მარიანას ღარი

                                               ჩელენჯერის უფსკრული (წითლად), მარიანას ღარი, წყნარი ოკეანე

ვიწრო დეპრესია წყნარი ოკეანის დასავლეთ ნაწილში, ფილიპინის ზღვაში. გადაჭიმულია დაახლოებით 2500 კმ-ზე მარიანას კუნძულების გასწვრივ. აქვს V-სებრი პროფილი, ციცაბო (ქანობი 7-9°) კალთები, ბრტყელი ძირი (სიგანე 1-5 კმ). სიღრმე 11023 მ (სიღრმე გაზომა 1957 წელს სსრკ-ს საკვლევ გემ „ვიტიაზის“ ექსპედიციამ, პირველი გაზომვა — 11034 მ), რითაც ის მსოფლიო ოკეანის უღრმესი ადგილია. დაზუსტებით, რომელიც იაპონურმა ზონდმა აწარმოა 1995 წელს – 10920 მ–ს არ აღემატება. ბოლო გაზომვით კი, რომელიც 2011 წელს ამერიკულმა ოკეანოგრაფიულმა ექსპედიციამ ჩაატარა, დაფიქსირდა 10,994 მ (± 40 მ) სიღრმე.

ცხოვრება

1960 წელს ჩატარებულმა ბატისკაფურმა ტრიესტელმა ექსპედიციამ განაცხადა, რომ მაღალი წნევის გამო დიდი გაკვირვებით დააკვირდა ფსკერზე მცხოვრებ დიდ არსებებს, როგორიცაა დაახლოებით 30 სმ (12 ინჩი) სიგრძის ბრტყელი თევზი  და კრევეტები. პიკარდის თქმით, „ფსკერი ნათელი და გამჭვირვალე ჩანდა, მყარი დიატომური ოჟეს ნარჩენები “.  ბევრი საზღვაო ბიოლოგი ამჟამად სკეპტიკურად უყურებს ბრტყელი თევზის სავარაუდო დანახვას და ვარაუდობენ, რომ არსება შესაძლოა ზღვის კიტრი ყოფილიყო .  1996 წელს მეორე ექსპედიციის დროს, უპილოტო ხომალდმა Kaikō-მ ზღვის ფსკერიდან ტალახის ნიმუშები შეაგროვა .  ამ ნიმუშებში პაწაწინა ორგანიზმები აღმოაჩინეს. 

2011 წლის ივლისში, კვლევითმა ექსპედიციამ განათავსა ციფრული ვიდეოკამერებითა და განათებით აღჭურვილი დაუკავშირებელი სადესანტო ხომალდები, რომლებსაც drop cam-ები ეწოდებათ, რათა შეესწავლათ ეს ღრმა ზღვის რეგიონი. მრავალ სხვა ცოცხალ ორგანიზმთან ერთად, დაფიქსირდა რამდენიმე გიგანტური ერთუჯრედიანი ფორამინიფერანი, რომელსაც ქსენოფიოფორები ეწოდება და რომელთა ზომა 10 სმ-ზე (4 ინჩი) მეტია და მონოთალამების კლასს მიეკუთვნება .  ქსენოფიოფორებს, ყველაზე დიდ ცნობილ უჯრედებს, შეუძლიათ მძიმე მეტალების მაღალი დონის ატანა.  ამ drop cam-ების გამოყენებით დაფიქსირდა მედუზები და სხვა ორგანიზმები.  მონოთალამები აღსანიშნავია მათი ზომით, ზღვის ფსკერზე მათი უკიდურესი სიმრავლით და სხვადასხვა ორგანიზმების მასპინძლის როლით.

2014 წლის დეკემბერში, 8,145 მეტრის (26,722 ფუტი; 4,454 ფათომი) სიღრმეზე აღმოაჩინეს ლოკოკინას თევზის ახალი სახეობა , რითაც მოხსნა ვიდეოზე ნანახი ყველაზე ღრმა ცოცხალი თევზის წინა რეკორდი.  

2014 წლის ექსპედიციის დროს რამდენიმე ახალი სახეობა გადაიღეს, მათ შორის უზარმაზარი ამფიპოდები, რომლებიც სუპერგიგანტების სახელით არიან ცნობილი. ღრმა ზღვის გიგანტიზმი არის პროცესი, რომლის დროსაც სახეობები უფრო დიდები იზრდებიან, ვიდრე მათი არაღრმა წყლის ნათესავები. 

2017 წლის მაისში, ახლად დასახელებული მარიანას ლოკოკინა თევზი, რომელიც 2014 წელს გამოჩნდა , 8,178 მეტრის (26,800 ფუტის) სიღრმეზე გადაიღეს . 

