ. NASA - National Aeronautics and Space Administration) — აერონავტიკის და კოსმოსური სივრცის კვლევის ეროვნული სამმართველო აშშ-ში. დაარსდა 1958 წლის 29 ივლისს.

არსებობის 54 წლის მანძილზე, NASA–ს ბევრი დამარცხება და ბევრად უფრო მეტი გამარჯვება ხვდა წილად. ის იყო ამერიკის შეერთებული შტატების მთავარი იარაღი და ფლაგმანი კოსმოსურ რბოლაში (Space Race) საბჭოთა კავშირთან. კოსმოსის კვლევისა და ათვისების საკითხებში საბჭოეთის პიონერობა და წარმატებები აღმოჩნდა ის კატალიზატორი ამერიკისთვის, რომელმაც სათავე დაუდო დღეისათვის ისეთ ძლიერ სამეცნიერო–კვლევით ცენტრს როგორიცაა NASA, რომელსაც თავისი მაშტაბურობითა და პროექტების გრანდიოზულობით ვერ შეედრება ვერც ერთი ევრაზიული კოსმოსური ცენტრი.

სათაო ოფისი Флаг США ვაშინგტონის (კოლუმბიის ოლქი)
რაოდენობა თანმშრომლების
>18 800
წლიური ბიუჯეტი~ $ 19,5 მლრდ
(2017 წ) 
საიტიNASA.gov
მერკურის პროგრამა - პილოტირებული კოსმოსური პროგრამა აშშ. რაკტა-მატარებელი ,,რესდსტოუნი'' და ,,ატლასი''
                                                                
                           ,,ნასა'' ადამიანი მთვარეზე ვიზიტისას(გამოსახული დედმიწა  აპოლონ-8 1968)

გარემოზე ზემოქმედება

რაკეტის ძრავის სისტემების მიერ წარმოქმნილ გამონაბოლქვ აირებს, როგორც დედამიწის ატმოსფეროში, ასევე კოსმოსში, შეუძლია უარყოფითი გავლენა მოახდინოს დედამიწის გარემოზე. ზოგიერთი ჰიპერგოლური რაკეტის საწვავი, როგორიცაა ჰიდრაზინი , წვამდე ძალიან ტოქსიკურია , მაგრამ წვის შემდეგ ნაკლებად ტოქსიკურ ნაერთებად იშლება. ნახშირწყალბადის საწვავის, მაგალითად , ნავთის გამოყენებით რაკეტები გამონაბოლქვში გამოყოფენ ნახშირორჟანგს და ჭვარტლს. [ 259 ] ნახშირორჟანგის გამოყოფა უმნიშვნელოა სხვა წყაროებიდან მიღებულ ემისიებთან შედარებით; საშუალოდ, შეერთებულმა შტატებმა 2014 წელს დღეში 803 მილიონი აშშ გალონი (3.0 მილიონი მ 3 ) თხევადი საწვავი მოიხმარა, მაშინ როდესაც Falcon 9- ის ერთი რაკეტის პირველი ეტაპი გაშვებისას დაახლოებით 25,000 აშშ გალონს (95 მ 3 ) ნავთის საწვავს წვავს.  მაშინაც კი, თუ Falcon 9 ყოველდღიურად გაიშვება, ეს იმ დღისთვის თხევადი საწვავის მოხმარების (და ნახშირორჟანგის გამოყოფის) მხოლოდ 0.006%-ს წარმოადგენს. გარდა ამისა, LOx და LH2 საწვავით მომუშავე ძრავებიდან, როგორიცაა SSME , გამონაბოლქვი თითქმის მთლიანად წყლის ორთქლისგან შედგება.  NASA-მ გარემოსდაცვითი საკითხები 2011 წელს ეროვნული გარემოსდაცვითი პოლიტიკის აქტის შესაბამისად Constellation პროგრამის გაუქმებით მოაგვარა.  ამის საპირისპიროდ, იონური ძრავები მოძრაობისთვის უვნებელ კეთილშობილ აირებს, როგორიცაა ქსენონი, იყენებენ . 

NASA-ს გარემოსდაცვითი ძალისხმევის მაგალითია NASA-ს მდგრადი განვითარების ბაზა . გარდა ამისა, 2010 წელს საძიებო მეცნიერებების შენობას მიენიჭა LEED ოქროს რეიტინგი.  2003 წლის 8 მაისს, გარემოს დაცვის სააგენტომ NASA აღიარა, როგორც პირველი ფედერალური სააგენტო, რომელმაც პირდაპირ გამოიყენა ნაგავსაყრელის გაზი ენერგიის წარმოებისთვის მის ერთ-ერთ ობიექტში - გოდარდის კოსმოსური ფრენების ცენტრში , გრინბელტში, მერილენდი. 

