ჰამასი
| სხვა დასახელება | «ისლამისტური მოძრაობის წინაამღდეგობა» |
|---|---|
| იდეოლოგია | ისლამიზმი, პალესტინული ნაციონალიზმი |
| ეტნიკურობა მიეკუთვნებიან | პალესტინელები |
| რელიგიას კუთვნილება | ისლამი (სუნიტური) |
| ლიდერი | ისმაილ ჰანია |
| შტაბი |
|
| აქტიურობა | ღაზის სექტორი, დასველთ სანაპირო მდ.. იორდანი |
| თარიღი ფორმირების | 1987 |
| მოწინაამღდეგე | |
| წევრების რაოდენობა | 20 000 |
| მონაწილე კონფლიქტში | პალესტინა-იზრაელის კონფლიქტი |
| საიტი | hamas.ps |

ტერორისტული სტატუსი

შეერთებულმა შტატებმა ჰამასი 1995 წელს, კანადამ 2002 წლის ნოემბერში და გაერთიანებულმა სამეფომ 2021 წლის ნოემბერში . 2021 წლის მაისში ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაციამ ჰამასი ტერორისტულ ორგანიზაციად გამოაცხადა. ევროკავშირმა ჰამასის სამხედრო ფრთა 2001 წელს გამოაცხადა და აშშ-ს ზეწოლის ქვეშ ჰამასი 2003 წელს გამოაცხადა. ჰამასმა ეს გადაწყვეტილება გაასაჩივრა, რომელიც ევროპის სასამართლომ 2017 წლის ივლისში ძალაში დატოვა . იაპონიამ და ახალმა ზელანდიამ ჰამასის სამხედრო ფრთა ტერორისტულ ორგანიზაციად გამოაცხადეს. ორგანიზაცია იორდანიაში აკრძალულია. 2018 და 2022 წლებში წინა ინფილტრაციის მცდელობების მოტივით, ფილიპინებმა 2023 წელს ჰამასი ტერორისტულ ორგანიზაციად გამოაცხადა. 2024 წლის თებერვლის ბოლოს ახალმა ზელანდიამ მთელი ჰამასის ორგანიზაცია ტერორისტულ ორგანიზაციად აღიარა. 2024 წლის დეკემბერში შვეიცარიამ დაამტკიცა კანონპროექტი ჯგუფის ხუთი წლით აკრძალვის შესახებ. 2025 წლის აპრილში პარაგვაიმ გააფართოვა ჰამასის ტერორისტულ ორგანიზაციად აღნიშვნა და მისი პოლიტიკური ფრთაც მოიცვა. 2025 წლის სექტემბერში ეკვადორმა ჰამასი ტერორისტულ ორგანიზაციად აღიარა, ასევე კოსტა რიკამ 2026 წლის 8 აპრილს, ხოლო ჰონდურასმა და ტრინიდადმა და ტობაგომ 15 აპრილს.
2025 წლის აპრილში, ჰამასმა ბრიტანეთში სასამართლოში სარჩელი შეიტანა, რომლითაც ტერორისტულ ჯგუფად მისი გამოცხადება გაასაჩივრა. სარჩელში ამტკიცებენ, რომ ჰამასი არასდროს მონაწილეობდა შეიარაღებულ ოპერაციაში ისტორიული პალესტინის გარეთ და არ წარმოადგენს საფრთხეს დასავლეთის ქვეყნებისთვის. ჰამასის პოლიტიკოსმა მუსა აბუ მარზუკმა წერილობითი განცხადება წარადგინა, რომელშიც ამტკიცებდა: „ჰამასი არ არის ტერორისტული ჯგუფი. ეს არის პალესტინის ისლამური განმათავისუფლებელი და წინააღმდეგობის მოძრაობა, რომლის მიზანია პალესტინის განთავისუფლება და სიონისტური პროექტის წინააღმდეგ ბრძოლა“.
