ცოდნა სინათლეა - Knowledge is light - Знание свет -  

                   მშრალი ყინული

                               

მყარი ნახშირორჟანგი (CO2). ჩვეულებრივ პირობებში „მშრალი ყინული“ აქროლადია (გალღობის გარეშე გადადის აირად მდგომარეობაში). გარეგნულად ყინულის მსგავსია. ტექნიკური „მშრალი ყინულის“ სიმკვრივეა დაახლოებით 1560 კგ/კუბ.მ.; იყენებენ საკვები პროდუქტების გასაცივებლად (მაგ. ნაყინის), დაბალი ტემპერატურების მისაღებად და ა.შ.

                                                                    

გარეგნულად ყინულს გვაგონებს (აქედან სახელწოდებაც).ტემპ-რა სუბლიმაციიის ნორმალური წნევის დროს - 78,5 °С (194,65 კ). ტეხნიკური მშრალი ყინულს გააჩნია დაახლ. 1561 კგ/მ³  

მიჩნეულია, რომ მშრალი ყინული პირველად მიიღო ფრანგმა ფიზიკოსმა ანდრიენ-ჟან-პიერ 

ტილორემ 1835წ.ს როცა ნახშიროჟანგ  გაზის გათხევადებისას. მან გამოუშვა თხევადი ნახშირორჟანგი შემცვლელ კოლბაში, მისი მნიშვნელოვანი ნაწილი აორთქლდა და კედლებზე დატოვა მყარი თოვლის მსგავსი ნივთიერება, რომელიც იყო მშრალი ყინული. ტილორიე თავისი აღმოჩენის შესახებ წერდა საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიას, არ იცოდა, რომ აღმოჩენილი ნივთიერება იყო მყარი ნახშირორჟანგი. მომდევნო 60 წლის განმავლობაში მშრალ ყინულს პრაქტიკული გამოყენება არ ჰქონდა, დარჩა ლაბორატორიების კედლებში.

იხ. ვიდეო

1897 წ-ს  დიდ ბრიტანეთში გაიცა პატენტი მყარი ნახშირორჟანგის წარმოებისათვის სამხედრო ექიმ ჰერბერტ სამუელ ელვორსიზე, რომელმაც ის ვისკის სოდა დაამზადა.

1924 წელს, შეერთებულ შტატებში, თომას ბ. სლეტმა შეიტანა პატენტი მყარი ნახშირორჟანგის კომერციული გაყიდვისათვის. 1925 წელს, DryIce Corporation of America– მ დაარეგისტრირა სასაქონლო ნიშანი Dry ice. მომდევნო წელს კორპორაციას ჰყავდა პირველი დიდი კლიენტები ნაყინის მწარმოებლების წინაშე. მშრალ ყინულს მნიშვნელოვანი უპირატესობა ჰქონდა ადრე გამოყენებულ ყინულ-მარილის ნარევთან შედარებით: ის იძლეოდა უფრო დაბალ ტემპერატურას და დნებოდა წყლის დატოვების გარეშე. დროთა განმავლობაში, სახელი "მშრალი ყინული" გახდა საყოფაცხოვრებო სახელი და 1932 წელს სავაჭრო ნიშანი გაუქმდა.

უსაფრთხოება

მშრალი ყინული

სტრუქტურა
კრისტალური სტრუქტურა	კუბური
კოსმოსური ჯგუფი	პა 3
ბადისებრი კონსტანტა	a  =  5.63  Å
ფორმულის ერთეულები ( Z )	4
საფრთხეები
GHS ეტიკეტირება : [ 50 ]
პიქტოგრამები
სასიგნალო სიტყვა	გაფრთხილება
საფრთხის შესახებ განცხადებები	H280
სიფრთხილის ზომები	P403

მშრალი ყინულის ხანგრძლივმა ზემოქმედებამ შეიძლება გამოიწვიოს კანის სერიოზული დაზიანება მოყინვის შედეგად , ხოლო წარმოქმნილმა ნისლმა შეიძლება ხელი შეუშალოს კონტაქტისგან უსაფრთხოდ თავის დაღწევის მცდელობებს. რადგან ის დიდი რაოდენობით ნახშირორჟანგად იქცევა, რამაც შეიძლება ჰიპერკაპნიის საფრთხე შექმნას , მშრალი ყინული უნდა იყოს ღია ჰაერზე მხოლოდ კარგად ვენტილირებად გარემოში.  ამ მიზეზით, ლაბორატორიული უსაფრთხოების კონტექსტში, მშრალ ყინულს ენიჭება სიფრთხილის ზომები P403 : „შეინახეთ კარგად ვენტილირებად ადგილას“. სამრეწველო მშრალი ყინული შეიძლება შეიცავდეს დამაბინძურებლებს, რომლებიც მას საკვებთან პირდაპირი კონტაქტისთვის სახიფათოს ხდის.  მშრალი ყინულის აფეთქებით წმენდისას გამოყენებული პატარა მშრალი ყინულის გრანულები არ შეიცავს ზეთოვან ნარჩენებს.