2018 წელს, NASA-მ სხვა კომპანიებთან ერთად, მათ შორის Sensor Coating Systems-თან, Pratt & Whitney-სთან , Monitor Coating-თან და UTRC-თან ერთად, დაიწყო პროექტი CAUTION (CoAtings for Ultra High Temperature DetectionION). ამ პროექტის მიზანია თერმული ისტორიის საფარის ტემპერატურული დიაპაზონის გაზრდა 1500 °C-მდე (2730 °F) და უფრო მაღალ ტემპერატურამდე. ამ პროექტის საბოლოო მიზანია რეაქტიული ძრავების უსაფრთხოების გაუმჯობესება, ასევე ეფექტურობის გაზრდა და CO2-ის ემისიების შემცირება . 

კლიმატის ცვლილება

NASA ასევე იკვლევს და აქვეყნებს კლიმატის ცვლილებას .  მისი განცხადებები ემთხვევა გლობალურ სამეცნიერო კონსენსუსს, რომ კლიმატი თბება.  ბობ უოკერი , რომელიც აშშ-ის ყოფილ პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს კოსმოსურ საკითხებში ურჩევდა , მხარს უჭერს, რომ NASA-მ ყურადღება კოსმოსის კვლევაზე გაამახვილოს და მისი კლიმატის შესწავლის ოპერაციები სხვა სააგენტოებს, როგორიცაა NOAA , გადაეცეს . NASA-ს ყოფილმა ატმოსფერულმა მეცნიერმა ჯ. მარშალ შეფერდმა განაცხადა, რომ დედამიწის შემსწავლელი მეცნიერების შესწავლა NASA-ს მისიაში იყო ჩადებული მისი შექმნისთანავე, 1958 წლის ეროვნული აერონავტიკისა და კოსმოსის აქტში .  NASA-მ 2020 წელს Webby People's Voice Award მოიგო მწვანე ნამუშევრის კატეგორიაში ვებ. 

STEM ინიციატივები

კუბები კოსმოსში . NASA-მ 2014 წელს დაიწყო ყოველწლიური კონკურსი სახელწოდებით „კუბები კოსმოსში“. ის ერთობლივად არის ორგანიზებული NASA-სა და გლობალური საგანმანათლებლო კომპანიის I Doodle Learning- ის მიერ , რომლის მიზანია 11-18 წლის სკოლის მოსწავლეებისთვის ასწავლოს სამეცნიერო ექსპერიმენტების დაპროექტება და აწყობა, რომლებიც კოსმოსში NASA-ს რაკეტით ან ბუშტით უნდა გაეშვას. 2017 წლის 21 ივნისს, მსოფლიოში ყველაზე პატარა თანამგზავრი, KalamSAT, გაუშვეს. 

მეტრული სისტემის გამოყენება

აშშ-ის კანონმდებლობა მოითხოვს, რომ ერთეულთა საერთაშორისო სისტემა გამოყენებული იქნას აშშ-ის მთავრობის ყველა პროგრამაში, „გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ეს არაპრაქტიკულია“. 

1969 წელს, აპოლო 11 მთვარეზე დაეშვა აშშ-ის ჩვეულებრივი ერთეულებისა და მეტრული ერთეულების ნაზავის გამოყენებით . 1980-იან წლებში NASA-მ დაიწყო მეტრულ სისტემაზე გადასვლა, მაგრამ 1990-იან წლებში კვლავ იყენებდა ორივე სისტემას.  1999 წლის 23 სექტემბერს, NASA-ს მიერ SI ერთეულების გამოყენებასა და Lockheed Martin Space- ის მიერ აშშ-ის ერთეულების გამოყენებას შორის შეუსაბამობამ Mars Climate Orbiter- ის დაკარგვა გამოიწვია 

2007 წლის აგვისტოში NASA-მ განაცხადა, რომ მთვარის ყველა მომავალი მისია და კვლევა მთლიანად SI სისტემის გამოყენებით განხორციელდებოდა. ეს გაკეთდა სხვა ქვეყნების კოსმოსურ სააგენტოებთან თანამშრომლობის გასაუმჯობესებლად, რომლებიც უკვე იყენებენ მეტრულ სისტემას.  2007 წლის მდგომარეობით, NASA ძირითადად SI ერთეულებით მუშაობს, მაგრამ ზოგიერთი პროექტი კვლავ იყენებს აშშ-ს ერთეულებს, ზოგი კი, მათ შორის საერთაშორისო კოსმოსური სადგური, ორივეს ნაზავს იყენებს. 

მედიაში ყოფნა

NASA TV

NASAcast

NASAcast არის NASA-ს ვებსაიტის ოფიციალური აუდიო და ვიდეო პოდკასტი . 2005 წლის ბოლოს შექმნილი პოდკასტის სერვისი შეიცავს NASA-ს ვებსაიტის უახლეს აუდიო და ვიდეო მასალებს, მათ შორის NASA TV- ის გადაცემას „ ეს კვირა NASA-ში“ და NASA-ს მიერ წარმოებულ საგანმანათლებლო მასალებს. ასევე წარმოდგენილია NASA-ს დამატებითი პოდკასტები, როგორიცაა Science@NASA, რომლებიც აბონენტებს საშუალებას აძლევს, სიღრმისეულად გაეცნონ შინაარსს თემატიკის მიხედვით. 