ჰამასი არ ითვლება ტერორისტულ ორგანიზაციად ავღანეთის, ალჟირის, ირანის , რუსეთის , ნორვეგიის , თურქეთის, ჩინეთის , ეგვიპტის, სირიისა და ბრაზილიის მიერ. ბევრი სხვა სახელმწიფო, მათ შორის რუსეთი, ჩინეთი, სირია, თურქეთი და ირანი, ჰამასის (შეიარაღებულ) ბრძოლას ლეგიტიმურად მიიჩნევს.
„ფაინენშალ ტაიმსის“ მწერალმა , ტობიას ბაკმა , 2012 წელს დაწერა, რომ ჰამასი „ისრაელის, აშშ-სა და ევროკავშირის მიერ ტერორისტულ ორგანიზაციად არის ჩამოთვლილი, მაგრამ ცოტა თუ ბედავს მასთან ასე მოპყრობას“ და რომ არაბულ და მუსლიმურ სამყაროში მან დაკარგა პარიას სტატუსი, რადგან მის წარმომადგენლებს ისლამური მთავრობები მიესალმებიან. 2010-იანი წლების დასაწყისში ჰამასი ზოგიერთი მთავრობისა და აკადემიკოსის მიერ ტერორისტულ ჯგუფად ითვლებოდა, ზოგი კი ჰამასს რთულ ორგანიზაციად მიიჩნევდა, სადაც ტერორიზმი მხოლოდ ერთ კომპონენტს წარმოადგენდა.
ისრაელის პოლიტიკა ჰამასის მიმართ
ბენიამინ ნეთანიაჰუ ღაზას ომამდე ორი ათწლეულის განმავლობაში ისრაელის პრემიერ-მინისტრი იყო და ღაზაში ჰამასის გაძლიერების პოლიტიკის მხარდაჭერის გამო გააკრიტიკეს. ეს პოლიტიკა ორი სახელმწიფოს გადაწყვეტის საბოტაჟის სტრატეგიის ნაწილი იყო პალესტინის ხელისუფლების დასავლეთ სანაპიროზე შემოფარგვლითა და მისი დასუსტებით, ასევე ისრაელის საზოგადოებისა და დასავლეთის მთავრობებისთვის იმის დემონსტრირების სტრატეგიის ნაწილი, რომ ისრაელს მშვიდობისთვის პარტნიორი არ ჰყავს. ეს კრიტიკა რამდენიმე ისრაელელმა ოფიციალურმა პირმა გამოთქვა, მათ შორის ყოფილმა პრემიერ-მინისტრმა ეჰუდ ბარაკმა და შინ ბეტის უსაფრთხოების სამსახურის ყოფილმა ხელმძღვანელმა იუვალ დისკინმა . საუდის არაბეთი და პალესტინის ხელისუფლება ასევე აკრიტიკებდნენ ისრაელს ნეთანიაჰუს მმართველობის დროს, რომელმაც ყატარის ფულით სავსე ჩემოდნები ჰამასისთვის გადასცა ცეცხლის შეწყვეტის შენარჩუნების სანაცვლოდ. ჰამასის თავდასხმის შემდეგ, გაზეთ „Times of Israel“ -ში გამოქვეყნებულ სტატიაში ტალ შნაიდერი იუწყებოდა , რომ ნეთანიაჰუს პოლიტიკა, რომელიც პალესტინის ხელისუფლებას ტვირთად და ჰამასს აქტივად მიიჩნევდა, „ჩვენს წინაშე აფეთქდა“.
