გლადიუსი (ხმალი)

                            გლადიუსი (ხმალი)

პომპეის გლადიუსის რეპლიკა

(ლათ. gladius) - რომაული მოკლე მახვილი (60სმ) სვარაუდოდ იყო მასესხები და გაუმჯობესებული რომალების მიერ პირინეის ნახევარკუნძულების უძველეს მაცხოვრებელებისგან ასე ვე შედიოდა იბერიის მახრეც. lllს. ჩვ. წ. აღ. ძველესმა რომალებმა ისესხეს გალებისგან იგივე კელტებისგან პირდაპირი მოკლე ხმალი სახელწოდება Gladius Hispaniensis (ლათ-  ესპანური ხმალი).  თვითონ სახელწოდება გლადიუსი  სრულიად შესაძლებელია მომდინარეობდეს  კელტური სიტყვიდან  ,,kladyos'' (ხმალი) სხვა ექსპერტების აზრით კი ლათინურიდან უნდა  მომდინარეობდეს clades   (დაზიანება, ჭრილობა).

ასეა თუ ისე რომალებმა უკვდაყვეს ეს მოკლე ხმალი. გამოირჩეოდა მჭრელი დარტყმით. წონა 700გ . ამზადებდნენ რკინისგან და ზოგჯერ სილენძისგანაც.

ვარიაციები

გამოყენებული იქნა რამდენიმე განსხვავებული დიზაინი; კოლექციონერებსა და ისტორიულ რენაქტორებს შორის სამი ძირითადი სახეობა ცნობილია, როგორც მაინცის გლადიუსი , ფულემის გლადიუსი და პომპეის გლადიუსი (ეს სახელები მიუთითებს იმაზე, თუ სად ან როგორ იქნა ნაპოვნი კანონიკური ნიმუში). უფრო ბოლოდროინდელმა არქეოლოგიურმა აღმოჩენებმა აღმოაჩინეს მისი უფრო ადრეული ვერსია, გლადიუსი ესპანიენსისი .

ამ სახეობებს შორის განსხვავებები უმნიშვნელოა. რესპუბლიკის დროს გამოყენებულ ორიგინალურ ესპანურ ხმალს ოდნავ „კრაზანის წელის“ ან „ფოთლის პირის“ ფორმის მოხრილი ფორმა ჰქონდა. იმპერიის ადრეულ პერიოდში საზღვარზე მაინცის ტიპის ხმალი გამოიყენებოდა. მან შეინარჩუნა მოხრილი ფორმა, მაგრამ პირი შეამოკლა და გააფართოვა და წვერი სამკუთხა ფორმის გახადა. სამშობლოში, პომპეის ნაკლებად ეფექტური ვერსია გამოიყენებოდა. მან მოხსნა მოხრილი ფორმა, დააგრძელა პირი და შეამცირა წვერი. ფულჰემი კომპრომისული ვარიანტი იყო, სწორი კიდეებითა და გრძელი წვერით. 

გლადიუს ესპანიენსისი

გლადიუსი ესპანიენსისი იყო რომაული ხმალი, რომელიც გამოიყენებოდა დაახლოებით ძვ. წ. 216 წლიდან ძვ. წ. 20 წლამდე. მისი პირის სიგრძე 60–68 სმ (24–27 ინჩი) იყო, ხოლო ხმლის სიგრძე 75–85 სმ (30–33 ინჩი) . ხმლის სიგანე 5 სმ (2.0 ინჩი) იყო. ის გლადიუსებს შორის ყველაზე დიდი და მძიმე იყო , იწონიდა 1 კგ (2.2 ფუნტი) ან 900 გრამს (2.0 ფუნტი) . ეს გლადიუსი ასევე ყველაზე ადრეული და გრძელი პირი იყო. მას ჰქონდა გამოხატული ფოთლის ფორმა.          