NASA EDGE

NASA EDGE-ის პირდაპირი ტრანსლაცია White Sands-ის სარაკეტო პოლიგონიდან 2010 წელს

NASA EDGE არის ვიდეო პოდკასტი , რომელიც იკვლევს NASA-ს მიერ შემუშავებულ სხვადასხვა მისიებს, ტექნოლოგიებსა და პროექტებს. პროგრამა NASA-მ გამოუშვა 2007 წლის 18 მარტს და 2020 წლის აგვისტოს მონაცემებით , 200 ვოდკასტი იყო წარმოებული. ეს არის საზოგადოებრივი ვოდკასტი, რომელსაც აფინანსებს NASA-ს საძიებო სისტემების მისიის დირექტორატი და რომელიც დაფუძნებულია ვირჯინიის შტატის ქალაქ ჰემპტონში , ლენგლის კვლევით ცენტრში მდებარე საძიებო და კოსმოსური ოპერაციების დირექტორატში . NASA EDGE-ის გუნდი აკვირდება აშშ-ს მასშტაბით NASA-ს ობიექტების მიმდინარე პროექტებსა და ტექნოლოგიებს და ეს ასახულია პირადი ინტერვიუების, ადგილზე გადაცემების, კომპიუტერული ანიმაციების და NASA-ს წამყვან მეცნიერებთან და ინჟინრებთან პირადი ინტერვიუების მეშვეობით. 

შოუ იკვლევს NASA-ს წვლილს საზოგადოებაში, ასევე მასალებისა და კოსმოსის კვლევის სფეროში მიმდინარე პროექტების პროგრესს . NASA EDGE-ის ვოდკასტების ჩამოტვირთვა შესაძლებელია NASA-ს ვებსაიტიდან და iTunes- დან .

წარმოების პირველ წელს შოუ 450 000-ზე მეტჯერ გადმოიტვირთა. 2010 წლის თებერვლის მონაცემებით, ჩამოტვირთვის საშუალო მაჩვენებელი თვეში 420 000-ზე მეტი იყო, 2009 წლის დეკემბერსა და 2010 წლის იანვარში კი ერთ მილიონზე მეტი ჩამოტვირთვა დაფიქსირდა. 

NASA-მ და NASA EDGE-მ ასევე შეიმუშავეს ინტერაქტიული პროგრამები, რომლებიც შექმნილია ვოდკასტთან შესავსებად. Lunar Electric Rover-ის აპლიკაცია მომხმარებლებს საშუალებას აძლევს, მართონ სიმულირებული Lunar Electric Rover ობიექტებს შორის და ის აწვდის ინფორმაციას და სურათებს მანქანის შესახებ.  NASA EDGE ვიჯეტი უზრუნველყოფს გრაფიკულ ინტერფეისს NASA EDGE ვოდკასტებთან, სურათების გალერეებთან და პროგრამის Twitter-ის არხთან, ასევე NASA-ს ახალი ამბების არხთან წვდომისთვის. 

დღის ასტრონომიული სურათი

წარსული სურათები ინახება APOD არქივში, პირველი სურათი კი 1995 წლის 16 ივნისს გამოჩნდა.  ამ ინიციატივას მხარდაჭერა მიიღო NASA-სგან, ეროვნული სამეცნიერო ფონდისგან და MTU-სგან. სურათები ზოგჯერ NASA-ს გარეთ მყოფი პირების ან ორგანიზაციების მიერ არის შექმნილი და, შესაბამისად, APOD სურათები ხშირად საავტორო უფლებებით არის დაცული , NASA-ს სხვა მრავალი სურათის გალერეისგან განსხვავებით. 

NASA+

понедельник, 13 января 2020 г.