მშრალი ყინულისთვის მინიჭებულია გაეროს ნომერი , საშიში ნივთიერებების კოდი: UN 1845. ^{მშრალი} ყინული არ არის კლასიფიცირებული, როგორც საშიში ნივთიერება ევროკავშირის მიერ და როგორც საშიში მასალა აშშ-ის ტრანსპორტის დეპარტამენტის მიერ სახმელეთო ტრანსპორტირებისთვის.  თუმცა, აშშ-ში ის რეგულირდება, როგორც საშიში ტვირთი, როდესაც გადაზიდულია საჰაერო ან წყლით. საერთაშორისო საჰაერო ტრანსპორტის ასოციაციის (IATA) რეგულაციები მოითხოვს შეფუთვაზე სპეციალური რომბის ფორმის შავ-თეთრი ეტიკეტის განთავსებას. შეფუთვას უნდა ჰქონდეს ადეკვატური ვენტილაცია, რათა ის არ გასკდეს წნევისგან იმ შემთხვევაში, თუ მშრალი ყინული დაიწყებს შეფუთვაში სუბლიმაციას.  აშშ-ში ფედერალური საავიაციო ადმინისტრაცია ავიაკომპანიის მგზავრებს საშუალებას აძლევს, თან ატარონ 2.5 კგ-მდე ( 5.5 ფუნტი ) წონა ერთ ადამიანზე, როგორც რეგისტრირებული ბარგი , ასევე ხელბარგი, როდესაც გამოიყენება მალფუჭებადი პროდუქტების გასაცივებლად.  

მანქანაში განთავსებულ მაცივრებში მშრალი ყინულის სუბლიმაციის შედეგად, სულ მცირე ერთი ადამიანი დაიღუპა.  2020 წელს, მოსკოვში წვეულებაზე სამი ადამიანი დაიღუპა, მას შემდეგ, რაც  აუზში 25 კგ მშრალი ყინული ჩაყარეს; ნახშირორჟანგი ჰაერზე მძიმეა და ამიტომ შეიძლება მიწასთან ახლოს, წყლის დონის ზემოთ, დარჩეს. 

•  
  მშრალი ყინულის გრანულები წყალში სუბლიმირდება და სქელ თეთრ ნისლს გამოყოფს
 
•  
  მშრალი ყინულისთვის განკუთვნილი გაეროს 1845 წლის ეტიკეტი

სასმელი

მშრალი ყინული ზოგჯერ გამოიყენება კოქტეილებისთვის ნისლის ეფექტის მისაცემად . ერთ-ერთ ბარის კლიენტს, რომელმაც შემთხვევით გადაყლაპა სასმელიდან გრანულები, საყლაპავის , კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის მძიმე დამწვრობა ჰქონდა , რამაც მუდმივი პრობლემები შეუქმნა ჭამასთან დაკავშირებით.  სწრაფმა სუბლიმაციამ შეიძლება გამოიწვიოს აირების დაგროვება, რაც საჭმლის მომნელებელი ორგანოების დაზიანებას ან დახრჩობას გამოიწვევს. პროდუქტები, რომლებიც შეიცავს მშრალ ყინულს და ხელს უშლის მის შემთხვევით გადაყლაპვას, აღმოფხვრის ამ რისკებს და ამავდროულად ქმნის სასურველ ნისლის ეფექტს.

იხ. ვიდეო

რეკლამა  -  მომზადება ვოკალში -  პროფესიონალი მომღერალი ოპერის სოლისტი მრავალი კონკურისის ლაურეატი მოამზადებს ნებისმერ მსურველს ვოკალში საოპერო, კამერული, საესტრადო, ფოლკორში. ხმისა და სუნთქვის დაყენება, გაძლიერება, დიაპაზონის გაზრდა სათანადო რეპერტუარით, სწავლების ინტესივობა და მიმართულება განისაზღვრება ინდივიდულურად მასწავლებლის მიერ. ფასი 40ლ. ერთი გაკვეთილი ტ 595 33 01 77,   5977 872 64

ბრიტანეთში სტაჟირებული, სერტირთიფიცირებული ინგლისური ენის სპეციალისტი,  თარგმნა, ინგლისურიდან ქართულში ან პირიქით ტექსტის კორექტირიება,  აკრეფა ვორდში და ინგლისურში ნებისმირი მსურველის მომზადება  ინგლისურში სკოლის მოსწავლეებს, აბიტურიენტებს ან სხვა ნებისმიერ მსურველს სათანადო პროგრამით  FCF , TOEFl, IEFLtS სათანადო  აუდიო თუ ვიდეო მასალის გამოყენებით  ფასი შეთანხმებით ასევე ონლაინ მომსახურება და სწავლა ტ. 591 102 949