კატარი და თურქეთი
კატარს ჰამასის ყველაზე მნიშვნელოვან ფინანსურ მხარდამჭერსა და უცხოელ მოკავშირედ მოიხსენიებენ. 2007 წელს, კატარი თურქეთთან ერთად ერთადერთი ქვეყანა იყო, რომელმაც ჰამასი მხარი დაუჭირა მას შემდეგ, რაც ჯგუფმა პალესტინის ხელისუფლება ღაზას სექტორიდან განდევნა. [ 443 ] ჰამასსა და კატარს შორის ურთიერთობა 2008 და 2009 წლებში გამყარდა, როდესაც ხალედ მეშალი მიიწვიეს დოჰას სამიტზე დასასწრებად, სადაც ის მაშინდელი კატარის ემირ ჰამად ბინ ხალიფა ალ-თანის გვერდით იჯდა , რომელმაც 250 მილიონი დოლარი დაჰპირდა ისრაელის მიერ ღაზას წინააღმდეგ ისრაელის ომში მიყენებული ზიანის აღსადგენად. ამ მოვლენებმა კატარი „პალესტინის საკითხში“ მთავარ მოთამაშედ აქცია. კატარმა ღაზას ბლოკადა უსამართლო და ამორალურს უწოდა, რამაც ჰამასის მთავრობა ღაზაში, მათ შორის ყოფილ პრემიერ-მინისტრ ისმაილ ჰანიაჰი , აიძულა კატარისთვის მადლობა გადაეხადათ „უპირობო“ მხარდაჭერისთვის. შემდეგ კატარმა რეგულარულად დაიწყო ჰამასისთვის პოლიტიკური, მატერიალური, ჰუმანიტარული და საქველმოქმედო მხარდაჭერის გაწევა.

2011 წელს აშშ-ის პრეზიდენტმა ბარაკ ობამამ პირადად სთხოვა კატარს, აშშ-ის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს არაბულ მოკავშირეს, ჰამასის ხელმძღვანელობისთვის ბაზის განთავსება. იმ დროს აშშ ცდილობდა ჰამასთან კომუნიკაციის დამყარებას და თვლიდა, რომ კატარში ჰამასის ოფისის გახსნა უფრო ადვილი იქნებოდა, ვიდრე ირანში, ჯგუფის მთავარ მხარდამჭერში, ჰამასის ბიუროს გახსნა.
2012 წელს, კატარის ყოფილი ემირი, ჰამად ბინ ხალიფა ალ-თანი, გახდა პირველი სახელმწიფოს მეთაური, რომელიც ჰამასის მმართველობის დროს ღაზას ეწვია. მან აღუთქვა, რომ რეკონსტრუქციისთვის 400 მილიონ დოლარს შეაგროვებდა. წყაროების ცნობით, ჰამასის მხარდაჭერა პოლიტიკურად მომგებიანია თურქეთისა და კატარისთვის, რადგან პალესტინის საქმე მათ მოქალაქეებში სახალხო მხარდაჭერას იძენს.
2015 წელს პალესტინაში ვიზიტის დროს, კატარის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა მოჰამედ ალ-ემადიმ განაცხადა, რომ კატარი ამ თანხას არა ჰამასის, არამედ მთლიანად პალესტინელი ხალხის დასახმარებლად იყენებს. ის აღიარებს, რომ პალესტინელი ხალხისთვის გადაცემა ჰამასის, როგორც ადგილობრივი კონტაქტის საშუალების გამოყენებას ნიშნავს. ემადიმ თქვა: „თქვენ უნდა დაუჭიროთ მხარი მათ. თქვენ არ მოგწონთ ისინი, არ მოგწონთ. მაგრამ ისინი აკონტროლებენ ქვეყანას, იცით“. ზოგი ამტკიცებს, რომ ჰამასის ურთიერთობები კატართან ჰამასს უხერხულ მდგომარეობაში აყენებს, რადგან კატარი რეგიონალური არაბული პრობლემის ნაწილი გახდა. ჰამასი ამბობს, რომ სხვადასხვა არაბულ ქვეყნებთან კონტაქტები პოზიტიურ ურთიერთობებს ამყარებს, რაც არაბულ ქვეყნებს წაახალისებს, შეასრულონ თავიანთი მოვალეობა პალესტინელების მიმართ და მხარი დაუჭირონ მათ საქმეს არაბულ სამყაროში საზოგადოებრივ აზრზე გავლენის მოხდენით. 2015 წლის მარტში ჰამასმა გამოაცხადა მხარდაჭერა საუდის არაბეთის ხელმძღვანელობით იემენში შიიტი ჰუსიტებისა და ყოფილი პრეზიდენტის ალი აბდულა სალეჰის ერთგული ძალების წინააღმდეგ სამხედრო ინტერვენციის მიმართ . საკამათო გარიგების თანახმად, ბენიამინ ნეთანიაჰუს მეთაურობით ისრაელის მთავრობამ მრავალი წლის განმავლობაში მხარი დაუჭირა კატარის მიერ ჰამასისთვის გადახდებს იმ იმედით, რომ ეს ჰამასს პალესტინის ხელისუფლების ეფექტურ საპირწონედ გადააქცევდა და ხელს შეუშლიდა პალესტინის სახელმწიფოს შექმნას .