აშშ-ის საზღვაო ძალები

                  აშშ-ის საზღვაო ძალები

                                              Emblem of the United States Navy.png
აშშ-ის საზღვაო ძალები (ინგლ. United States Navy, USN) — აშშ-ის საზღვაო ოპერაციების უწყება და შეიარაღებული ძალების სახეობა, ასევე, აშშ-ის ფორმიან სამსახურთაგან ერთ-ერთი. აშშ-ის საზღვაო ძალები, ამდროისთვის, ითვლება ყველაზე მსხვილ და მძლავრ საზღვაო ძალად მსოფლიოში, კომბინირებული საბრძოლო ფლოტის ყველაზე მაღალი ტონაჟით. მის დაქვემდებარებაშია მსოფლიოს უმსხვილესი ავიამზიდური ფლოტი, რომელთა შორის ათი საბრძოლო მწყობრშია, ოთხი სარეზერვო ფლოტშია, აგების პროცესშია ახალი კლასის სამი ავიამზიდი. აშშ-ის საზღვაო ძალებში 328,186 მოქმედი მოსამსახურეა, 110,882 ადამიანი საზღვაო ძალების რეზერვში იმყოფება. 2015 წლის სექტემბრის მონაცემებით, მის დაქვემდებარებაშია 272 საბრძოლო გემი და 3 700-ზე მეტი მოქმედი საფრენი აპარატი.
აშშ-ის საზღვაო ძალები სათავეს კონტინენტური ფლოტიდან იღებს, რომელიც ამერიკის რევოლუციური ომის დროს ჩამოყალიბდა, და მალევე დაიშალა ცალკეული უწყების სახით. მან მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ამერიკის სამოქალაქო ომში,რომლის დროსაც ახორციელებდა კონფედერატების ბლოკადას და კონტროლის მოპოვებას მდინარეებზე. მან მთავარი როლი შეასრულა II მსოფლიო ომის დროს იაპონიის დამარცხებაში. 21-ე საუკუნეში აშშ-ის საზღვაო ძალები აქვს მნიშვნელოვანი გლობალური სამხედრო დასწრება, რომლის უზრუნველყოფა ხდება ისეთ რეგიონებში გაშლით, როგორებიცაა წყნარი ოკეანეს დასავლეთი, ხმელთაშუა ზღვაინდოეთის ოკეანე და ახლო აღმოსავლეთი. იგი წარმოადგენს ოკეანურ ფლოტს, რომელსაც შეუძლია საკუთარი ძალის წარმოდგენა მსოფლიოს ზღვისპირა რეგიონებში, შეუძლია მონაწილეობა ოპერაციებში მოწინავე ზონებში მშვიდობიანობის დროს და სწრაფი რეაგირება მოახდინოს რეგიონალურ კრიზისებზე, რაც მას აშშ-ის საგარეო და თავდაცვით პოლიტიკაში მნიშვნელოვან მოთამაშედ აქცევს.
                                      
                              აქ ნახავთ პასუხიმგებელ ზონები დაჯგუფების
აშშ-ის საზღვაო ძალების ადმინისტრაციულ მართვას აწარმოებს საზღვაო ძალების დეპარტამენტი, რომელსაც ხელმძღვანელობს საზღვაო ძალების მდივანი, სამოქალაქო პირი. საზღვაო ძალების დეპარტამენტი, თავის მხრივ, თავდაცვის დეპარტამენტის განყოფილებაა, რომელსაც თავდაცვის მდივანი ხელმძღვანელობს. საზღვაო ოპერაციების უფროსი არის ოთხვარსკვლავიანი ადმირალი და საზღვაო ძალების დეპარტამენტის უფროსი საზღვაო ოფიცერი. მაგრამ, საზღვაო ოპერაციების უფროსი ვერ იქნება შეიარაღებულ ძალებში უმაღლესი წოდების საზღვაო ოფიცერი, თუ შტაბების უფროსების გაერთიანებული კომიტეტის თავმჯდომარე, ან მისი მოადგილე არიან საზღვაო ოფიცრები, რადგან კანონით მათი წოდება საზღვაო ოპერაციების უფროსზე აღმატებულია.  ეს მოკლედ თუ ექნება ამ სტატიას მოწონება ან დიდი ნახვა დამატებული იქნება ინფორმაციები აშშ-ს ფლოტის შესახებ ეხლა კი  ჩვენი ხედვიდან და საქრთველო- რუსეთის დაპირისპირების გამო მეორე  და მეექსვს ფლოტზე ვთქვათ რადენიმე სიტვყვა  რას წარმოადგენს და რატომ აღადგინა აშშ-მ 
იხ. ვიდეო
რეალუარად ორი დაჯგუფება არის  რუსეთის წინაამღდეგ უშუალოდ მე-2-ფლოტი და მე-6 ფლოტი განვიხილოთ ოეირვე დაჯგუფება:  
                   US Sixth Fleet Logo high resolution version.jpg
            მე-6 ფლოტის ემბლემა აშშ-ს
ინგლ. - United States Sixth Fleet - ოპერატიული ფლოტი (ჩვენ შეგვიძლია ცალკე გავიხილოთ თუ რა არის ოპერატიული ფლოტი) აშს-ს სამხედრო-საზღვაო ძალები დისლოცირებული ხმელთა შუა ზღვა შტაბი განთავსებულია  ნეაპოლში და შედის ნატოს დაჯგუფებაში. ფლოტისფლანგანია - ადესანტო კომბინირებული  გემი (LCC/JCC 20 USS Mount Whitney (LCC/JCC 20) ამფიბიური კლასის.
 ოპერატიულ ჯგუფი 60 
ძირითადი დამტყმელი ძალა ფლოტის შედის 1-2 ავიამზიდი ყოველმათგანს თნმხლები აქვს 6 კრეისერი და ესმინცემი. ბორტზე ყოველივეს ყავს  65-85 თვითმფრინავი  (განადგურებული გდამჭერი წყალქვეშა და სადაზვერვოზ)
ოპერატიული ჯგუფი 61
განკუთვნილია დესანტირებისთვის შედგება სამი ადესანტო ხომალდი
ოპარატიული ჯგუფი 62
შეადგენს საზღვაო ქვეითი. პირადი სეადგენლობა 1600 შეარაღებაშია ტანკები, არტირელია და ვერტფრენი
ოპერატიული ჯგუფი 63
განსაზრვრულია დივერსიული ჯგუფი სვხ გემები. სატრანსპორტოსა, სარემონტო და საწვავის მომარაგებელი
ოპერატიული ჯგუფი 64
შედის სტრატეგიული ატმური წყალქვეშა გემები, ბალისტიკური ბირთვული რაკეტებით
ოპერატიული ჯგუფი 66 69
შედის წყალქვეშა გემებუ და გემსაწინაანმღდეგო გემები. ამოცანა ამ ჯგუფის განადგურება წყალქვეშა გემების მოწინაამღდეგის და დაცვა საკუთარი გემების
2003წ-ს ფლოტში შედიოდა 40 გემები მათ შორის 2 ავიამზიდი, 2-4 ატომური წყალქვეშა გემები, 175 თვითმფრინავი და 21 000 სამდერო მოსამსახურე.
                                                  United States 2nd Fleet insignia, 2018 (180816-N-N0701-0001).png
                                                 ემბლემა მეორე ფლოტიის
აქ მივადექით ყველაზე საინტერესო მომენტს მე-2-ე  ეს დაჯგუფება შეიქმნა 1950წ-ის 12 თებერვალს დაარსებობა შეწყვიტა 2011წ-ის სექტემბერში და იმდენი ქნა ბ-ნმა ვოვამ რომ 200189წ-ის 24 აგვისტოს აღადგინეს უნდა რუსეთს სამხედრო პოტენციალის ნახვა ანუ ხაზი უნდა გავუსვათ რომ რუსები ამაყობდნე კიდევ რომ ჩვენ არქტიკაში მაგრები ვართ ხან წყალქვეშა ნავებით თუმცა ისიცარის საინტერესო ბარენცის კატასტროფები ვგულისხმობ ,, კურსკისა და ლოშარიკის'' რუსეთი უფრო კარიკატულ ჩრდ. კორეას უფრო დაამგვანა ვიდრე ეწ. ,,სხვერდერჟავას'' მე უფრო სსრკს ისტორიას მაგეონებს თითქოს ერთადა იგივე ისტორია ერთიერთზე გადდის.  ანუ რუსეთუ რაალურად დაკარგავს არქტიკას საბოლოოს ესაა ამ დაჯგუფების მთავარი ამოცანა ეხლა კი მაშ რასწერს ბიბისი იხ. ლინკზე პირველი ის რომ საბარია რომ ცივი ომი მიდის თუ დაიწყოო ჩემის აზრით ის დიდი ხანია დაიწყო. მაინც საინტერესოა რიცარდსონის შეაფასება სადაც მან ხაზი გაუსვა რომ ჩვე შევედით კონკურეციის ერაშიო ანუ სამხედრო შეჯიბრი კარგია რომ ეს საბოლოოდ გაიგეს ჩვენმა მოკავშირეებამ იმედია ევროპის ზოგიერთი ქვეყენების გაიგებენ. ვნახოთ რუსეთი როგორ გაუძლებს.  
იხ.ვიდეო