მაინც გლადიუსი

მაინცის გლადიუსი გამოფენილია ბრიტანეთის მუზეუმში, ლონდონი

მაინც გლადიუსი დამზადებულია ძლიერ კოროზირებული რკინისგან, ხოლო ქარქაში დამზადებულია თუნუქითა და მოოქროვილი ბრინჯაოსგან. პირის სიგრძე 50–55 სმ (20–22 ინჩი) და სიგანე 7 სმ (2.8 ინჩი) იყო. ხმლის სიგრძე 65–70 სმ (26–28 ინჩი) იყო . ხმლის წონა 800 გრამს (1.8 ფუნტი) იწონიდა . ხმლის წვერი უფრო სამკუთხა იყო, ვიდრე Gladius Hispaniensis-ის. მაინც გლადიუსს კვლავ ჰქონდა კრაზანისებრი წელის მოხაზულობები. ქარქაშზე არსებული დეკორაცია ასახავს ტიბერიუსის მიერ ავგუსტუსისთვის სამხედრო გამარჯვების დათმობას წარმატებული ალპური კამპანიის შემდეგ. ავგუსტუსი ნახევრად შიშველია და იუპიტერის პოზაშია გამოსახული, მის გვერდით არიან რომაული ღმერთები გამარჯვებისა და მარს ულტორის გვერდებზე, ხოლო ტიბერიუსი , სამხედრო ფორმაში გამოწყობილი, ავგუსტუსს გამარჯვების ქანდაკებას ჩუქნის.        

ფულჰემ გლადიუსი

ფულჰემის გლადიუსი ან მაინც-ფულჰემის გლადიუსი იყო რომაული ხმალი, რომელიც გამოიყენებოდა ავლუს პლავტიუსის მიერ ბრიტანეთში შეჭრის შემდეგ 43 წელს.  რომაელები მას I საუკუნის ბოლომდე იყენებდნენ. ფულჰემის გლადიუსს სამკუთხა წვერი აქვს. პირის სიგრძეა 50–55 სმ (20–22 ინჩი) . ხმლის სიგრძეა 65–70 სმ (26–28 ინჩი) . პირის სიგანეა 6 სმ (2.4 ინჩი) . ხმლები იწონის 700 გრამს (1.5 ფუნტი) (ხის სახელური).  სრული ზომის რეპლიკა შეგიძლიათ იხილოთ ფულჰემის სასახლეში , ფულჰემში .        

პომპეის გლადიუსი

რეენაქტორი პომპეის ტიპის გლადიუსით

პომპეის გლადიუსი თანამედროვე ისტორიკოსებმა რომაული ქალაქის, პომპეის, მიხედვით დაასახელეს . გლადიუსის ეს ტიპი ყველაზე პოპულარული იყო. პომპეიში ხმლის ტიპის ოთხი ნიმუში აღმოაჩინეს, სხვები კი სხვაგანაც აღმოაჩინეს. ხმალს პარალელური საჭრელი კიდეები და სამკუთხა წვერი აქვს. ეს გლადიუსებიდან ყველაზე მოკლეა . მას ხშირად სპათაში ურევენ , რომელიც თავდაპირველად ცხენოსანი დამხმარეების მიერ გამოყენებული უფრო გრძელი, მჭრელი იარაღი იყო . წლების განმავლობაში პომპეის ხმალი უფრო დაგრძელდა და ამ გვიანდელ ვერსიებს ნახევრად სპათეებს უწოდებენ . პირის სიგრძე 45–50 სმ (18–20 ინჩი) იყო . ხმლის სიგრძე 60–65 სმ (24–26 ინჩი) იყო . პირის სიგანე 5 სმ (2.0 ინჩი) არის . ხმლის წონა 700 გრამი (1.5 ფუნტი) (ხის სახელური).  

იხ.  ვიდეო

     რეკლამა  -  მომზადება ვოკალში -  პროფესიონალი მომღერალი ოპერის სოლისტი მრავალი კონკურისის ლაურეატი მოამზადებს ნებისმერ მსურველს ვოკალში საოპერო, კამერული, საესტრადო, ფოლკორში. ხმისა და სუნთქვის დაყენება, გაძლიერება, დიაპაზონის გაზრდა სათანადო რეპერტუარით, სწავლების ინტესივობა და მიმართულება განისაზღვრება ინდივიდულურად მასწავლებლის მიერ. ფასი 40ლ. ერთი გაკვეთილი ტ 595 33 01 77,   5977 872 64

ბრიტანეთში სტაჟირებული, სერტირთიფიცირებული ინგლისური ენის სპეციალისტი,  თარგმნა, ინგლისურიდან ქართულში ან პირიქით ტექსტის კორექტირიება,  აკრეფა ვორდში და ინგლისურში ნებისმირი მსურველის მომზადება  ინგლისურში სკოლის მოსწავლეებს, აბიტურიენტებს ან სხვა ნებისმიერ მსურველს სათანადო პროგრამით  FCF , TOEFl, IEFLtS სათანადო  აუდიო თუ ვიდეო მასალის გამოყენებით  ფასი შეთანხმებით ასევე ონლაინ მომსახურება და სწავლა ტ. 591 102 949