2025 წელს ჟურნალ „Cell“-ში გამოქვეყნებული სამი ნაშრომი ვრცლად აღწერს სიცოცხლეს ჰადალურ ზონაში, 6000-დან 11000 მეტრამდე სიღრმეზე. ამ კვლევებიდან ერთ-ერთმა მარიანას ღრმულში 7000-ზე მეტი ახალი მიკრობული სახეობა გამოავლინა, რომელთაგან 89% მეცნიერებისთვის ახალია. 

დაბინძურება

2016 წელს, კვლევითმა ექსპედიციამ შეისწავლა თხრილში 7,841–10,250 მეტრის (25,725–33,629 ფუტი; 4,288–5,605 ფატომი) სიღრმიდან შეგროვებული კიბოსნაირების ქიმიური შემადგენლობა . ამ ორგანიზმებში მკვლევარებმა აღმოაჩინეს პოლიქლორირებული ბიფენილების (PCB ) უკიდურესად მაღალი კონცენტრაცია , ქიმიური ტოქსინი, რომელიც აკრძალული იყო 1970-იან წლებში მისი გარემოსთვის ზიანის გამო, და რომელიც კონცენტრირებული იყო თხრილის ნალექის ყველა სიღრმეზე.  შემდგომმა კვლევამ აჩვენა, რომ ამფიპოდები ასევე შთანთქავენ მიკროპლასტმასს , ხოლო ამფიპოდების 100%-ს კუჭში აქვს სულ მცირე ერთი სინთეზური მასალის ნაჭერი.  

2019 წელს ვიქტორ ვესკოვომ განაცხადა, რომ თხრილის ძირში პლასტიკური პარკი და კანფეტების შესაფუთი მასალა იპოვა. ^{[ 60 ]} იმავე წელს, Scientific American-მა ასევე განაცხადა, რომ თხრილში ნაპოვნი წყლის ცხოველების სხეულებში ნახშირბად-14 -ის მაღალი დონე აღმოაჩინეს, რაც ბირთვული ბომბის ტესტირების შედეგად იყო გამოწვეული.  2024 წელს, დასავლეთ პულში ლუდის ბოთლი შენიშნეს. 

შესაძლო ბირთვული ნარჩენების განთავსების ადგილი

სხვა ოკეანური თხრილების მსგავსად, მარიანას თხრილი შემოთავაზებულია ბირთვული ნარჩენების განთავსების ადგილად  იმ იმედით, რომ ამ ადგილას ტექტონიკური ფილების სუბდუქცია საბოლოოდ ბირთვულ ნარჩენებს დედამიწის მანტიაში , დედამიწის მეორე ფენაში, ღრმად ჩაძირავს. 1979 წელს იაპონიამ ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულებზე, მაუგთან ახლოს, დაბალი დონის ბირთვული ნარჩენების გადაყრა დაგეგმა.  თუმცა, ბირთვული ნარჩენების ოკეანეში გადაყრა საერთაშორისო სამართლით აკრძალულია.  გარდა ამისა, ფილების სუბდუქციის ზონები დაკავშირებულია ძალიან დიდ მეგატასტურ მიწისძვრებთან , რომელთა შედეგები არაპროგნოზირებადია ბირთვული ნარჩენების ჰადოპელაგიურ ეკოსისტემაში გრძელვადიანი განთავსების უსაფრთხოებისთვის .

სქემა წარმოქმნა  მარიანას ხეობის.

რეკლამა  -  მომზადება ვოკალში -   პროფესიონალი   მომღერალი   ოპერის სოლისტი    მრავალი    კონკურისის      ლაურეატი მოამზადებს ნებისმერ მსურველს     ვოკალში საოპერო,    კამერული, საესტრადო, ფოლკორში. ხმისა და სუნთქვის დაყენება, გაძლიერება,     დიაპაზონის გაზრდა სათანადო რეპერტუარით,      სწავლების ინტესივობა და მიმართულება განისაზღვრება ინდივიდულურად მასწავლებლის მიერ. ფასი 40ლ. ერთი გაკვეთილი ტ 595 33 01 77,   5977 872 64

ბრიტანეთში სტაჟირებული, სერტირთიფიცირებული ინგლისური ენის სპეციალისტი,  თარგმნა, ინგლისურიდან ქართულში ან პირიქით ტექსტის კორექტირიება,  აკრეფა ვორდში და ინგლისურში ნებისმირი მსურველის მომზადება  ინგლისურში სკოლის მოსწავლეებს, აბიტურიენტებს ან სხვა ნებისმიერ მსურველს სათანადო პროგრამით  FCF , TOEFl, IEFLtS სათანადო  აუდიო თუ ვიდეო მასალის გამოყენებით  ფასი შეთანხმებით ასევე ონლაინ მომსახურება და სწავლა ტ. 591 102 949