                                     ავიამზიდები

აშშ-ის საზღვაო ფლოტს დადგენილი აქვს ავიამზიდების მინიმალური აუცილებელი რაოდენობა – 11 ერთეული, თუმცა ეს რიცხვი 10-მდე შემცირდა მას შემდეგ, რაც 2012 წლის დეკემბერში USS Enterprise (CVN-65) მოიხსნილ იქნა მწყობრიდან. იგეგმება, რომ 2017 წელს მე-11 ავიამზიდის ნიშას შეავსებს „ფორდის“ კლასის უახლესი ავიამზიდი USS Gerald R. Ford (CVN-78).

როგორც წესი, ავიამზიდი გამოიყენება რამდენიმე დამატებით ხომალდთან ერთად, რომლებიც ერთად „ავიამზიდის დამრტყმელ ჯგუფს“ ქმნიან. ავიამზიდის დამრტყმელი ჯგუფში, ავიამზიდის გარდა, შედიან: „იჯისით“ აღჭურვილი სამი ან ოთხი კრეისერი და საესკადრო ნაღმოსანიფრეგატი, და ორი წყალქვეშა ნავი. მხარდამჭერი გემების ამოცანაა ავიამზიდის დაცვა როგორც ჰაერიდან, ზედაპირიდან და წყალქვეშა მომდინარე საფრთხეებისგან, ასევე საცეცხლე ძალის გაზრდა. დამრტყმელი ჯგუფის ლოგისტიკურ უზრუნველყოფას ახორციელებენ მომარაგების გემები. აშშ-ის თანამერდროვე ავიამზიდები ატარებენ ამერიკელი ადმირალების და პოლიტიკოსების, ხშირად პრეზიდენტების სახელებს. მუდმივ გამონაკლისს წარმოადგენს სახელი USS Enterprise, რომელიც, გეგმის მიხედვით, იქნება ფორდის კლასის მესამე ავიამზიდი USS Enterprise (CVN-80).


воскресенье, 12 января 2020 г.