2018 წლის მაისში, თურქეთის პრეზიდენტმა რეჯეფ თაიფ ერდოღანმა ისრაელის პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუს Twitter-ზე გაუგზავნა , რომ ჰამასი არ არის ტერორისტული ორგანიზაცია, არამედ წინააღმდეგობის მოძრაობაა, რომელიც იცავს პალესტინის სამშობლოს ოკუპანტი ძალისგან. ამ პერიოდში ღაზას სექტორში ისრაელის ჯარებსა და პალესტინელ მომიტინგეებს შორის კონფლიქტები მოხდა, რაც გამოწვეული იყო შეერთებული შტატების მიერ საელჩოს იერუსალიმში გადატანის გადაწყვეტილებით . ასევე, 2018 წელს, ისრაელის უსაფრთხოების სააგენტომ SADAT International Defense Consultancy (თურქული კერძო სამხედრო კომპანია, რომელსაც კავშირები აქვს თურქეთის მთავრობასთან) ჰამასისთვის თანხების გადარიცხვაში დაადანაშაულა .
2020 წლის თებერვალში, ჰამასის ლიდერი ისმაილ ჰანია შეხვდა თურქეთის პრეზიდენტ ერდოღანს. 2023 წლის 26 ივლისს, ჰანია შეხვდა ერდოღანს და პალესტინის ავტონომიის პრეზიდენტ მაჰმუდ აბასს . შეხვედრის უკან იდგა თურქეთის მცდელობა, შერიგებოდა ფათაჰს ჰამასთან. 2023 წლის 7 ოქტომბერს, ისრაელზე თავდასხმის დღეს , ჰანია თურქეთის დედაქალაქ სტამბოლში იმყოფებოდა . 2023 წლის 21 ოქტომბერს, ჰანიამ ერდოღანს ესაუბრა ღაზას ომის ბოლო მოვლენებსა და ღაზაში არსებულ ვითარებაზე. 2023 წლის 25 ოქტომბერს, ერდოღანმა განაცხადა, რომ ჰამასი არ არის ტერორისტული ორგანიზაცია, არამედ განმათავისუფლებელი ჯგუფი, რომელიც იბრძვის პალესტინის მიწებისა და ხალხის დასაცავად.
ამერიკის შეერთებული შტატები
2026 წლის იანვარში შეერთებულმა შტატებმა მუსლიმური საძმოს სამი ეროვნული შტო ტერორისტულ ორგანიზაციებად გამოაცხადა, საძმოს თავების გადახედვის შესახებ აღმასრულებელი ბრძანების მოტივით და იმის მტკიცებით, რომ ეგვიპტისა და იორდანიის შტოები ჰამასს ფინანსურ და ოპერატიულ მხარდაჭერას უწევდნენ და მასთან დაკავშირებულ ძალადობრივ აქტივობებს. ამ დანიშვნებმა სანქციები და აქტივების გაყინვა გამოიწვია და აშშ-ის ოფიციალური პირების მიერ გამართლდა, როგორც ჰამასის და მსგავსი მებრძოლი ჯგუფების მხარდაჭერის სავარაუდო ქსელების წინააღმდეგ ბრძოლის უფრო ფართო ძალისხმევის ნაწილი.

Комментариев нет:
Отправить комментарий