W88

                                                  W88

                                W-88 warhead diagram.svg
                               სქემატურსი გამოსახულება საბრძოლო ნაწილის
ამერიკული თერმობირთვული აბრძოლო მუხტი 455 ან 475 კტ სიმძლავრის.კონსტრუქტორი ლოს-ალამსკის ნაციანალური ლაბორატორია. აღჭურვილია ბალისტიკური წყალწვეშა რაკეტები ტრაიდენტი - 2 (საბრძოლო W76). იხ. ვიდეო
შემუშავებული იყო და აწყობილი 170 - 80წწ მწარმოებელი ქარხანა ,,როკი ფლესტსი'' სულ გამოუშვეს 404 ცალი. მასა 360კგ, სიგრძე 1750მმ  დიამეტრი 550მმ მექანიზმი კონტაქტური აფეთქება დეტონაცია -  საჰაერო აფეთქება
პრინციპული სქემა საბრძოლო ნაწილის
                   1 - გამშვები მუხტი (ტრიგერი)
2 - მეორადი მუხტი
3. "Pusher body": კაფსულის სხეული, კენკრის ფორმის სახით, რენტგენის სხივების გადაღება პირველადი მუხტიდან მეორემდე
4. პოლისტიროლის შემავსებელი "ტანი-პუსერი"; თავდაპირველ "პლაზმის გენერატორი". ფოროვანი პოლიმერი, FOGBANK– ის გარდაქმნა პლაზმის ,  როდეასაც  დაბომბილია ელექტრომაგნიტური გამოსხივებით. 
5. ტრიტიუმის მოცულობა (ძირითადი დამუხტვის გამაძლიერებელი: პირველადი შეკრების ცენტრში მიწოდებული ტრიტიუმის ოდენობის შეცვლით, ენერგიის გამომუშავება ხდება როგორც პირველადი, ისე მთლიანი საბრძოლო მასალის გამოყენებით
ა.) ინიციირებული ასაფეთქებელი მუხტი
ბ) პლუტონიუმ-239
ც)ტრირიუმი და დეტრიუმი
დ) დეტრიუმი ლითიუმ-6
ე)ინიციატორი ურან-235- დან
ფ) წვადი მუხტიურან-235-დან
გ) კორპუსი ურან - 238

სისხლი

                                  სისხლი

                                                 Bleeding finger.jpg
(ლათ. sanguisბერძ. αἷμα) – განსაკუთრებული თხევადი ქსოვილიგულის მეშვეობით, ცირკულირებს სისხლის მიმოქცევის სისტამაში.  სისხლი სულაც არარის წითელი ფერის სინამდვილეში ლურჯია ის მხოლოდ ორგანიზმიდან გამოსვლის შემდეგ ხდება. ასრულებს სხვადასხვა სატრანსპორტო დამაკავშირებელ ფუნქციებს, რითაც უზრუნველყოფს სხეულის სხვა ქსოვილების ფუნქციონერებას. მედიცინის დარგს სისხლის შესახებ ჰემატოლოგია ეწოდება. ზრდასრულ ადამიანს დაახლოებით 5 ლიტრი სისხლი აქვს. იგი სისხლძარღვთა ჩაკეტილ სისტემაში მოძრაობს და ადამიანის წონის დაახლოებით 1/13–ს შეადგენს.
იხ.ვიდეო
სისხლის შედგება პლაზმისგან.
   სისხლის თხიერი ნაწილი, რომელშიც შეწონილ მდგომარეობაში იმყოფება სისხლის ფორმიანი ელემენტები. მის შედგენილობაში შედის ცილები, ნახშირწყლები, ლიპიდები, ელექტროლიტები, ჰორმონები, ვიტამინები, გახსნილი აირები და ნივთიერებათა და ნივთიერებათა ცვლის შუალედი პროდუქტები.
სისხლის პლაზმის ცილები, რომელთა რაოდენობა 7-8%-ს შეადგენს, მონაწილეობენ წყლის ცვლაში, ჰორმონების, ვიტამინების, ცხიმების ტრანსპორტში, სისხლის შედედების პროცესში. ელექტროლიტები იცავენ ოსმოსური წნევის მუდმივობას, სისხლის აქტიურ რეაქციას, გავლენას ახდენენ კოლოიდების მდგომარეობასა და ნივთიერებათა ცვლაზე. სისხლის პლაზმა შეიცავს მთელ რიგ ფერმენტებს, რომლებიც მონაწილეობენ ნივთიერებათა ცვლისა და სისხლის შედედების პროცესში. 
                                 
             ასევე მარჯვნის - ერითროციტები, თრმბოციტები, ლეიკოციტები
სისხლი შედგება უფერო გამჭვირვალე სითხისგან – სისხლის პლაზმისგან და სისხლის უჯრედებისგან, რომლებსაც სისხლის ფორმიან ელემენტებს უწოდებენ. ესენია: სისხლის წითელი უჯრედეუბი ან ერითროციტები, თეთრი უჯრედები, ანუ ლეიკოციტები და სისხლის ფირფიტები, ანუ თრომბოციტები. პლაზმა სისხლის 50-60%ს შეადგენს, 40-50% კი ფორმიან ელემენტებზე მოდის. პლაზმა შეიცავს 90%–ზე მეტ წყალს, 7% ცილებს, 0.9% მინერალურ მარილებს, 0.8%-ს ცხიმებს, 0.12%–ს ნახშირწყალს – გლუკოზას. პლაზმა ასეთ შემადგენლობას ადამიანის მთელი სიცოცხლის განმავლობაში ინარჩუნებს. სისხლის მცირე რაოდენობით დაკარგვისას ადამიანს ფიზიოლოგიურ ხსნარს უსხამენ ხოლმე (ფიზიოლოგიურ ხსნარში დაცულია მარილის კონცენტრაცია, წინააღმდეგ შემთხვევაში მოხდება დარღვევები).
იხ. ვიდეო


ქსოვილურ  სითხეს  უშუალო კონტაქტი  აქვს  ორგანიზმის  ყოველ  უჯრედთან.  სწორედ მისგან  იღებენ  უჯრედები  სასიცოცხლოდ  აუცილებელ  ნივთიერებებს  და  მასშივე  გამოყოფენ დაშლის პროდუქტებს. უჯრედში ჟანგბადი და საკვები ქსოვილური სითხის გავლით შეაღწევს. ცვლის პროდუქტები უჯრედიდან ისევ ქსოვილურ სითხეში  გამოიყოფა. ამრიგად, ქსოვილური სითხე  შუამავლის  როლს  ასრულებს  უჯრედსა და სისხლს  შორის. ჭარბი  ქსოვილური  სითხე ლიმფურ კაპილარში გადადის და ლიმფად გადაიქცევა. ლიმფა გამჭვირვალე სითხეა და შედგენილობით ქსოვილურ სითხეს ჰგავს. ის მოძრაობს ლიმფურ ძარღვებში. სისხლი თხევად, შემაერთებელ ქსოვილს განეკუთვნება. სისხლის თხევადი ნაწილია პლაზმა. პლაზმაში მრავალი უჯრედია. სისხლი ადამიანის მასის 1/3 ნაწილს შეადგენს, და მას მრავალი ფუნქცია აკისრია. სისხლი შეიცავს 55% პლაზმას და 45% ფორმიან ელემნტებს, საკუთრივ პლაზმა შეიცავს 90% წყალს 10% - ცილებს, ცხიმებს, ნახირწყლებს და მინერალურ მარილებს. პლაზმის ფუნქციაა: ნივთიერების გადატანა და სისხლის შედედება. ფორმიანი ელემენტები კი შეიცავენ ერითროციტებს, ლეიკოციტებს და თრომბოციტებს. ერითროციტებს  წითელ  შეფერილობას ცილა - ჰემოგლობინი აძლევს.
                                                    
                                                      დონორის სისხლი
სისხლს ერთმანეთისგან გამოარჩევს იმუნოლოგიური მახასიათებლები — ერითროციტებში განსაზღვრული ანტიგენების, აგრეთვე პლაზმაში შესაბამისი ანტისხეულების არსებობა ან არარსებობა. სისხლის ორი ტიპი არსებობს: რეზუს-დადებითი და რეზუს-უარყოფითი. ადამიანთა უმრავლესობას პირველი ტიპის სისხლი აქვს. დადებითი ნიშნავს განსაკუთრებული ცილის — რეზუსის შემცველობას სისხლის პლაზმაში. თითოეულ ამ ტიპს კიდევ ოთხ ჯგუფად ყოფენ ჰემაგლუტინაციის რეაქციის მეშვეობით (ABO სისტემა). ადამიანში სისხლის 4 ძირითადი ჯგუფია: O, A, B, AB ანუ I, II, III, IV. სისხლის ჯგუფი, სიცოცხლის განმავლობაში, არ იცვლება. სისხლის დაკარგვისას მიღებულია მხოლოდ ერთდაიგივე ჯგუფის სისხლის გადასხმები, თუმცა ასევე შესაძლებელია სხვა იგივე რეზუს–ფაქტორიანი ადამიანის სისხლის გადასხმა გარკვეული წესით:
სისხლის ჯგუფიშეიძლება გადაესხას შემდეგ ჯგუფებსშეიძლება მიიღოს შემდეგი ჯგუფებიდან
II,II,III,IVI
IIII,IVI,II
IIIIII,IVI,III
IVIVI,II,III,IV
                                      ადამიანის ორგანიზმი ციხესიმაგრეს ჰგავს, რომელსაც გარს მრავალი „მტერი“ ახვევია. მათ, უპირველეს ყოვლისა, დაავადების გამომწვევი ბაქტერიები და ვირუსები მიეკუთვნება. ისინი გამუდმებით ეძებენ ორგანიზმის სუსტ წერტილებს მასში შესაღწევად. თუმცა ეს არცთუ ადვილის მათთვის. ადამიანის ორგანიზმს ძლიერი დამცავი იმუნური სისტემა გააჩნია. იმუნური სისტემის მთავარი ფუნქციაა შეინარჩუნოს „თავისი“, არ შეუშვას და მოიშოროს უცხო. ორგანიზმის ამ უნარს იმუნიტეტი ჰქვია. ორგანიზმის დაცვაში დიდი მნიშვნელობა ენიჭება კანისა და ლორწოვანი გარსების მთლიანობას, საჭმლის მომნელებელი ჯირკვლების მიერ გამოყოფილ სეკრეტებს, ნაღველის, კუჭის ჭვენს, ლორწოს.
იხ.ვიდეო

დაცვის რთულ სისტემაში აქტიურადაა ჩართული ლეიკოციტები. მათი ერთი ნაწილი ფაგოციტოზის გზით შთანთქავს და ინელებს მიკრობებს. ამ ლეიკოციტებს ამებოიდური მოძრაობა ახასიათებთ. ისინი გამოდიან სისხლძარღვიდან და მოძრაობენ უჯრედშორის სივრცეში, ანტიგენის შეჭრის ადგილისაკენ. ასეთ ლეიკოციტებს ფაგოციტები ეწოდება. მათი უმრავლესობა ბაქტერიებთან ბრძოლაში იღუპება. დაღუპული ლეიკოციტებისა და ბაქტერიების გროვა ჩირქს წარმოქმნის. თუ ფაგოციტმა ვერ შეძლო მიკრობების დამარცხება, ის იშველიებს ლეიკოციტის სხვა სახეს - ლიმფოციტს, რომელიც ამოიცნობს რა „უცხოს“, იწყებს მათი საწინააღმდეგო სპეციფიკური იარაღის - ანტისხეულების გამომუშავებას. ანტისხეულები მიკრობებს ბოჭავს და ხელს უწყობს მათ გაუვნებლებას.
იხ. ვიდეო სისხლის საერთო ანალიზი


Imuniteti.JPG
მიკრობთა მრავალფეროვნების გამო, ლიმფოციტები ყველას თავის საწინააღმდეგო ანტისხეულს „უმზადებს”. ლიმფოციტები ამ მიკრობებს კარგად იმახსოვრებენ და განმეორებითი შეხვედრისთანავე იწყებენ ანტისხეულების გამომუშავებას. ამ დროს დაავადება აღარ ვითარდება. ამიტომაა, რომ ზოგიერთი დაავადების გადატანის შემდეგ ადამიანი ამ დაავადებით განმეორებით აღარ ავადდება - მას ამ დაავადების მიმართ უკვე გამომუშავებული აქვს იმუნიტეტი. ოდითგან ადამიანის ერთ-ერთი მთავარი მტერი ინფექციური დაავადებების გამომწვევებია. ისტორიაში შემონახულია ყვავილის, შავი ჭირის, ქოლერის, ტიფის, გრიპის ეპიდემია, რომელმაც მილიონობით ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. ინფექციებთან ბრძოლის ახალი ერა ვაქცინის შექმნის შემდეგ დაიწყო.
სამედიცინო პრაქტიკაში ფართოდ გამოიყენება ვაქცინაცია - ვაქცინის ორგანიზმში შეყვენა. ვაქცინა პრეპარატია, რომელიც დამზადებულია დასუსტებული ან მკვდარი მიკრობისაგან, ან მათი შხამიანობადაკარგული ტოქსინებისაგან. ისინი დაავადებას ვერ იწვევენ, მაგრამ ორგანიზმი „ტყუვდება“ და მათ საწინააღმდეგოდ ანტისხეულების გამომუშავებას იწყებს. ასეთ იმუნიტეტს აქტიურს უწოდებენ, ვინაიდან ანტისხეულებს თვითონ ორგანიზმი გამოიმუშავებს. ახალშობილებს ცრიან ბავშვთა ინფექციური დაავადებების - ყოვანახველას, პოლიომიელიტის, წითელას, დიფტერიის, ყბაყურას, ტუბერკულოზისა და სხვათა საწინააღმდეგოდ, რის შედეგადაც ეს დაავადებები ძირითადად ლიკვიდირებულია. ინფექციური დაავადებების საწინააღმდეგოდ სამკურნალო შრატებსაც იყენებენ. მათ დაავადებაგადატანილი ადამიანის ან ვაქცინირებული ცხოველის სისხლის შრატიდან ამზადებენ. ის მზა ანტისხეულებს შეიცავს. შრატის შეყვანის შემდეგ ჩამოყალიბებულ იმუნიტეტს პასიური იმუნიტეტი ეწოდება, ვინაიდან ანტისხეულებს თვითონ ორგანიზმი არ გამოიმუშავებს. ამრიგად, სისხლის უჯრედებს მრავალფეროვანი და მნიშვნელოვანი ფუნქციები აკისრია. მაგრამ ისინი დროთა განმავლობაში ბერდებიან, იღუპებიან და მათ ნაცვლად ახლის წარმოქმნაა საჭირო. სისხლის უჯრედების წარმოქმნა ძვლის წითელ ტვინსა და ლიმფურ კვანძებში ხდება.




უცხოპლანეტელების დანახვის შესახებ დაფიქსირებული შემთხვევების სია

ცოდნა სინათლეა - Knowledge is light - Знание свет -     უცხოპლანეტელების დანახვის შესახებ დაფიქსირებული შემთხვევების სია უცხოპლანეტელების და...